III SA 2751/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, NSA ( del. ) Bogdan Lubiński, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi D. B., B. B. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odroczenie terminu płatności podatku oddala skargę Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] września 2002r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, po rozpoznaniu odwołania D. i B. B. od decyzji Urzędu Skarbowego W. - P. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] odmawiającej odroczenia płatności podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...]zł wykazanego w zeznaniu rocznym PIT-37 za 20001r. do [...] października 2002r., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji stwierdził, że Państwo B. dniu [...] maja 2002r, zwrócili się z wnioskiem o odroczenie terminu płatności podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...]zł wynikającego ze złożonego zeznania podatkowego PIT-37 za 2001r.do [...] października 2002r., powołując się na trudną sytuację materialną rodziny, spowodowaną bezprawnym zwolnieniem podatnika z pracy. Urząd Skarbowy W.- P. w postępowaniu podatkowym ustalił, że skarżący uzyskują dochody miesięczne w łącznej wysokości ok. [...]zł netto / mąż z tytułu renty - [...]zł, żona z tytułu wynagrodzenia za pracę - [...]zł./. Wobec tego Izba Skarbowa uznała, iż nie ma podstaw do potraktowania podatników w sposób odmienny od ogólnie obowiązujących zasad zapłaty podatku. Sytuacja materialna podatników nie różni się znacznie od sytuacji przeciętnych podatników, w tym emerytów i rencistów, którzy mimo niskich dochodów muszą regulować terminowo ciążące na nich zobowiązania podatkowe. Jednocześnie zapłata przedmiotowej zaległości nie zagraża egzystencji rodziny. Izba nie dopatrzyła się również ważnego interesu podatników, który terminowa zapłata podatku mogłaby naruszyć. Spłata zaciągniętych wcześniej kredytów komercyjnych nie może być podstawą do wyjątkowego potraktowania sprawy, ponieważ zobowiązania podatkowe mają pierwszeństwo przed wszystkimi innymi zobowiązaniami. Ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego pozostawiając im ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi. Decyzje wydawane na podstawie art. 48 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa powinny mieć miejsce w szczególnie uzasadnionych i nie budzących wątpliwości przypadkach oraz opierać się o zasadę legalności, gospodarności i celowości. Przesłankami do udzielenia ulgi mogą być trudności finansowe nie zawinione przez podatnika, zdarzenia losowe, szczególnie niskie dochody uniemożliwiające zapłatę podatku i powodujące zagrożenie egzystencji podatnika. Izba Skarbowa, oceniając okoliczności faktyczne sprawy stwierdziła, iż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie art.. 48 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ nawet po stracie pracy przez skarżącego, podatnicy posiadają wystarczające dochody na pokrycie zaległości podatkowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej jako wydanej z naruszeniem prawa. Rozwijając podniesiony zarzut strona zarzuciła organom podatkowym, iż stosują instytucję uznania administracyjnego sposób samowolny i dowolny. W szczególności organ drugiej instancji nie ustosunkował się do okoliczności losowych przedstawionych przez podatników: zgubienia znacznej sumy pieniędzy, zwolnienia z pracy w sposób naruszający prawo, nie rozpoznania przez sąd powództwa o przywrócenie do pracy. Skarżący podnoszą, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca i niesprawiedliwa, ponieważ pobór podatku ze względu na przedstawione okoliczności faktyczne zagraża egzystencji rodziny. Organy podatkowe nie uwzględniając tych okoliczności naruszyły przepisy art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o oddalenie skargi i dodała, iż uzyskiwane przez podatników dochody miesięczne, nawet po stracie pracy, są wystarczające do terminowego uregulowania podatku. Ponadto, fakt zgubienia znacznych kwot pieniędzy nie został wystarczająco udokumentowany, aby można go uznać za dowód w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i czy nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak określonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się uchybień ze strony Izby Skarbowej w interpretacji art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, a także naruszenia art. 121 i 122 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Użyte przez ustawodawcę słowo "może" świadczy o tym, że przepis ten zawiera upoważnienie do uznania, iż organ administracyjny przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. W tej sytuacji o tym, czy termin zaległości podatkowej zostanie odroczony nie rozstrzyga Sąd, gdyż takie rozstrzygnięcie należy, jak to wyżej przytoczono - do organów administracji, które w razie istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego mogą, ale nie muszą odroczyć termin płatności podatku. W tym miejscu należy podnieść, iż przepis art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej jest przepisem o charakterze wyjątkowym, dlatego też odroczenie płatności zaległości podatkowych stosuje się w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych wypadkach, zwłaszcza w razie znacznego ograniczenia możliwości płatniczych podatnika, wskutek zaistnienia zdarzeń losowych. Takich okoliczności organy administracyjne nie dopatrzyły się w niniejszej sprawie. W sposób szczegółowy, precyzyjny odniosły się do podnoszonych przez skarżących zarzutów. W szczególności wyjaśniły, iż sytuacja materialna podatników nie daje podstaw do potraktowania ich sytuacji w sposób odmienny od obowiązujących zasad zapłaty podatku. Zaznaczyć należy, iż użyte przez ustawodawcę pojęcia nieostre, niedookreślone, takie jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny, a więc nie może o tym decydować przekonanie podatnika. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Organ administracji dokonał prawidłowej oceny kierunkowej dyrektywy wyboru, jaką jest interes podatnika, i wyjaśnił, iż podatnik powołując się na stratę pracy przy jednoczesnym otrzymywaniu świadczeń rentowych w wysokości [...]zł netto nie wykazał, by w jego sytuacji istniało zagrożenie egzystencji. Zwłaszcza, że żona podatnika również posiada stałe dochody w wysokości [...]zł netto miesięcznie z tytułu wynagrodzenia za pracę. Natomiast "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Nie mieszczą się w tej definicji podnoszone przez skarżących argumenty. Nawet gdyby fakt zagubienia pieniędzy miał miejsce, to nie jest to okoliczność, która przesądza o istnieniu przesłanek, o których mowa w art. 48 § 1 ustawy. W związku z tym, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / skargę oddalił.