III SA 2865/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi [...] E. Sp. z o.o. w S. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 405,90 zł (czterysta pięć złotych 90/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 19 marca 2003 r. skarżąca spółka zwróciła się do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej z urzędu kontroli skarbowej w G. Ośrodek zamiejscowy w S. z dnia [...] .04.2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jako podstawę wznowienia podatnik wskazał ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który ją wydał stanowiących dowód błędnej oceny stanu faktycznego sprawy przez inspektora zarzucającego spółce przedwczesne rozliczenie podatku od towarów i usług na podstawie faktury z dnia 31.10.2000 r. W piśmie z dnia 29.04.2003 r. na wezwanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. o wskazanie dowodów i okoliczności uzasadniających złożony wniosek, spółka przedstawiła : - kserokopię umowy podpisaną pomiędzy [...] Elektronika S. a Spółką ST G. W., przesłaną jak twierdzi skarżąca przesyłką poleconą z dnia 31.10. 2000 do ST G. S.A . - posiadanie przez spółkę samochodu służbowego Forda Mondeo nr rej. [...], -faktury zakupu paliwa, uprawdopodobniające wyjazd wspólników J. F. /który zdaniem spółki osobiście odebrał fakturę z dnia 31.10.2000 r./i M. S. do W. w dniu 31.10.2000 r. do ST G. S.A. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 5.04.2003 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w G. decyzją z dnia [...].06.2003 r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...].04.2002 r. stwierdzając brak przesłanek wznowienia, które mogły stanowić podstawę uchylenia ostatecznej decyzji określającej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług. Na decyzję te strona wniosła odwołanie, w którym podnosi , iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, że wskazane przez stronę okoliczności ani nie są nowe ani istotne dla sprawy, a ponadto znane były organowi wydającemu decyzję. Zdaniem podatnika organ kontroli skarbowej błędnie przyjął, iż skoro sporna faktura została wysłana listem poleconym z dnia 31.10.2000 r., to nie mogła dotrzeć do podatnika w miesiącu październiku. Ponieważ domniemanie to zostało oparte na piśmie syndyka masy upadłości nie znającego praktyki odbioru faktur w upadłej spółce, które jak wykazało postępowanie wznowieniowe, nie może stanowić dowodu w sprawie. Podatnik nie może udowodnić, iż przesyłka polecona z dnia 31.10.2000 r. zawierała umowę zawartą przez spółkę z jej kontrahentem, ale i organ kontroli skarbowej nie może wykazać, iż przesyłka ta zawierała sporną fakturę a więc nie może mieć zastosowania w sprawie art.19 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług. Podatnik nie podziela również stanowiska organu I instancji, iż fakt, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności były znane organowi w dniu wydania decyzji, sprzeciwia się dyspozycji art.240 par.1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa, ponieważ okoliczności wskazane przez podatnika nie zostały ocenione pod kątem ich wartości dowodowej. Z uwagi na fakt, że po wznowieniu postępowania uprawdopodobniony został fakt otrzymania przez podatnika faktury VAT w miesiącu odliczenia w tak znacznym stopniu, utrzymanie w obiegu prawnym decyzji wywodzącej skutki finansowe z odmiennego stanu faktycznego może wynikać jedynie z niedopuszczalnego zastosowania w praktyce zasady in dubio pro fisco. Zarzucono również, iż inspektor kontroli skarbowej nie zastosował się do wskazanej przez stronę interpretacji Ministerstwa Finansów. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...].09.2003 r. Nr [...] utrzymał decyzje organu I instancji w mocy. Na decyzję tę została wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której oprócz zarzutów wskazanych w odwołaniu, podatnik podniósł naruszenie przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej art.200 ustawy-Ordynacja podatkowa oraz poddał w wątpliwość właściwość rzeczową Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej do rozpatrzenia odwołania od decyzji w sprawie wznowienia postępowania. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie w dniu 22.10.2004 r. Wspólnik skarżącej Spółki oświadczył, iż organ odwoławczy nie umożliwił stronie skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, przez co skarżąca spółka nie miała możliwości przedstawić wszystkich okoliczności sprawy. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniając dodatkowo, iż: -zarzut skarżącego co do naruszenia art.200 ustawy-Ordynacja podatkowa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu prowadzonym w I - szej instancji podatnik został zapoznany z materiałem dowodowym, a w postępowaniu odwoławczym nie został zebrany nowy materiał dowodowy. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej na podstawie art.244 ustawy-Ordynacja podatkowa w związku z art.31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej /Dz. U. z 1999 r. Nr 54, poz.572 z póżn. zm/, ponieważ jest organem wyższego stopnia dla Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej właściwego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w niniejszej sprawie.Art.26 ust.1 ustawy o kontroli skarbowej dotyczy jedynie decyzji wydanych na podstawie art.24 tej ustawy. Zgodnie z art.2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm./z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/Dz. U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./, zaś weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/. Zgodnie z art.97 par.1 ustawy Przepisy wprowadzające/.../ sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd - oceniając legalność zaskarżonych decyzji - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej p.p.s.a.) -uwzględnia skargę na decyzję i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził takie uchybienie w postępowaniu podatkowym, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji . Stwierdzić należy że zaskarżona decyzja została wydana przy braku zawiadomienia strony przed jej wydaniem w postępowaniu odwoławczym o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co stanowi naruszenie art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej statuującego zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz prawo strony przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Udział "w każdym stadium postępowania" dotyczy zarówno postępowania w pierwszej jak i w drugiej instancji. Należy go rozumieć jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w których udział przewiduje Ordynacja podatkowa ( np. art.200 Ordynacji podatkowej). Przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji zostaje spełniona zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak też nie brała udziału w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast brak winy ("nie z własnej winy") ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ administracji nie zawiadamia strony o przeprowadzanych dowodach (art. 190), o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, by okoliczność faktyczną można było uznać za udowodnioną (art. 192), czy też o możliwości zapoznania się z całokształtem zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1). Naruszenie tego przepisu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego niezależnie od tego, czy miało wpływ na wynik sprawy i treść rozstrzygnięcia, czy też nie, bowiem sam brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu lub jego stadium stanowi dostateczną formalną podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania podatkowego z przyczyn określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez względu na to czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Uregulowanie zawarte w art. 145 §1 pkt 1 lit. b) cyt. ustawy ma bowiem na względzie ochronę obiektywnego porządku prawnego. Z uwagi na powyższe Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonana, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących od Dyrektora Izby Skarbowej w W. Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.