III SA 2385/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Krystyna Chustecka,, sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowę rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2003r., nr [...] odmawiającą A. Sp. z o.o. rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002r. Skarżąca Spółka zwróciła się do [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o rozłożenie na 24 miesięczne raty zaległości w wysokości 68 000 zł w podatku od towarów i usług za czerwiec 2002r. Jako uzasadnienie wniosku podała zachwianie płynności finansowej wynikłe z niezapłacenia należności przez kontrahenta spółki. Urząd Skarbowy odmawiając udzielenia ulgi w uzasadnieniu decyzji argumentował, iż nieterminowe regulowanie należności przez kontrahentów oraz pogorszenie się sytuacji gospodarczej strony nie stanowią wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia żądania spółki. Podkreślił, że decyzje w sprawie ulg mają charakter uznaniowy, a ulgi podatkowe przyznawane są w sytuacjach wyjątkowych, gdy okoliczności powstania zaległości są niezależne od działania podatnika. Zdaniem Urzędu z okoliczności sprawy wynika, że powstanie trudności płatniczych spółki jest wynikiem braku staranności przy zawieraniu umów i prowadzeniu działalności gospodarczej. Podniósł również, iż nieterminowa zapłata za wykonane usługi jest jednym z ryzyk działalności gospodarczej, ryzyko to spoczywa na przedsiębiorcy i nie może być przerzucane na Skarb Państwa. Urząd Skarbowy dokonał także analizy sytuacji gospodarczej i majątkowej spółki i podniósł, iż spółka nie gwarantowałaby nawet wywiązania się z układu ratalnego. W złożonym odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego pełnomocnik Skarżącej zarzucił, iż odmowna decyzja Urzędu Skarbowego narusza art. 2 Konstytucji RP, art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zarzucił błędy w ustaleniach dotyczących sytuacji finansowej spółki i błędy oceny co do możliwości wywiązania się z terminów płatności rat. Izba Skarbowa w W. nie znalazła powodów dla uwzględnienia żądań spółki. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej podniosła, iż decyzja w przedmiocie rozłożenia zaległości na raty ma charakter uznaniowy i to do organów podatkowych należy ocena, czy zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku. Udzielenie ulgi jest wyjątkiem od zasady, iż podatki należy płacić w terminach i wysokości wynikających z przepisów ustaw. Zdaniem Izby Skarbowej trudności finansowe spółki nie są dostatecznym argumentem za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku o raty. Izba Skarbowa podzieliła poglądy organu I instancji co do wypłacalności spółki. Odniosła się również do zgłoszonych przez Skarżącą dokumentów dotyczących nowych kontraktów i referencji udzielonych spółce przez kontrahentów stwierdzając, iż z dokumentów tych nie wynika, iż spółka sytuacja finansowa spółki ulegnie poprawie. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się, by w przedmiotowej sprawie wystąpiły zdarzenia niezależne od sposobu postępowania Strony bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko Urzędu Skarbowego, iż nieuzasadnione jest przenoszenie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na budżet państwa, gdyż ulga podatkowa nie może być traktowana jako forma bezpłatnego, czy też nisko oprocentowanego kredytu. Spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Izby Skarbowej i złożyła skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy przez organ II instancji. Zdaniem Skarżącej Izba Skarbowa nie odniosła się do zarzutów zawartych w odwołaniu o wybiórczym potraktowaniu dokumentów przyjętych przez urząd skarbowy dla oceny sytuacji gospodarczej spółki. Spółka nie zaakceptowała także argumentów prawnych dotyczących uznaniowości decyzji w przedmiocie ulg. Zdaniem Skarżącej oznaczałby to, iż prawo nie jest jednakowe dla wszystkich, a decyzje mogłyby być wydawane na podstawie subiektywnych ocen. Skarżąca podniosła, iż okoliczność prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, mimo zablokowania kont przez urząd skarbowy, świadczy o bezpodstawności wniosków organów podatkowych o braku gwarancji wywiązania się z rat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpoznania tej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, tylko stwierdzenie, że akt administracyjny narusza prawo w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowić może podstawę do jego uchylenia. Żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Art. 48 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa przewiduje możliwość rozłożenia na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do rozłożenia na raty zaległości dysponuje organ podatkowy, organ podatkowy zatem może, ale nie musi, udzielić wnioskowanej ulgi. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek określonych tymi dyrektywami. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności. Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie, by w toku tego postępowania nie podjęto niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. W procesie dochodzenia do decyzji organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Wydana na ich podstawie decyzja nieuwzględniająca żądania Skarżącej spółki nie wykracza zdaniem Sądu poza granice uznania administracyjnego. Decyzja negatywna wydana na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie narusza bowiem prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują. Błędne ponadto jest przekonanie Skarżącej spółki, iż w sytuacji wystąpienia trudności płatniczych, przysługuje jej prawo do żądania udzielenia ulgi podatkowej w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Podatnik nie posiada prawa do ulgi przewidzianej przepisem art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej. Brzmienie tego przepisu poprzez użycie słowa " może" wskazuje bowiem, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie pozostawił ustawodawca organowi podatkowemu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.