III SA 2563/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-09
Skład orzekający: Jerzy Rypina, Antoni Hanusz, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wartość nieruchomości stanowiącej przedmiot spadku, uwzględniając rzeczywistą powierzchnię gruntu i jego cechy rynkowe?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Kluczowym błędem organów było nieuwzględnienie rzeczywistej powierzchni gruntu, wynikającej z wypisu z rejestru gruntów, co miało istotny wpływ na ustalenie wartości nieruchomości i wysokość podatku od spadków i darowizn.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku od spadków i darowizn od nieruchomości. Strona skarżąca nabyła w drodze spadku działkę gruntu. Organ podatkowy, opierając się na opinii biegłego, ustalił wartość nieruchomości wyższą niż zadeklarowana przez spadkobiercę, co skutkowało naliczeniem podatku. Strona zarzuciła zawyżenie wartości nieruchomości, wskazując na nieuwzględnienie jej niekorzystnego położenia i braku utwardzonej nawierzchni. Następnie skarżący przedłożył dokument wskazujący na inną, niż przyjęta przez organy, powierzchnię gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenia (decyzję i postanowienie Izby Skarbowej w W.). Określono, że uchylone orzeczenia nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Jerzy Rypina, Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] i postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżone orzeczenia. 2. określa, że uchylone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 252,60 złotych ( dwieście pięćdziesiąt dwa złote i 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżoną decyzję z dnia [...].08.2004 r., Nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...].08.2002 r. Nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] ustalającej podatek od spadków i darowizn oraz zażalenia na postanowienie z dnia [...].05.2002 r. Nr [...] ustalającym koszty wyceny nieruchomości, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy orzeczenia organu I instancji.
Jak wynika z motywów zaskarżonych orzeczeń w toku proponowanego postępowania podatkowego ustalono, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia [...].02.2001 r. spadek po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. nabył na podstawie testamentu w całości A.O. W zeznaniu podatkowym z dnia [...].10.2001 r. w/w oświadczył, że przedmiot spadku stanowi zabudowana wielomieszkaniowym budyniem działka gruntu. Ponieważ budynek ten jest w całości zajęty przez lokatorów kwaterunkowych, nabycie jego w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże w treści zeznania podatkowego spadkobierca nie podał wartości masy, dlatego organ podatkowy wezwał stronę do jej podwyższenia do kwoty [...] zł. A. O. zadeklarował wartość przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] zł. Ponieważ wartość ta według Urzędu Skarbowego nie odpowiadała wartości rynkowej, oszacowanie jej zlecił biegłemu. Biegły działając w trybie art. 38 ustawy o podatku od spadków i darowizn, dokonał oględzin działki ustalając jej wartość w wysokości [...] zł. Decyzją z dnia [...].05.2002 r. Nr
[...] Urząd Skarbowy ustalił podatek w kwocie [...] zł. Natomiast postanowieniem z dnia [...].05.2002 r. Nr. [...] Urząd Skarbowy ustalił koszty wyceny nieruchomości w wysokości [...] zł.
We wniesionym odwołaniu oraz zażaleniu strona zarzuciła zawyżenie wartości nabytej działki. Biegły nie uwzględnił niekorzystnego usytuowania działki ze względu na bliskość lini kolejowej i brak utwardzonej nawierzchni ulicy, przy której położona jest przedmiotowa działka, a zatem wycena dokonana przez biegłego jest niewiarygodna i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Nie zasadne jest, zdaniem strony skarżącej, obciążenie jej kosztami wyceny.
Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia zarówno odwołania, jak zażalenia i wskazała, iż ustalona przez rzeczoznawcę wartość jest między innymi efektem wyceny dokonanej z wykorzystaniem metody cenowo-porównawczej z uwzględnieniem elementów analizy statystycznej (zastosowanie jednej z miar pozycyjnych-średniej arytmetycznej. Przy ustaleniu wartości działki przedmiotem badania biegłego były umowy sprzedaży nieruchomości gruntowych na terenie Gminy W. w okresie od stycznia do grudnia 2001 r. Natomiast rzeczoznawca przyjął do badania próbę reprezentatywną stanowiącą zbiór 10-ciu transakcji. W wyniku analizy stwierdzono, że w dacie powstania obowiązku podatkowego tj. [...].03.2001 r. ceny nieruchomości kształtowały się w przedziale [...] zł - [...] zł. za metr kw. powierzchni w zależności od położenia nieruchomości, jej otoczenia, walorów środowiska, infrastruktury technicznej, wielkości i kształtu, zagospodarowania działki oraz dostępności inwestycji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż średnia cena m2 powierzchni z badań wyniosła [...] zł natomiast dla przedmiotowej działki biegły cenę 1 m2 ustalił w kwocie [...] zł. Dla ceny wynikającej ze średniej arytmetycznej biegły zastosował współczynnik korygujący, uwzględniając w ten sposób w/w cechy szacowanej działki, które rzutują na jej wartość.
Wobec tego, że w rozpatrywanej sprawie nabywca zadeklarował wartość, która odbiegała znacznie od wartości rynkowej przyjętych dla tego rodzaju rzeczy, będących przedmiotem obrotu na rynku nieruchomości. W związku z powyższym wartość przedmiotowej działki gruntu z uwagi na stanowisko podatnika została ustalona przez biegłego. Ponieważ wartość nieruchomości ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez nabywcę koszty sporządzenia opinii przez biegłego ponosi spadkobierca.
2. Na powyższe orzeczenie A. O. wniósł skargi do Naczelnego sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w nich o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia zarzuca im naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn poprzez ustalenie wartości nieruchomości w oderwaniu od faktycznego stanu i stopnia zużycia nieruchomości, w sytuacji, gdy zgodnie z powołanym przepisem wysokość podatku bezpośrednio zależy stanu i wartości rynkowej nieruchomości. Określenie przez rzeczoznawcę wartości działki na kwote [...] zł jest niewłaściwe. Biegły nie wziął pod uwagę rynkowej wartości tej konkretnej nieruchomości. Nie wziął pod uwagę położenia nieruchomości, jej otoczenia, wielkości i kształtu, a przede wszystkim dostępności inwestycyjnej. W obecnym stanie prawnym działka stanowi raczej obciążenie dla skarżącego niż korzyść.
3. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
Natomiast dnia [...].03.2004 r. skarżący przedłożył wypis z rejestru gruntów sporządzony przez wydział Geodezji i Nieruchomości Urzędu Dzielnicy W. z dnia [...].11.2002 r., z którego wynika, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości gruntowej wynosi nie [...] m2 jak przyjęto w decyzji wymiarowej lecz [...] m2 Wobec tego, zdaniem skarżącego wycena biegłego jest mylna, a w konsekwencji wymierzono za wysoki podatek.
4. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta oraz postanowienie naruszają przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie.
W toku postępowania podatkowego przeprowadzonego w analizowanej sprawie poza sporem pozostawał fakt nabycia dnia [...].02.2002 r. spadku po zmarłej [...].05.1995 r. J. L. przez A. O. Natomiast istotą sporu jest wielkość działki gruntu stanowiącego przedmiot nabycia majątkowego przez stronę skarżącą. W świetle przedstawionego przez skarżącego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...].11.2002 r., który wynika, iż rzeczywista powierzchnia wynosi [...] m2 . Obowiązek ustalenia powierzchni gruntu stanowiący przedmiot spadkobrania leży po stronie organów podatkowych prowadzących postępowanie w sprawie. Na okoliczność tę zwracał uwagę Izbie Skarbowej skarżący. Ta jednak decyzją z dnia [...].10.2002 r. odmówiła uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania motywując swe rozstrzygnięcie nie przedłożeniem dowodów przemawiających za wznowieniem postępowania przez stronę skarżącą. Nie zrozumiałym jest także pominięcie kwestii rzeczywistej powierzchni w operacie szacunkowym nieruchomości sporządzonym przez biegłego na zlecenie Urzędu Skarbowego.
Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżone orzeczenia uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
a.z.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło