III SA 2904/03
PostanowienieWSA w Warszawie2004-04-26
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej dotyczących odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organów władzy publicznej, może zostać uwzględniona, jeśli wyrok NSA nie był wydany na podstawie tych przepisów?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, może zostać uwzględniona tylko wtedy, gdy stwierdzona niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją dotyczy przepisu, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie sądu administracyjnego. W sytuacji, gdy wyrok NSA nie był wydany na podstawie przepisów, których niezgodność z Konstytucją stwierdził TK, a ponadto skarżący nie wykazał, że orzeczenie oparto na sfałszowanym dokumencie lub uzyskał je w wyniku przestępstwa, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu jako bezzasadna.Stan faktyczny
Z. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 1998 r., który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Finansów odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 2003 r. dotyczący niezgodności z Konstytucją przepisów ograniczających odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organów władzy publicznej. Skarżący argumentował, że nie powstał u niego obowiązek podatkowy, a organy wojskowe bezprawnie pomniejszają jego świadczenie emerytalne. W późniejszym piśmie wskazał również na art. 273, 275 PPSA, powołując się na sfałszowane decyzje emerytalne, na które powołało się Wojskowe Biuro Emerytalne w postępowaniu cywilnym. Skarżący wniósł również o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia, Asesor sądowy Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97. Sygn. akt III SA 2904/03 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia, Asesor sądowy Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych
Z.P. złożył skargę o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2003r. zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 oddalającym skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 1997r. [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniósł o uchylenie tego wyroku i stwierdzenie jego nieważności i niezgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym z mocą ex tunc oraz stwierdzenie niezgodności ze stanem faktycznym. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003r. Sygn. akt K 20/2002r.. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż prawo do emerytury wojskowej nie zostało mu przyznane żadnym aktem prawnym, wobec czego nie powstał i nie istnieje obowiązek podatkowy i tym samym emerytalne organy wojskowe bezprawnie pomniejszają wypłacane na jego rzecz świadczenie o kwotę podatku dochodowego. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny rażąco naruszyły prawo akceptując działania organów wojskowych. Obecnie ubiega się o odzyskanie nienależnie pobranego podatku dochodowego przed Sądem Okręgowym w W., lecz drogę z powództwa cywilnego blokują mu wyroki sądowo-administracyjne.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2004r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi" Z. P.wskazał kolejne podstawy prawne do wznowienia postępowania, tj. art. 273 § 1 i § 2, art. 275 i art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Powołał się na treść pisma procesowego złożonego przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. w Sądzie Okręgowym [...] Wydział Cywilny w W., gdzie toczy się postępowanie z powództwa o nakazanie objęcia go obowiązkiem wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, w którym organ ten powołuje się, jego zdaniem, na sfałszowane, bezprawne, samowolnie sfabrykowane decyzje emerytalne, wystawione do użytku wewnętrznego i nigdy jemu nie doręczone. Twierdzi, że o treści tego pisma procesowego dowiedział się w dniu [...] października 2003r., a skargę o wznowienie postępowania sądowego wniósł właśnie w tym dniu, dochował więc terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem może nastąpić wyłącznie w wypadkach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z. P. wnosząc skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003r. Sygn. akt K 20/02 (Dz. U. Nr 170 z 30 września 2003r., poz. 1660). Nie wykazał przy tym związku tego wyroku z wyżej wskazanym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani w żaden inny sposób się nawiązał do tego wyroku. Pozostaje domyślać się, że zdaniem skarżącego ów wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi daje możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą ale wyłącznie wówczas, gdy stwierdzona została niekonstytucyjność aktu prawnego lub przepisu prawa, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 ustawy). W powoływanym przez skarżącego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 160 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 260 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w części ograniczającej odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej do rzeczywistej szkody, są niezgodne z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 nie był wydany na podstawie żadnego z tych przepisów, co więcej nie było takiej możliwości prawnej, ponieważ od decyzji wydawanych na podstawie przepisów wskazanych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego służy środek zaskarżenia do sądu powszechnego. W tych sprawach nie rozstrzygają więc sądy administracyjne. Fakt wniesienia skargi o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 272 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostaje bez znaczenia wobec braku przesłanki materialnej do wznowienia postępowania.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2004r. Z. P. wskazał jako kolejną podstawę wznowienia postępowania art. 273 § 1 i § 2 oraz art. 275 w.w. ustawy. Zgodnie z brzmieniem pierwszego z tych przepisu, można żądać wznowienia w przypadku, gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym lub na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym albo gdy orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący powołał się na pismo procesowe złożone przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. w Sądzie Okręgowym [...] Wydział Cywilny w W. w związku ze sprawą z powództwa o nakazanie objęcia go obowiązkiem wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, w którym organ ten powołał się na, jego zdaniem, sfałszowane, bezprawne, samowolnie sfabrykowane decyzje emerytalne. Swojego twierdzenia nie poparł żadnym dowodem. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (np. wyrok z dnia 22 grudnia 1970r. Sygn. akt III CRN 327/70 OSNC 1971/7-8/139, wyrok z dnia 12 grudnia 2002r. Sygn. akt III AO 23/02 OSNP-wykł. 2003/18/11) wznowienia postępowania na podstawie sfałszowania dokumentu można żądać wówczas, gdy zostało to udowodnione prawomocnym wyrokiem. W rozpatrywanej sprawie, jak już powiedziano, pozostaje niczym nie udowodniony zarzut skarżącego co do nieprawdziwości decyzji emerytalnych. Poza tym skarżący jako podstawę wznowienia wskazuje pismo procesowe, które przecież nie było dowodem na podstawie, którego Naczelny Sąd Administracyjny wydał swój wyrok, a tylko wtedy można by rozważać, czy spełnia ono kryteria, o których mowa w cytowanym art. 273 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie spełnia ono też przesłanek określonych w § 2 tego przepisu, bowiem środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma bowiem na celu, jeśli chodzi o rozważaną podstawę wznowienia, zapewnienie - z zastrzeżeniem spełnienia się innych przesłanek dopuszczalności - możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które, obiektywnie rzecz biorąc, już istniały w chwili wyrokowania (zamknięcia rozprawy), ale z których zainteresowana strona nie mogła skorzystać.
Niezależnie od powyższego, nawet jeśli sfałszowanie dokumentów zostałoby udowodnione w sposób prawnie dopuszczalny, to okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie przed sądem powszechnym w sprawie z powództwa o nakazanie objęcia obowiązkiem wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, a nie przed sądem administracyjnym, bowiem pierwotną kwestią jest obalenie podstawy, od której jest odprowadzany podatek, w tym wypadku jest nią świadczenie emerytalne.
Skarżący nie wykazał też przyczyn dla których wnosi o stwierdzenie nieważności Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97, wskazuje tylko na argumenty merytoryczne, które nie były badane przez Sąd. W tym postępowaniu oceniana była prawidłowość decyzji organów podatkowych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadna. Nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Sam fakt przywołania przepisów określających przesłanki wznowienia nie wystarcza do wznowienia postępowania, jeżeli już z samego sformułowania skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. W myśl postanowień art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisu, który nie był podstawą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, podobnie jak gołosłowny zarzut sfałszowania dokumentu, na którym również orzeczenie to nie było oparte lub też wskazywanie na pismo procesowe, jako późniejszy dowód, czy też wreszcie wniosek o stwierdzenie nieważności wyroku, bez wykazania na czym ta nieważność polega, nie wypełniają ustawowych podstaw wznowienia.
W tej sytuacji na podstawie art. 280 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 103 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), postanowiono jak w sentencji.
UZASADNIENIE
Z. P. wnioskiem z [...] marca 2004r. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. Sąd stwierdził, że merytoryczne rozpatrywanie tego wniosku jest bezprzedmiotowe, bowiem zgodnie z art. 222 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), który znajduje w sprawie zastosowanie mocą art. 276 i art. 166 tej ustawy, nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.
Z. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 1998r. Sygn. akt III SA 3593/97 oddalającym skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 1997r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarga ta podlega odrzuceniu, gdyż wynika z niej, że nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W tej sytuacji brak jest podstaw do żądania uiszczenia wpisu sądowego i tym samym rozpatrywanie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu stało się bezprzedmiotowe.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło