III SA 2261/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi B. C. i J. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją Izba Skarbowa w W. po rozpatrzeniu odwołania B. C. i J. P. utrzymała w mocy dwie decyzje Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2000 r. o tych samych numerach [...] w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn od nabyt w częściach ułamkowych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład spadku po H. J.. Organ II instancji w motywach swojej decyzji podał, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 1998 r. Sygn. akt [...] nr [...] od nabytego spadku przez B. C. w - części i J. P. w - części ustalono podatek od spadków i darowizn wyłączając z podstawy opodatkowania na podstawie art.4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wartość gruntu gospodarstw rolnych. Wartość pozostałych składników spadkowych podlegających opodatkowaniu przyjęto według wartości wskazanej przez strony w kwocie 106.312,25 zł. Po odliczeniu ciężarów spadkowych w postaci zryczałtowanych kosztów pogrzebu w wysokości 2400 zł czysta wartość spadku wyniosła 103.912 zł. Podstawę opodatkowania dla każdego z podatników ustalono według ich udziałów w spadku tj. dla B. C. w kwocie 77.934,19 zł a dla J. P. w kwocie 25978,06 zł. Podatek od spadków i darowizn został ustalony z uwzględnieniem kwoty wolnej od podatku 3820 zł - dla B. C. wyniósł 13.861,60 zł i dla J. P. 3470,40 zł. Nie uwzględniono zarzutów odwołania dotyczących nie prawidłowo określonego udziału w działkach o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] powierzchni 0,1162 ha w Dzielnicy B., stanowiących część składową niezabudowanego gospodarstwa rolnego nabytego w drodze spadku po H. J., które zdaniem odwołujących się spadkodawczyni odziedziczyła po mężu w - części z uwagi na to, że gospodarstwo to nabyte zostało przez jej męża w czasie trwania między nimi ustawowej wspólności małżeńskiej czego potwierdzeniem była uchwała Sądu Najwyższego z 16.11.1987 r. 3 CZP 55 / 98 opublikowany w OSNCP Nr 4 z 1989 r. powołując się na fakt, iż zgodnie z aktem własności z dnia [...].01.1975 r. Nr [...] S. J. był jedynym właścicielem wymienionych wyżej działek rolnych a z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Sygn. Akt [...] Nr [...] wynika, iż H. J. nabyła 6/12 części wchodzącego do masy spadkowej gospodarstwa rolnego.Za niezasadne uznano również żądanie podatników zmniejszenia o 20.000 zł wartości nabytych budynków mieszkalnych i spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. z uwagi na przedłużające się postępowanie podatkowe i wysokie nakłady na nie poniesione, podając informacyjnie, iż w tej sprawie wszczęte zostało odrębne postępowanie w sprawie odroczenia terminu płatności podatku. Wskazując na art.6 ust.4 i art.7 ust.1 ustawy Izba Skarbowa wyjaśniła, iż postanowienie sądu stwierdzające stwierdzenie nabycia spadku po H. J. uprawomocniło się w dniu [...] pażdziernika 1998 r. z tym więc dniem powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn i na ten dzień ustalono wartość masy spadkowej tj. według stanu nabytych rzeczy i praw majątkowych/spółdzielczego prawa do lokalu/ w dniu ich nabycia a według cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Skoro więc ponoszone koszty eksploatacji i ograniczenia możliwości dysponowania budynkiem przez podatników nie mogą być zaliczone do długów spadkowych to nie mogą również zmniejszać podstawy opodatkowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnieśli ponownie przedstawione wyżej zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, natomiast w odpowiedzi na tę skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do art.6 ust.4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.o podatku od spadków i darowizn /Dz. U. z 1997 r. Nr 16, poz.89 ze zm. zwaną dalej ustawą/ obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia jeżeli nabycie spadku nie zostało zgłoszone do opodatkowania. W niniejszej sprawie postanowienie Sądu Rejonowego w W. stwierdzające nabycie spadku po H. J. uprawomocniło się w dniu [...] pażdziernika 1998 r. Zeznanie podatkowe podatników zostało złożone w dniu 26 sierpnia 1999 r., a więc po uprawomocnieniu się postanowienia. Prawidłowo więc organy podatkowe ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie stanowiący o dacie jaką należy przyjąć do ustalenia wartości rynkowej nabytych w drodze dziedziczenia rzeczy i praw majątkowych, o której mowa w art. 7 ustawy. Wartość rynkowa przyjętych do opodatkowania nabytych przedmiotów majątkowych - lokalu, budynku mieszkalnego we wsi T. /gmina S. / wchodzącego w skład zabudowanego gospodarstwa rolnego i gruntu leśnego we wsi D./gmina S./ ustalono na podstawie art.8 ustawy tj. w wysokości określonej przez podatników. Wartość rynkową nabytych przedmiotów i praw majątkowych zgodnie z wyżej powołanym przepisem art.7 ustawy wartość czysta spadku czyli wartość rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu ich nabycia tj. w dniu otwarcia spadku czyli śmierci spadkodawcy/art.924 i 925 kodeksu cywilnego/. Z powyższego wynika, że jeżeli stan rzeczy i praw majątkowych po nabyciu przez spadkobiercę spadku uległ zmianie z przyczyn wskazanych przez skarżących takich jak zmniejszenie wartości nabytych rzeczy i praw, brak możliwości dysponowania przedmiotami majątkowymi, ponoszenie kosztów utrzymania rzeczy przez spadkobierców czy też przedłużające się postępowanie sądowe i podatkowe - do celów opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, nie stanowią podstawy do zmiany wartości rynkowej rzeczy lub praw poprzez ponowne jej ustalenie na dzień wydania decyzji wymiarowej jak wnoszą podatnicy w niniejszej sprawie. Wydatki ponoszone przez spadkobierców na odziedziczoną rzecz, po dniu jej nabycia, koszty związane z rzeczą lub obniżenie jej wartości wskutek upływu czasu nie mogą być uznane za wydatki stanowiące długi lub ciężary spadkowe ponieważ nie wynikają z obowiązków majątkowych spadkodawcy czyli z roszczeń wobec spadkobierców. Nie stanowią długów spadkowych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, nie zostały też wymienione w art.7 ust.3 ustawy, a tylko te wydatki mogłaby prowadzić do zmniejszenia wartości nabytych rzeczy i praw. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżących dotyczący przyjętego przez organy podatkowe udziału w działkach o nr ew [...] i [...] z obrębu [...] w W. na terenie Gminy B. stanowiących część składową gospodarstwa rolnego, ponieważ udział spadkodawczyni H. J. w spadku po zmarłym S. J. został ustalony prawomocnym postanowieniem sądu powszechnego właściwego w sprawie. Organy podatkowe nie są uprawnione do orzekania za sądy powszechne. Postanowienie wydane w postępowaniu cywilnym wiąże organy podatkowe w zakresie stwierdzonych udziałów spadkowych i ich wysokości. W niniejszej sprawie jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Sygn. Akt [...] Nr [...] H. J. odziedziczyła 6/12 części wymienionego wyżej niezabudowanego gospodarstwa rolnego. Zarzuty skarżących co do wielkość udziału H. J. w działkach wchodzących w skład niezabudowanego gospodarstwa rolnego, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie organów podatkowych w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn w niniejszej sprawie ponieważ działki te na podstawie art.4 ustawy jako zwolnione od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn zostały wyłączone przez organy podatkowe z podstawy opodatkowania tym podatkiem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.