III SA 2400/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w K. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia[...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zaległości z tytułu wpłat na rzecz PFRON oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2002 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) oraz art. 21 §1 pkt 1 i §3, art. 51 §1 oraz art. 53 §1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) określił [...] Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego w K. wysokość zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do lipca 2002 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. W motywach decyzji Prezes Zarządu Funduszu wyjaśnił, że obowiązek dokonywania wpłat na PRFON jest obowiązkiem ustawowym określonym art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Po wszczęciu z urzędu postępowania postanowieniem z 16 października 2002 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stwierdził, że strona nie wywiązała się z obowiązku dokonania należnych wpłat wraz z odsetkami za okres od stycznia 2002 r. do lipca 2002 r. W odwołaniu [...] Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego zarzuciło powyższej decyzji naruszenie ar. 122 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych - istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a przede wszystkim : 1) nieodniesienie się do wniosku z [...] lipca 2002 r. o zwolnienie z wpłat na PFRON na podstawie art. 21 ust. 2e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej ( wniosek załączono do odwołania); 2) nieuwzględnienie wieloletniej i o dużym zakresie współpracy na rzecz osób niepełnosprawnych i instytucji pracujących na ich rzecz w zakresie usług transportowych specjalistycznym sprzętem i po kosztach własnych; 3) nieuwzględnienie szerokiej współpracy z zakładami pracy chronionej w zakresie dostaw i usług; 4) nieodniesienie się do trudnej sytuacji finansowej jednostki, co przy dodatkowym obciążeniu wpłatami na PFRON spowodowałoby konieczność ograniczenia dalszej działalności zwłaszcza prowadzonych usług i świadczeń medycznych na rzecz osób niepełnosprawnych po kosztach własnych, a taki stan rzeczy naruszałby nie tylko interes Centrum ale również interes publiczny. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz wydanie decyzji o zwolnieniu z płacenia składek PFRON Centrum opisało zakres wykonywanych usług i podkreśliło, że jest organizacją "non profit", która nie działa w celu osiągnięcia zysków oraz że zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej wyłącznym przedmiotem prowadzonej działalności jest rehabilitacja społeczna i lecznicza oraz usługi i opieka nad osobami niepełnosprawnymi oraz świadczenia medyczne w razie zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego oraz usługi w zakresie całodobowej opieki medycznej - również w domu niepełnosprawnego. Jednocześnie podniesiono, że zatrudnieni przez Centrum pracownicy muszą cechować się wyjątkową sprawnością psychofizyczną, dlatego też Centrum nie ma możliwości zatrudniania większej ilości osób niepełnosprawnych i korzystania z ulg jakie daje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Decyzją z [...] sierpnia 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] listopada 2002 r. W motywach tej decyzji wyjaśniono, że decyzję wydano zgodnie z prawem. Zaległość z tytułu wpłat na Fundusz powstała w wyniku zsumowania niezapłaconych w terminie należności wraz z odsetkami za okres od stycznia 2002 r. do lipca 2002 r. Strona była zobowiązana z mocy prawa do dokonywania wpłat na Fundusz ale zobowiązania tego nie wykonała w terminie, co spowodowało naliczenie odsetek za zwłokę. Wyjaśniono, że istnienie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę stwarza możliwość skorzystania z przepisu art. 67 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis ten wprowadza możliwość umorzenia przez organ podatkowy zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika. Minister podkreślił, że postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania i postępowanie w sprawie umorzenia należnego zobowiązania są dwoma odrębnymi postępowaniami, które nie mogą być prowadzone jednocześnie. Postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązania powinno być wszczęte dopiero po uprawomocnieniu się decyzji określającej wysokość zobowiązania i dopiero w tym postępowaniu sytuacja finansowa strony może mieć znaczenie. Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości musi być wszakże poprzedzone postępowaniem, w którym wysokość zaległości zostanie określona w sposób prawidłowy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Centrum podkreśliło, że decyzją z [...] listopada 2002 r. Prezes Zarządu PFRON określił wysokość zaległości z tytułu wpłat na PFRON na kwotę [...] zł i odsetki w wysokości [...] zł i nie wypowiedział się co do wniosku strony z [...] lipca 2002 r. o umorzenie oraz nie ustosunkował się do zarzutu spełnienia przesłanek z art. 21 ust. 2e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. [...] Centrum Ratownictwa Medycznego i Transportu Sanitarnego zapłaciło należność na PFRON za lipiec 2002 r. dnia 28 listopada 2002 r. , dlatego też określone decyzją Prezesa Zarządu PFRON zobowiązanie podatkowe powinno być pomniejszone o kwotę dokonanej wpłaty. W odwołaniu podatnika z [...] grudnia 2002 r. od decyzji z [...] listopada 2002 r. wniesiono również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro decyzję podjęto [...] sierpnia 2003 r., to wstrzymanie wykonania decyzji powinno nastąpić z urzędu. Podatnik w dniu [...] maja 2003 r. wystąpił do Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z ponagleniem na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej w sprawie rozpatrzenia odwołań od decyzji Prezesa PFRON, m.in. również decyzji z [...] listopada 2002 r. Bezczynność organu podatkowego w sprawie odwołań podatnika - zdaniem Centrum - powoduje negatywne konsekwencje dla podatnika, gdyż rosną odsetki i organ zalicza wpłaty bieżące na najdalsze zadłużenie i odsetki, a nie rozpoznaje najstarszych spraw w kolejności, co powoduje błędne ustalenia. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, z uwzględnieniem zmiany ustawy zamieszczonej w Dz.U. z 1999 r. Nr 111, poz. 1280, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65 % przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 2e cytowanej ustawy z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnione są publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne nie działające w celu osiągnięcia zysku, których wyłącznym przedmiotem prowadzonej działalności jest rehabilitacja społeczna i lecznicza, edukacja osób niepełnosprawnych lub opieka nad osobami niepełnosprawnymi. Jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 21 ust. 2e ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, składają Zarządowi PFRON informacje miesięczne i roczne o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Informacja miesięczna składana jest w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy informacja, a informacja roczna - do 20 stycznia za rok poprzedni (art. 21 ust. 2f). [...] Centrum wyjaśniło, że nie ma możliwości zatrudnienia większej ilości osób niepełnosprawnych, gdyż każdy stopień niepełnosprawności dyskwalifikuje ich jako pracowników spełniających określone przepisami wymagania formalne i merytoryczne (pismo z [...] lipca 2002 r.). Centrum zatrudnia tylko 4 pracowników niepełnosprawnych, dlatego też nie może korzystać z ulg jakie daje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jednocześnie - zdaniem Centrum - powinno ono korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 2e cyt. ustawy. Z materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie nie wynika, by Centrum spełniło przesłanki, o których mowa w art. 21 ust. 2e ustawy, a w szczególności, by składało Zarządowi PFRON informacje o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych według określonego wzoru (art. 21 ust. 2f) . Sąd oceniając zaskarżoną decyzję uznał, że zaległość podatkowa Centrum powstała w wyniku niedokonywania wpłat na PFRON wbrew wyraźnej regulacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy zamieszczony jest w rozdziale 5. regulującym szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy "pracodawca (...) jest obowiązany (...) dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON". Z kolei przywilej korzystania z określonych uprawnień, przykładowo określonych w art. 21 ust. 2e, nie może wynikać jedynie z samego przekonania pracodawcy, lecz potwierdzony winien być stosownymi dowodami. Prawidłowe jest stanowisko organów, zgodnie z którym trudna sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma wpływu na wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest odrębnym postępowaniem. Postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązania podatkowego będzie się zatem toczyć oddzielnie. Nie mógł zatem Prezes Zarządu PFRON w decyzji z [...] listopada 2002 r. określającej wysokość zaległości z tytułu wpłat na PFRON wypowiedzieć się co do wniosku Centrum z [...] lipca 2002 r. o umorzenie zaległości podatkowych, zaś dokonana wpłata na PFRON za lipiec 2002 r. dnia 28 listopada 2002 r. również nie mogła mieć wpływu na decyzję. Sąd uznając, że również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.