III SA 2794/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-28

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Małgorzata Jarecka, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy miał prawo dokonać zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999, mimo wniosku pełnomocnika o zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych wynikających z korekt za lata 1998 i 1999, a następnie naliczyć odsetki od zwróconej kwoty, uznając ją za zaległość podatkową?
Ratio decidendi
Organ podatkowy postąpił prawidłowo, dokonując zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999. Wniosek pełnomocnika o zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązań wynikających z korekt dotyczył zobowiązań już istniejących, a nie przyszłych, co wykluczało możliwość wstrzymania zwrotu na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Zwrot nadpłaty w terminie trzech miesięcy od złożenia zeznania był obligatoryjny zgodnie z art. 76 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, a jego niedokonanie naraziłoby Skarb Państwa na odsetki. Następnie, w obliczu stwierdzonych nadpłat i wpłat, organ miał prawo dokonać zaliczenia z urzędu na poczet zaległości podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący P. G. wykazał nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o zaliczenie tej nadpłaty na poczet zobowiązań wynikających z korekt za lata 1998 i 1999. Urząd Skarbowy dokonał zwrotu nadpłaty, a następnie, po otrzymaniu korekty zeznania i wpłaty, postanowieniem zaliczył zwróconą kwotę i inne wpłaty na poczet zaległości podatkowej za rok 1999 wraz z odsetkami. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając bezprawne potraktowanie zwrotu nadpłaty jako zaległości i naliczenie odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka ( spr. ), asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami oddala skargę Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 233§1 i 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 , poz. 926 z późn. zm) Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2002r. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług w kwocie 2 968,30 zł, wpłaty z dnia 21 marca 2001r.w kwocie 54.332,10 zł oraz nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania PIT-36 za 2000 rok w kwocie 58.862,70 zł- na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu Izba wskazała, że skarżący w dniu 28 kwietnia 2000r. P. G. złożył w Urzędzie Skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 1999, w którym wykazał nadpłatę w wysokości 54.319,90 zł. Wraz z zeznaniem złożył pismo, w którym wnosił o dokonanie zwrotu powyższej nadpłaty na wskazany rachunek bankowy. 8 czerwca 2000 r. wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z korekt za rok 1998 i 1999 r. Urząd Skarbowy w dniu [...] lipca 2000 r w oparciu o przepis art. 76§1pkt Ordynacji podatkowej mając na uwadze, że upływał zakreślony tym przepisem 3 miesięczny termin dokonał zwrotu nadpłaty skarżącemu w całości. 29 grudnia 2000r. skarżący złożył korektę zeznania podatkowego PIT-33 za 1999r. i wykazał zobowiązanie podlegające wpłacie do Urzędu w kwocie 8.352,90 zł, tym samym zaległość podatkową za rok 1999 stanowiła suma kwot - wykazanej w zeznaniu złożonym 28 kwietnia 54.319,90 zł oraz wyliczona po korekcie 8352,90 zł, czyli łącznie łącznie kwota 62.672,80 zł. Z kolei decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Urząd stwierdził nadpłatę w wysokości 2.968,30 zł w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że zgodnie z wnioskiem strony z dnia 14.12.2000 r. nadpłata zostanie zaliczona na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych Następnie w dniu [...] marca 2001 zostało wystawione upomnienie, po otrzymaniu którego podatnik 21 marca 2001r. dokonał wpłaty 54.332,10 zł. 14 maja 2001 r. wpłynęło do urzędu Skarbowego zeznanie PIT-36 o osiągniętych dochodach w roku podatkowym 2000 z wykazaną nadpłatą w kwocie 58.862, 80 zł Urząd Skarbowy W. postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. zaliczył na zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 62.672, 80 zł nadpłaty 1. w podatku od towarów i usług następująco : 2.272 zł - należność główna, odsetki w kwocie 696,30 zł liczone od dnia 3 maja 2000r do dnia powstania nadpłaty 8 stycznia 2001( dzień kiedy stwierdzono nadpłatę w VAT 9 stycznia 2000); 2. wpłaty 54.332,10 po zarachowaniu kosztów upomnienia - 12,20 zł następująco: - 2825,40 zł na należność główną, - kwotę 1.119,00 zł na odsetki za zwłokę liczone od dnia powstania zaległości tj. od 3 maja 2000 do dnia wpłaty- 21 marca 2001r., - 38.315, 20 zł na należność główną, - kwotę 12.060,30 zł na odsetki za zwłokę od tej zaległości liczone od dnia dokonania nienależnego zwrotu na rachunek bankowy podatnika tj. od dnia 11 lipca 2000 do dnia wpłaty tj do dnia 21 marca 2001; 3.- części nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 następująco: kwotę 16.004,70 na należność główna, kwotę 5.780,50 na odsetki za zwłokę od dnia dokonania nienależnego zwrotu na rachunek bankowy do dnia powstania nadpłaty tj. do dnia 30 kwietnia 2001r. Na powyższe postanowienia pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie podnosząc, iż Urząd Skarbowy dokonał "bezprawnego" zwrotu nadpłaty wynikającej z zeznania PIT-33 z 1999 r. w kwocie 54.319,90, a następnie bezprawnie uznał zwróconą kwotę za zaległość podatkową i w związku z tym nie miał podstaw do naliczania odsetek nadto stwierdził, że zwrotu dokonano w terminie wcześniejszym niżby to wynikało z treści art. 75§3 Ordynacji podatkowej. W ocenie Izby zarzuty stawiane przez skarżącą nie były zasadne wobec czego utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego. Na postanowienie wskazane wyżej postanowienie Izby Skarbowej pełnomocnik P. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podobnie, jak w zażaleniu na postanowienie zarzucił, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 52§1, art. 75§1 oraz 120 i 121 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organy podatkowe nieprawidłowo potraktowały dokonany wbrew woli podatnika zwrot kwoty 54.329,90 zł. o nienależnie zwróconą nadpłatę a także obciążyły podatnika odsetkami. Zwrot ten był oczywiście bezzasadny, albowiem dokonany wbrew wyraźnej woli podatnika. Wbrew twierdzeniom Urzędu Skarbowego W. i Izby Skarbowej o tym, czy zwrócić wykazaną w zeznaniu nadpłatę decyduje nie treść zeznania, lecz wola podatnika, co jednoznacznie określa przepis art. 75§1 in fine. Konkludując pełnomocnik skarżącego twierdzi, że niezależnie od tego czy nadpłata została wykazana w zeznaniu prawidłowo, czy nie - jej zwrot nie może być uznany za nienależny jeżeli podatnik wyraźnie zażądał, by nadpłaty nie zwracać. Dokonany wbrew wyraźnej woli podatnika zwrot kwoty nadpłaty stanowił przesłankę bezprawnego uznania jej za zaległość podatkową i pozwolił na naliczenie odsetek, co nie powinno mieć miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna. Izba Skarbowa słusznie stwierdziła w uzasadnieniu, że wydane przez Urząd Skarbowy W. postanowienie nie narusza prawa. Art. 75§1 Ordynacji podatkowej daje podatnikowi prawo złożenia wniosku o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Przyszłe zobowiązanie podatkowe, to takie które dopiero powstanie. W niniejszej sprawie podatnik, a właściwie w jego imieniu pełnomocnik pismem z dnia 08 czerwca 2000 r. złożył wniosek o zaliczenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 na poczet zobowiązania podatkowego wynikającego z korekt za rok 1998 i 1999 r. A zatem wnosił o zaliczenie nadpłaty nie na poczet przyszłych zobowiązań lecz takich, które już powstały. Korekta bowiem nie tworzy przyszłego zobowiązania podatkowego a jedynie ma na celu skorygowanie zobowiązania, które już istnieje. Słusznie zatem organy podatkowe stwierdziły, że pismo z 8 czerwca o zamiarze złożenia korekt zeznań za rok 1998 i 1999 nie upoważniało Urzędu do wstrzymania zwrotu wynikającego z zeznania podatkowego 1999 rok. Przepisy prawa nie przewidywały wskazanego w piśmie pełnomocnika trybu dysponowania nadpłatami. Z brzmienia art. 76§1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w sposób wiążący dla organu wynikało, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji podatkowej o których mowa w art. 74§2 ustawy. A zatem organ nie zwracając w terminie wskazanym w art. 76§1 pkt 3 ustawy nadpłaty, postąpiłby wbrew rygorom tego przepisu i naraził Skarb Państwa na zapłatę stosownych odsetek. Jest oczywiste, iż użyte w tym przepisie sformułowanie nakazuje dokonać zwrotu nadpłaty w terminie, tj w ciągu trzech miesięcy , a nie w dniu, w którym upływał trzymiesięczny termin od daty złożenia deklaracji, jak wywodzi pełnomocnik skarżącej. A zatem analizując całokształt przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu na dzień złożenia wniosku przez pełnomocnika skarżącego należy stwierdzić, że zachowanie organu było prawidłowe. Sytuacja faktyczna, jaka powstała w tej sprawie, a mianowicie stwierdzenie przez organ nadpłat, o których mowa była wyżej (z tytułu VAT, nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok) oraz wpłata zaległości 54.332,10 zobowiązała organ do wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej za rok 1999. Organ postąpił prawidłowo wydając w oparciu o przepisy art. 75§1 Ordynacji podatkowej, stosowne postanowienie i dokonując zaliczenia z urzędu na poczet zaległego zobowiązania podatkowego dokonanych przez skarżącego wpłat proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę ( art. 55§2 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu postanowienia wskazał sposób rozliczenia poszczególnych kwot oraz sposób naliczania odsetek. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że wydana przez Izbę Skarbową decyzja nie narusza prawa materialnego ani zasad procedury opisanych w art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej, do których odwołał się w skardze pełnomocnik skarżącej , a zatem w oparciu o przepis art. 151 §1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło