III SA 2880/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko ( spr. ), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę Zaskarżoną decyzją dnia [...] września 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 20001 r. i 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2003 r. Strona wystąpiła do Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r. i 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi w uzasadnieniu decyzji podając, iż konfrontacja okoliczności, które spowodowały powstanie przedmiotowej zaległości oraz wyniki analizy sytuacji finansowej w świetle art. 67 § 1 ordynacji podatkowej, nie pozwoliły Urzędowi na dokonanie rozstrzygnięcia innego niż odmowa umorzenia. Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie uzupełnione pismem z 11 sierpnia 2003 r., w których podniosła, iż w/w decyzja jest niezgodna z prawem i bezpodstawna. Za powstałe zaległości podatkowe Strona obwinia Urząd Skarbowy, który nie poinformował jej o przekroczeniu progu, który zobowiązywał ją do płacenia podatku od towarów i usług. Ponadto zdaniem Strony jej dochody, od których płaci podatek dochodowy w skali 19 % i 30 %, dają podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi. Strona podniosła także zarzut, że zaskarżona decyzja przytacza dochody za 2001 r. i 2002 r. , ale nie wspomina o wysokości podatku dochodowego wpłaconego do Urzędu Skarbowego. Zdaniem Strony interpretując mylnie przepisy podatkowe, Urząd Skarbowy zażądał, aby podatek był ponad dwa razy większy. Na zakończenie Strona zwróciła się z pytaniem "czy podatek VAT należy płacić od początku roku podatkowego (podatek dochodowy + VAT) czy dopiero po przekroczeniu 10 000 Euro, jak stwierdza art. 14 ust. 7 ustawy o podatku VAT". Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził, że Urząd Skarbowy zasadnie odmówił umorzenia zaległości podatkowych uznając zarzuty Strony powołane w odwołaniu za chybione. Podkreślił, że art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) ma charakter uznaniowy. Organ może, ale nie musi umorzyć zaległości wraz z odsetkami. W ocenie organu odwoławczego sporne zaległości powstały na skutek zaniedbania Strony tj. braku znajomości przepisów prawa podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej nie dopatrzył się również mylnego interpretowania przez Urząd Skarbowy przepisów. Odpowiadając na zarzut Strony co do zapytań związanych z zakresem stosowania przepisów prawa podatkowego w jego sprawie, Organ podniósł, że w myśl art. 14a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej Strona winna zwrócić się na piśmie do właściwego urzędu skarbowego wyczerpująco przedstawiając stan faktyczny oraz własne stanowisko w sprawie. Skarżący nie zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej w W. i złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozstrzygnięciu Organu II instancji Skarżący zarzucił niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy oraz niewłaściwe pouczenie o przysługujących mu środkach zaskarżenia poprzez brak wskazania terminu wniesienia skargi. Ponadto Skarżący podniósł, że organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia jego sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika albo interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl § 2 cytowanego przepisu umorzenie zaległości powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru ( w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej czy innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ podatkowy, organ podatkowy zatem może, ale nie musi, umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia ważnego interesu podatnika. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził, aby w toku tego postępowania nie podjęto niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów w celu ustalenia wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów w celu ustalenia ustawowych przesłanek tej decyzji. W procesie dochodzenia do tej decyzji organy podatkowe uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek. Z akt sprawy wynika, że w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego została przeanalizowana sytuacja ekonomiczno-finansowa strony. Organy dokonując analizy danych zawartych w: deklaracji w podatku dochodowym oraz oświadczeniu Strony z dnia 18 lutego 2003 r. w sposób prawidłowy oceniły sytuację majątkową podatnika. W świetle powyższego chybiony jest zarzut Skarżącego o nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Z kolei co do zarzutu niewłaściwego pouczenia o przysługujących podatnikowi środkach zaskarżenia należy stwierdzić, że istotnie owo pouczenie było błędne. Tym niemniej brak wskazania terminu do wniesienia skargi nie miał wpływu na prawa Skarżącego do sądu i rozstrzygnięcie organu. Skarżący nie poniósł skutków błędnego pouczenia, ponieważ jego skarga został rozpoznana przez Sąd. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.