III SA 2787/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski WSA Pamela Kuraś-Dębecka(spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2004 r. w Warszawie na rozprawie sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. w W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2003 r. [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń na okaziciela uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2003 r. Ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji wydaną w dniu [...] lipca 2003 r. odmawiającą S. Spółce z o.o. w W. wydania pozwolenia na broń na okaziciela. Jako podstawę materialno-prawną tej decyzji przyjęto art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji /Dz.U.Nr. 53 poz. 549 ze zm./ , art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia / Dz.U.Nr. 114 poz 740/ w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji / Dz.U.Nr.113 poz. 730/. W uzasadnieniu decyzji wskazano ,że S. Spółka z o.o. z siedzibą w W. nie daje gwarancji należytego nadzoru nad wykorzystaniem broni palnej bowiem osobowy skład zarządu Spółki jest taki sam jak w S. Spółce z oo. w W., której w styczniu 2003 r. cofnięto pozwolenie na broń. W skardze do Sądu strona zarzuca naruszenie prawa materialnego ,mające wpływ na wynik sprawy i wadliwe zastosowanie przepisu § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji /Dz.U.Nr.113 ,poz.730 / i naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 kpa wobec braku podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. WOBEC POWYŻSZEGO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE ; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U.Nr.153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej , przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem ,jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to ,że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji ,odmawiająca S. Spółce z o.o. w W. pozwolenia na broń na okaziciela , została wydana w oparciu o przepis § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji /Dz.U.Nr.113 poz.730 /. Przepis § 3 ust. 1 stanowi ,że organ Policji może odmówić przedsiębiorcy pozwolenia na broń na okaziciela albo określić w zaświadczeniu na jej zakup inny rodzaj i liczbę egzemplarzy tej broni , jeżeli stwierdzi brak okoliczności uzasadniających uzbrojenie specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej we wnioskowany rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. Natomiast przepis § 3 ust. 2 cytowanego rozporządzenia przewiduje ,że odmowa pozwolenia na broń na okaziciela albo zmiana rodzaju i liczby egzemplarzy broni może nastąpić w szczególności w przypadku: 1/ nie sporządzenia protokołu powołania wewnętrznej służby ochrony, 2/ braku zagrożeń osób lub mienia w stopniu uzasadniającym objęcie ich ochroną z użyciem wnioskowanego przez przedsiębiorcę rodzaju i liczby egzemplarzy broni, 3/ mniejszej liczby stanu etatowego dwóch zmian aktualnie zatrudnionych pracowników ochrony od wnioskowanej liczby egzemplarzy broni palnej krótkiej ,broni gazowej ,ręcznych miotaczy gazu i paralizatorów elektrycznych, 4/ mniejszej liczby konwojów ochranianych w jednym czasie od liczby egzemplarzy brani palnej długiej niezbędnej do ochrony, 5/ niewłaściwego wyboru miejsca i sposobu zabezpieczenia broni i amunicji. Powyższe rozporządzenie zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie delegacji zawartej w art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia / Dz.U.Nr.114 poz. 740/. W powołanym art. 39 ust. 2 cytowanej ustawy o ochronie osób i mienia upoważniono Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do określenia w drodze rozporządzenia zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Nie ulega wątpliwości ,że delegacja ta nie zawiera upoważnienia dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania rozporządzenia dotyczącego kwestii podstaw i warunków odmowy pozwolenia na broń na okaziciela czyli tzw. świadectwa broni. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał ,że rozporządzenie może być wydane tylko na podstawie wyraźnego i precyzyjnego upoważnienia ustawowego i tylko w granicach tego upoważnienia , a przepis ustawy ustanawiający takie upoważnienia podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim nie wymienionych w drodze wykładni celowościowej / wyrok z 25 maja 1998 r., U 19/97 ,OTK ZU Nr.4/1998/. W wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził ,że wskazania zawarte w ustawie muszą dotyczyć materialnego kształtu regulacji , która ma być zawarta w upoważnieniu./ sprawa K 10/99/ Natomiast w omawianym rozporządzeniu zostały w przepisie § 3 uregulowane kwestie związane z odmową pozwolenia na broń na okaziciela / świadectwa broni/ , o którym mowa w art.29 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji / , co niewątpliwie , w ocenie Sądu , wykracza poza ramy delegacji przewidzianej w art. 39 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia bowiem w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji sprawy dotyczące wydawania i cofania pozwolenia na broń zostały uregulowane jedynie w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. /Dz.U.Nr.53 poz.549 / Jednakże należy zauważyć ,że w przepisach powołanej ustawy o broni i amunicji brak jest postanowień dających organowi Policji podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy pozwolenia na broń na okaziciela czyli tak zwanego świadectwa broni choć w art. 29 ust. 1 i 2 powołanej ustawy uregulowane zostały kwestie dotyczące podmiotów ,którym takie świadectwo może być wydane. Dlatego z jednej strony wskazać trzeba , iż zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów obowiązującego prawa , przy czym podstawą materialnoprawną decyzji administracyjnej może stanowić tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie , zaś z drugiej strony stosownie do art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z tej właśnie normy prawnej wypływa wniosek ,że niezawisłość sędziów orzekających w danej sprawie polega na związaniu jedynie aktami ustawodawczymi zaś - a contrario - Sądu / sędziów/ nie wiążą akty podustawowe , gdy w jego ocenie stanowią normy prawne niezgodne z ustawami lub same są niezgodne z upoważnieniem ustawowym do wydania aktu wykonawczego. Oznacza to ,że w wypadku , gdy sąd orzekający w konkretnej sprawie podnosi zarzut niezgodności podustawowego aktu normatywnego np. rozporządzenia z Konstytucją , to w konsekwencji może on w konkretnej sprawie samodzielnie orzec o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu poustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia / Wyrok SN z 7.03.2003 r. III RN 33/02/ W takiej sytuacji , Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w zakresie sprawowanej kontroli legalności decyzji administracyjnych w ramach konkretnej sprawy przysługuje także prawo do pośredniej kontroli aktów podustawowych./ wyrok NSA z 10.06.1999 r. II SA 1610/98 / Stosownie do treści art.145 § 1 pkt.1 litera b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr.153 poz.1270 / Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję , jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego ,dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z przesłanek uchylenia decyzji na podstawie tego przepisu byłoby orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji to jest § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunków przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji /Dz.U.Nr.113 poz. 730/ , co jednak nie miało miejsca. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w wypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu rangi podustawowej może odmówić stosowania tego przepisu uznając ,że kontrolowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej Konsekwencją przyjęcia takiego rozwiązania jest zatem konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt.2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , jednakże byłoby to skutkiem dalej idącym niż w sytuacji , gdyby Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie o niekonstytucyjości danego aktu prawnego przekraczającego delegację ustawową./wyrok NSA 18.11.1999 r. II SA 1669/99 / Wówczas zachodziłaby podstawa do uchylenia kontrolowanej decyzji. W rozpoznawanej sprawie ,oceniając legalność decyzji zakwestionowanych przez S. Spółkę z o.o. w W., Sąd uznał ,że przepis § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 sierpnia 1998 r. w sprawie zasad uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych oraz ewidencjonowania broni i amunicji /Dz.U.Nr.113 poz.730 /, dający możliwość organom Policji wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy wydawania pozwolenia na broń na okaziciela dla przedsiębiorcy czyli tzw. świadectwa broni , został wydany bez upoważnienia ustawowego i nie mógł stanowić podstawy prawnej przedmiotowych decyzji. Dlatego też , w świetle obowiązującego porządku prawnego i zasad państwa prawa wyrażonych w art.2 i art. 92 Konstytucji RP zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Mając na uwadze powyższe okoliczności rozważanie innych zarzutów zawartych skardze jest bezprzedmiotowe. Z tych przyczyn Sąd , w oparciu art. 145 § 1 pkt.1 litera b prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U..Nr.153, poz. 1270 /orzekł jak w sentencji.