III SA 2284/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-14
Skład orzekający: Jan Rudowski, Małgorzata Jarecka, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wydane przez Izbę Skarbową w sprawie egzekucji należności pieniężnych, dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zostało wydane przez organ właściwy?Ratio decidendi
Postanowienie wydane przez Izbę Skarbową w sprawie egzekucji należności pieniężnych, dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności. Zgodnie z przepisami, organem sprawującym nadzór nad Naczelnikami Urzędów Skarbowych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są Dyrektorzy Izb Skarbowych, którzy są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne. W związku z tym, postanowienie w drugiej instancji powinno zostać wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej, a nie przez Izbę Skarbową.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko B. M. w celu wyegzekwowania należności z tytułu mandatu karnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął wierzytelność pieniężną B. M. z tytułu zwrotu podatku dochodowego. B. M. złożył zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne co do błędnego określenia osoby zobowiązanej. Po odmowie uznania zarzutów przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i uchyleniu postanowienia przez Izbę Skarbową, Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił uznania zarzutów. Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. uchyliła w całości zaskarżone postanowienie, wskazując na brak ostatecznego postanowienia wierzyciela. B. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Izby Skarbowej, kwestionując zasadność egzekucji.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Urząd Skarbowy w P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. wystawionego przez [...] Urząd Wojewódzki w W. wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko B. M. w celu wyegzekwowania należności z tytułu mandatu karnego kredytowanego.
Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] .nr.[...], Naczelnik Urzędu Skarbowego P. zajął wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności z tytułu zwrotu podatku dochodowego z rozliczenia rocznego PIT-37 za rok 2002.
B. M. pismem z dnia 12 lutego 2003 r. złożył zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne co do błędnego określenia osoby zobowiązanej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] odmówił uznania wniesionych zarzutów.
Na postanowienie to strona, pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. złożyła zażalenie do Izby Skarbowej w W..
Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] uchyliła w całości zaskarżone postanowienie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. po uzupełnieniu akt sprawy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] ponownie odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Na przedmiotowe postanowienie Strona wniosła zażalenie z dnia 9 lipca 2003 r.
Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] uchyliła w całości zaskarżone postanowienie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia Izba Skarbowa
wskazała, iż zgodnie z art. 34 §1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny może rozpatrzeć zarzuty zgłoszone w tym postępowaniu dopiero po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Z kolei, zgodnie z art. 34 § 4 cyt. ustawy, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów . Izba Skarbowa wskazała, iż z informacji uzyskanych z [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. (pismo z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...]) wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie zostało wydane ostateczne postanowienie wierzyciela tj. Wojewody [...], gdyż zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu które w dniu wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zostało jeszcze rozpatrzone.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2003 r. B. M. wniósł skargę skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na w/w postanowienie Izby Skarbowej w W.. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż egzekucja wierzytelności na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. dotyczącego "rzekomego" mandatu kredytowanego nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., jest bezprawna. Podstawą zarzutu skarżącego jest błąd co do osoby zobowiązanej. Skarżący wskazuje, iż mandat nie dotyczy jego osoby, co potwierdzają niezgodności danych osobowych na druku mandatu z jego danymi. Skarżący podnosi również, iż nie udowodniono mu, iż przedmiotowy mandat został podpisany i odebrany.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto organ podatkowy drugiej instancji poinformował, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] sprostował w zaskarżonym postanowieniu oczywiste omyłki w przywołaniu nazwy organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna,
jednakże nie ze względu na zarzuty w niej podniesione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Izbę Skarbową, o czym świadczy bezpośrednio treść odcisku pieczęci umieszczonej na postanowieniu oraz treść samej sentencji postanowienia. Sąd zważył, że zgodnie z art. 19 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organem egzekucyjnym w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zgodnie z art. 23. § 1. powołanej ustawy nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. W przypadku braku organu wyższego stopnia w stosunku do organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 19, nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej, z zastrzeżeniem § 3. - art. 23 § 2. W stosunku do organów egzekucyjnych będących organami samorządu terytorialnego nadzór nad egzekucją należności pieniężnych sprawuje samorządowe kolegium odwoławcze - § 3. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia Naczelnicy Urzędów Skarbowych byli organami administracji jedynie w zakresie postępowania egzekucyjnego w administracji. Z tego w względu w sprawie zastosowanie miał przytoczony przepis art. 23 § 2 z którego wynikało, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem sprawującym nadzór nad Naczelnikami Urzędów Skarbowych są Dyrektorzy Izb Skarbowych. Zgodnie z art. 23 § 4. pkt 1 powołanej ustawy organy sprawujące nadzór są jednocześnie organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne. Tak więc z treści przytoczonych przepisów wynika wprost, że w rozpoznanej sprawie, postanowienie w drugiej instancji winno zostać wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej a nie jak to miało miejsce w sprawie przez Izbę Skarbową. Z tych względów należało uznać, że w
sprawie doszło do wydania postanowienia z naruszeniem powołanych przepisów o właściwości tj. do naruszenia prawa, które na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w sprawie, gdyż zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.
Niezależnie od okoliczności stanowiących główne przesłanki wydania niniejszego orzeczenia sąd zaznacza, że podziela argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu w zakresie możliwości wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. W rozpoznanej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut określony w art. 33 pkt 4 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zarzut błędu co do kreślenia osoby zobowiązanego. Zgodnie z art. 34 § 1 powołanej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zgodnie z przepisem art. 34 § 2powołanej ustawy na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli wierzyciel uznał zarzuty za uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego - art. 34 § 4 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika, że w chwili wydania przez organ egzekucyjny pierwszej instancji, postanowienia w sprawie zarzutów w zakresie postępowania egzekucyjnego, związane ze zgłoszonym przez skarżącego zarzutem stanowisko wierzyciela nie było ostateczne, gdyż skarżący wniósł zażalenie na postanowienie zawierające stanowisko
wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, które nie zostało rozpatrzone do dnia wydania postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.. Z tego względu argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej należało uznać za zgodne z obowiązującym prawem, jednakże postanowienie to z powodu wydania go przez organ niewłaściwy dotknięte było wadą nieważności.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło