III SA 2932/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-13

Skład orzekający: Bogusław Dauter, Jerzy Rypina, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy fałszywość deklaracji podatkowych, stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia decyzji określającej podatek VAT, jeśli organ podatkowy ustalił zobowiązanie na podstawie dokumentów źródłowych, a nie tych deklaracji?
Ratio decidendi
Fałszywość deklaracji podatkowych, nawet stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego i uchylenia decyzji określającej podatek VAT, jeśli organ podatkowy ustalił zobowiązanie na podstawie autentycznych dokumentów źródłowych, a nie na podstawie tych fałszywych deklaracji. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między fałszywym dowodem a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi, a w tym przypadku taki związek nie wystąpił.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Ministra Finansów odmawiającej uchylenia decyzji Izby Skarbowej w L. w sprawie podatku VAT. Zarzucili Ministrowi błędną interpretację art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że złożone przez nich deklaracje VAT-7, które okazały się fałszywe (podrobione podpisy), stanowiły podstawę do określenia zobowiązania podatkowego. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia poprzedniej decyzji, stwierdzając, że fałszywość deklaracji nie miała znaczenia dla wymiaru podatku, który został ustalony na podstawie dokumentów źródłowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. K. i R. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...].10.2002r. Minister Finansów na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. Ośrodek Zamiejscowy w Z. z dnia [...] grudnia 2000r. odmawiającą R. M. i M. K. - wspólnikom byłej spółki cywilnej "[...]" w Z. uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2000r. określającej podatek VAT za okres: marzec - czerwiec 1999r. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów stwierdził, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Podniósł, że zarówno podatnicy, jak też biuro podatkowe umocowane do działania w ich imieniu nie zadeklarowali w ustawowych terminach podatku VAT w prawidłowej wysokości (zarówno w pierwotnych deklaracjach, jak też ich korektach). Wyjaśnił, iż zobowiązanie podatkowe zostało podatnikom określone na podstawie dokumentów źródłowych, a nie na podstawie deklaracji, która była przedmiotem oceny Sądu Rejonowego w Z. i która okazała się dokumentem sfałszowanym. W skardze podatnicy zarzucają Ministrowi Finansów błędną interpretację przepisu art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Podtrzymują swoje stanowisko, że dowód na podstawie którego ustalono okoliczności istotne dla sprawy okazał się fałszywy. Twierdzą, iż złożone deklaracje "zerowe" stanowiły podstawę określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług przez Urząd Skarbowy, natomiast powyższe deklaracje były fałszywe. Z powyższego faktu podatnicy wywodzą istnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 1 O.p., gdyż, jak twierdzą, jest to okoliczność najistotniejsza dla rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd, nie będąc związany granicami skargi, jest jednak związany granicami, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji i poza te granice wyjść nie może. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia istnienia, bądź też nie istnienia przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. i uchylenia decyzji ostatecznej określającej podatnikom podatek VAT. Wady z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej są istotnymi wadami postępowania. Nie jest jednak wiadome, jaki skutek wywarły one na decyzję administracyjną. Mogą spowodować więc jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś wada postępowania nie wpływała na treść rozstrzygnięcia. Zasadniczą istotą przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 O.p. są dwie przyczyny, a mianowicie brak znajomość stanu faktycznego przez organ prowadzący postępowanie lub brak obiektywności tego postępowania. Skarżący powołują się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Przesłanką tą jest wykazanie istnienia związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty. Fałszywy zaś jest dokument podrobiony oraz dokument, którego treść została sfałszowana. Fałszywość dowodu powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu. Koniecznym jest, aby na podstawie tych fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Cechę istotności będą miały te okoliczności, które dotyczą faktów prawotwórzczych, tj. wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Poza sporem pozostaje fakt, że właściciel biura podatkowego prowadzący dokumentację firmy skarżących został skazany prawomocnym wyrokiem sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] sierpnia 2000r. i uznany winnym podrabiania podpisów M. K. na deklaracjach VAT-7 za okres: maj - sierpień 1999r. W deklaracjach tych wykazywano wartości zerowe. Jak trafnie wywiódł Minister Finansów, organ podatkowy stwierdzając w trakcie przeprowadzonej kontroli, że deklaracje są nieprawidłowe określił podatek w prawidłowej wysokości. Określenie podatku następuje zatem nie na podstawie deklaracji VAT-7, lecz na podstawie dokumentów źródłowych tj. rejestrach i fakturach VAT-7. Wobec czego, fakt iż złożone deklaracje VAT-7 okazały się fałszywe nie miał żadnego znaczenia dla wymiaru podatku, którego dokonano na podstawie autentycznych, nie kwestionowanych dowodów, tj. rejestrów i faktur VAT. Natomiast Minister Finansów błędnie powołał w sentencji decyzji, jako podstawę prawną art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zamiast art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Zdaniem Sądu jest to oczywista omyłka pisarska, jednakże organ tej rangi nie powinien dopuścić do tego rodzaju omyłek. Również nagannym jest termin rozpoznawania niniejszej sprawy. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana [...] grudnia 2000r. zaś Minister Finansów potrzebował na rozpoznanie odwołania prawie 2 lat. Powyższe uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. s. J. Rypina s. B. Dauter s. J. Sokołowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło