III SA 2704/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji o podatek dochodowy od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. zarządza zwrot z kasy Sądu kwoty 884,60 zł (osiemset osiemdziesiąt cztery złote sześćdziesiąt groszy) na rzecz skarżącego tytułem nienależnie pobranego wpisu. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § l pkt 2lit.a w związku art. 220 i art. 249 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. nr 137 z 1997 r., poz. 926 ze zm. ), Minister Finansów uchylił decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2002 r. nr. [...] i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego W. [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...], określającej Spółce z o.o. "[...] " z siedzibą we W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] lutego 2000 r. Urząd Skarbowy W. [...] określił Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 1995 r., zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości. W dniu [...] stycznia 2000 r. Sąd Rejonowy dla W.- [...] Wydział VI Gospodarczy Rejestrowy postanowił o wykreśleniu Spółki z rejestru handlowego z dniem [...] marca 2000 r. W związku z tym Urząd Skarbowy W. [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. Ł. (Prezesa Zarządu) za zobowiązania Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995r. w wysokości 25% zobowiązania. Po rozpatrzeniu wniosku M. Ł. z dnia [...] kwietnia 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego W. [...] z [...] lutego 2000 r. określającej wysokość zobowiązania Spółki "[...] " z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1995r.Izba Skarbowa we W. decyzją z [...] czerwca 2002 r. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż jej zdaniem Pan M. Ł. nie posiada legitymacji procesowej do występowania w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych Spółki "[...] ", a tym samym brak jest strony postępowania. Minister Finansów nie podzielił stanowiska Izby Skarbowej, że Pan M.Ł. nie posiada legitymacji procesowej w sytuacji gdy ponosi prawne konsekwencje decyzji podjętej w wyniku takiego postępowania. Jednakże w ocenie Ministra Finansów wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, zważywszy, że stosownie do art. 249 § l ustawy - Ordynacja podatkowa organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Stwierdził, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego W. [...] z [...] lutego 2000 r. nr [...], wystąpiono w dniu [...] kwietnia 2002 r., natomiast decyzja, której wniosek dotyczył została skutecznie doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi Spółki Pani W. D. w dniu [...] marca 2000 r. W skardze do Sądu na tą decyzję, Skarżący zarzuca: naruszenie art. 122 oraz art. 127 w związku z art.233 § l pkt 2 lit.a i art.233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej przez organ odwoławczy, mimo że decyzja ta nie została poprzedzona decyzją organu I instancji i w konsekwencji naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania oraz, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zapadła bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez co naruszona została również zasada prawdy obiektywnej ,naruszenie art. 247§1 pkt 3 w związku z art.249 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej nie może być oparte na zarzucie rażącego naruszenia prawa, polegającego na niedoręczeniu decyzji podatkowej, jeżeli żądanie to zostało wniesione przez stronę po upływie roku od dnia, w którym nastąpiło kwestionowane przez stronę doręczenie decyzji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów w części, w której odmówił rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art.249 Ordynacji podatkowej. W piśmie procesowym, złożonym na rozprawie Skarżąca odnosząc się do doręczenia decyzji wskazanemu w zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi Spółki, stwierdziła, że po uprawomocnieniu się postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego nie było możliwe nie tylko ustanowienie przez Zarząd pełnomocnika, ale jakiekolwiek działanie w imieniu Spółki przez ten organ. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko. W ocenie Ministra Finansów, nie zachodziły przesłanki do uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi bowiem jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Jeżeli więc decyzja nie zostałaby doręczona, to swego biegu nie rozpoczął roczny termin do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Nie ma też w sprawie wątpliwości co do tego, że postępowanie to nie jest w żaden sposób wyłączone z ogólnych reguł mających zastosowanie do postępowania podatkowego, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego. W świetle powyższego za uprawnione Sąd uznał stanowisko Skarżącego, że organy podatkowe powinny wyjaśnić czy prawnie skuteczne było doręczenie decyzji pełnomocnikowi Skarżącej, W. D. Kwestia ta bowiem jest sporna i wymaga szczegółowego wyjaśnienia, zważywszy, że nie była przedmiotem postępowania wyjaśniającego w żadnym stadium postępowania. Słusznie podnosi Skarżący, że wydając zaskarżoną decyzję, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, Minister Finansów naruszył przepisy postępowania, a w szczególności: art. 122, art. 210 § 4 i art. 229 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 § l i art. 200 § l w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej stanowiące gwarancję czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz, że naruszenia te nie pozwoliły na wyjaśnienie istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii prawidłowości doręczenia decyzji. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa postępowania ,które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 w zw . z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji.