III SA 2914/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka -Medek (spr.), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant M. Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S-ki z o.o. D. w W. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kosztów wyceny biegłego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza na rzecz Skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę [...] zł ([...] złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], po ponownym rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] listopada 2000 r. [...], wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 marca 2002 r. sygn. akt III SA 1055/01 poprzednio wydanego postanowienia tej Izby z dnia [...] marca 2001r. utrzymującego w mocy wyżej wymienione postanowienie Urzędu Skarbowego w G. , postanowiła utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem tym organ podatkowy obciążył spółkę z o.o. D. kosztami opinii biegłego w wys. [...] zł z tytułu ustalenia wartości rynkowej kupionej przez spółkę w dniu [...] lutego 1998 r. zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (akt notarialny rep. A Nr [...]). W podstawie prawnej tego aktu Izba Skarbowa powołała art. 263 § 1, art. 239 oraz 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) oraz art. 10 ust. l pkt l lit. c, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr Nr 4, poz. 23, ze zm.). Uzasadniając swoje stanowisko Izba Skarbowa dokonała analizy powołanych w podstawie prawnej postanowienia przepisów ustawy o opłacie skarbowej. Biorąc pod uwagę zawarte w nich rozwiązania Izba Skarbowa stwierdziła, że z akt sprawy wynika, iż podana w akcie notarialnym wartość nieruchomości w wys. [...] zł nie odpowiadała wartości rynkowej. Dlatego Urząd Skarbowy wezwał strony czynności cywilnoprawnej do podwyższenia wartości przedmiotu transakcji. Podał przy tym własną wstępną ocenę - w kwocie [...] zł. Ponieważ strony umowy tej kwoty nie zaakceptowały, a także nie podały własnej wartości nieruchomości, konieczne było powołanie biegłych celem oszacowania wartości rynkowej obiektu. W decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] operat szacunkowy z dnia [...] października 2000 r. został uznany za dowód w sprawie. Z uwagi na to, że wartość ustalona z udziałem biegłego przekroczyła o 33 % wartość podaną przez strony do aktu notarialnego organ podatkowy zgodnie z prawem obciążył obie strony umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 1998 r. kosztami sporządzenia wyceny, Na to postanowienie, a także na poprzedzające je postanowienia Urzędu Skarbowego w G. , spółka złożyła skargę do NSA domagając się ich uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Podniosła, że postanowienie dotyczy sprawy już raz rozstrzygniętej przez NSA wyrokiem III SA 1055/01, podtrzymanie go przez Izbę Skarbową narusza powagę rzeczy osądzonej i art. 30 ustawy o NSA. Stwierdziła, że wydanie nowego postanowienia Izby w trybie odwoławczym było niemożliwe wobec braku odwołania. Zażalenie spółki z dnia [...] grudnia 2000 r. stało się bezprzedmiotowe na skutek poprzedniej skargi i uwzględniającego ją wyroku NSA. Ponadto stwierdziła, że postanowienie dotyczy sprawy już raz dotkniętej kosztami wyceny rzeczoznawców, którzy sporządzali pierwszy operat. Naliczenie podwójnych kosztów jest niezgodne z ustawą o opłacie skarbowej. Pierwsza wycena uznana przez Izbę za rzetelną i odpowiadającą cenom rynkowym (decyzja IS z dnia[...] stycznia 2000 r.), a następnie odrzucona z powodu nieuwzględnienia cen transakcyjnych (decyzja IS z [...] sierpnia 2000 r.) , jest w dalszym ciągu podstawą dla żądań Urzędu. Ponadto spółka stwierdziła, że koszty za wykonanie drugiej wyceny są w porównaniu z pierwszą wyceną za wysokie i nie zostały zweryfikowane przez Urząd. Urząd nie przekazał też spółce rozliczenia sporządzającego tę wycenę rzeczoznawcy p. W. , czym uniemożliwił rozliczenie podatku VAT. Rachunku tego rzeczoznawcy brak w aktach sprawy, co uniemożliwia jego weryfikację. Spółka stwierdziła ponadto, że wycena p. W. nie odpowiada przepisom ustawy o opłacie skarbowej oraz przepisom o sporządzaniu operatu szacunkowego przez swoją nierzetelność i fikcyjne dane, wykazując "elementy czynu karalnego (potwierdzenie nieprawdy) i cechuje się wysoką energią kryminalną oraz szkodliwością społeczną". W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie zgodziła się z zarzutami pod adresem biegłego sporządzającego drugi operat i podniosła, że zasadność jego wyceny została potwierdzona w kolejnym operacie z dnia [...] czerwca 2002 r. Dodatkowo wyjaśniła, że zarzuty o braku podstawy prawnej do wydania przez nią postanowienia w trybie odwoławczym są bezzasadne. Uchylenie przez NSA wyrokiem z dnia 21 marca 2002 r. sygn. akt III 1055/01 postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...]- utrzymującego w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] spowodowało, że w postępowaniu podatkowym sprawa została "niejako" cofnięta do etapu postępowania odwoławczego. Wyrok Sądu miał m.in. ten skutek, że Izba Skarbowa miała obowiązek ponownego rozpatrzenia zażalenia złożonego przez stronę w tym postępowaniu. W dodatkowych pismach procesowych skarżąca uzupełniła zarzuty podniesione w skardze, w szczególności dotyczące nierzetelności wyceny sporządzonej przez p. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) przejął sprawę do rozpoznania, zważył, co następuje; Skarga jest zasadna gdyż Sąd wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 2958/02 uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] września 2002 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, którą określono opłatę skarbową i nakazał ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze. Zaskarżone postanowienie było integralnie związane z tą decyzją. Zgodnie z art. 10 ust. 3, ostatnie zdanie, powołanej na wstępie ustawy o opłacie skarbowej, strony czynności, cywilnoprawnej obciążało się solidarnie kosztami opinii biegłych jeśli wartość przedmiotu tej czynności przekroczy o 33% wartość podaną przez strony. Dopóki więc nie zostanie zakończone postępowanie wymiarowe w sprawie określenia wysokości opłaty skarbowej i nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta kwestia wartości przedmiotu umowy nie można ostatecznie zakończyć kwestii wpadkowej jaką jest ustalenie kosztów opinii biegłych, którymi mogą być obciążone strony. Również postępowanie wymiarowe służy merytorycznej analizie prawidłowości sporządzonych dowodów jaki stanowią operaty szacunkowe. Dlatego też w tym postępowaniu skarżąca powinna przedstawić te szczegółowe zarzuty, które zawarła w pismach procesowych do Sądu, a które odnoszą się do wyceny sporządzonej przez p. W. Sąd nie podziela natomiast uwag skarżącej o braku podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia przez Izbę Skarbową, a także naruszenia art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368, ze zm.) i powagi rzeczy osądzonej. Do kwestii tej prawidłowo odniosła się Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wyjaśniając jakie konsekwencje spowodował wyrok NSA sygn. akt III SA 1055/01. Również w wyniku niniejszego wyroku Izba Skarbowa będzie zobligowana po raz kolejny rozpatrzeć zażalenie skarżącej na postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie kosztów opinii biegłych, kiedy załatwi sprawę związaną z wymiarem opłaty skarbowej. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), postanowił jak w sentencji.