III SA 2937/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-03
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Krystyna Chustecka, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy zarzuty w tym zakresie zgłasza zobowiązany?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rozpatruje zarzuty dotyczące tych kwestii jedynie po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Jeśli wierzyciel potwierdzi istnienie i wymagalność obowiązku, organ egzekucyjny nie może prowadzić dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym. Zarzuty dotyczyły braku podstawy prawnej obowiązku oraz braku wymagalności z uwagi na niedoręczenie decyzji ustalającej wysokość opłaty. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty, opierając się na stanowisku wierzyciela. Izba Skarbowa początkowo pozostawiła zażalenie bez rozpatrzenia, ale Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił skargę J. B. i uchylił postanowienie Izby, jednocześnie utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego oddalające zarzuty. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2003r. Nr [...], działając na podstawie art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w W. uwzględnił w całości skargę J. B. z dnia 7 listopada 2001r. skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] i uchylił zaskarżone postanowienie oraz po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2001r. Nr [...], zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy .
Z motywów postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Zarząd Dróg Miejskich w W., obejmującego zaległości z tytułu opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec J. B. dokonując w dniu [...] sierpnia 2001r. zajęcia wierzytelności pieniężnych na rachunku bankowym zobowiązanego.
W dniu [...] czerwca 2001r. zobowiązany złożył zarzut braku wskazania podstawy prawnej obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co jego zdaniem jest sprzeczne z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na nie doręczenie mu decyzji określającej wysokość opłaty. Organ egzekucyjny, zgodnie z art. 34 § 1 wyżej przywołanej ustawy, złożony zarzut przesłał do wierzyciela celem uzyskania wypowiedzi. Wierzyciel w piśmie z dnia [...] lipca 2001r. uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułem jest bezzasadny, ponieważ decyzja z dnia [...] stycznia 2000r. Nr [...], z której wynika obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 2012,40 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, została J. B. doręczona w dniu 11 lutego 2000r. listem poleconym w sposób zastępczy, w trybie art. 44 k.p.a.. W załączeniu przekazał kserokopię pisma Urzędu Pocztowego w W. przy ul. [...] z dnia [...] lipca 2000r. Nr [...]. Organ egzekucyjny, biorąc po uwagę wypowiedź wierzyciela, oddalił zarzuty jako nieuzasadnione.
W zażaleniu zobowiązany powtórzył argumenty zawarte w zarzutach. Utrzymywał, że samo stwierdzenie wierzyciela odnośnie doręczenia decyzji jest niewystarczające wobec braku zwrotnego potwierdzenia jej odbioru. Organ egzekucyjny był w takiej sytuacji zobowiązany wymusić na wierzycielu przedstawienie dowodu zaświadczającego o doręczeniu decyzji.
Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r. stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia zażalenia i w związku z tym pozostawiła je bez rozpatrzenia. W dniu 7 listopada 2001r. J. B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej w W., ponieważ zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2001r. oraz po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2001r. w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podtrzymał stanowisko organu I instancji. Odnośnie prawidłowości doręczenia decyzji powołał się na stanowisko wierzyciela. Za niezasadny uznał zarzut dotyczący braków formalnych tytułu egzekucyjnego. Stwierdził, że tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazana została zarówno treść obowiązku podlegająca egzekucji, podstawa prawna tego obowiązku, jak i podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W skardze J. B. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie prawa. Podtrzymał zarzuty zawarte w zażaleniu. Stwierdził, że Izba Skarbowa w swym "matactwie" usiłuje przypisać doręczenie zastępcze decyzji w trybie art. 44 k.p.a.; o takim doręczeniu Zarząd Dróg nawet nie wspomniał. Utrzymywał, iż organ egzekucyjny nie wyjaśnił kwestii prawidłowości doręczenia decyzji, przez co naruszył art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.. Zgłosił szereg zastrzeżeń do postawy pracowników Urzędu Skarbowego oraz działań urzędu pocztowego. Poinformował o otrzymaniu w dniu 13 października 2003r. decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] stycznia 2000r. Nr [...], określającej obowiązek wyegzekwowany w 2001r. - twierdząc, iż nie rozumie, dlaczego takie doręczenie miało miejsce, wyrażając przy tym nadzieję, że dla Sądu będzie to zrozumiałe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Zwrócił uwagę, że na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo ich pracowników służy skarga w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł też, iż większość korespondencji wysyłanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do J. B. jest doręczana w sposób zastępczy, gdyż ten nie podejmuje jej w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawowym zarzutem jest oparcie rozstrzygnięć Urzędu Skarbowego i Izby Skarbowej w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] stycznia 2000r. Nr [...], z której wynika obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 2012,40 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym, na stanowisku wierzyciela i piśmie urzędu pocztowego. Zdaniem skarżącego brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji zobowiązywał organ egzekucyjny do wyjaśnienia kwestii prawidłowości doręczenia decyzji.
Zarzut ten należy rozważyć na podstawie regulacji zawartych w art. 29 § 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz.161 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W., tj. w dniu [...] lipca 2001r.. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast drugi przepis mówi o tym, że zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-6, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 7, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela. Z przepisów tych wynika brak uprawnień organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów. Skoro zatem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to oparcie zarzutów na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje, wywoła zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 30.11.2000r. sygn. akt III SA 2571/99, ONSA 2002/1/27, wyrok NSA z dnia 17.01. 2001r. sygn. akt I SA/Gd 2167/00, LEX nr 46461). W rozpatrywanej sprawie wierzyciel stwierdził, że obowiązek istnieje i powinien być egzekwowany. Trafnie zatem organ egzekucyjny uznał wniesiony zarzut za chybiony, a Izba Skarbowa zasadnie utrzymała w mocy postanowienie tego organu.
Wszelkie zastrzeżenia związane z decyzją Zarządu Dróg Miejskich w W. skarżący może zgłaszać do tego organu, ponieważ to on władny jest je rozpatrzyć. Postępowanie wykonawcze zmierza wyłącznie do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji i w jego ramach nie jest możliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego sposób lub prawidłowość doręczenia decyzji. Jak już wyżej powiedziano, istotne jest stanowisko wierzyciela, a ten stwierdził, iż decyzja została skutecznie doręczona. Z tego względu za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a..
Za niezrozumiały należy uznać zarzut dotyczący nie wskazania w tytule wykonawczym podstawy prawnej określenia opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, gdyż w polu 28 tytułu wykonawczego taka podstawa została wskazana.
Pozostałe zarzuty skargi są efektem nieznajomości prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznaje skarg na "działalność" jakiegokolwiek organu, lecz na konkretne decyzje i inne akty organów administracji (art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm..) W niniejszej sprawie przedmiotem skargi może być tylko postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003r., a nie działalność urzędu skarbowego lub pocztowego, czy też niewłaściwe zachowanie pracowników tych urzędów. Podobnie nie jest rolą Sądu dociekać, dlaczego decyzja Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] stycznia 2000r., określająca obowiązek wyegzekwowany w 2001r. została doręczona, według twierdzeń skarżącego, w dniu 13 października 2003r.. Na to pytanie może odpowiedzieć nadawca przesyłki. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę miał na względzie stan prawny i faktyczny występujący w dacie orzekania przez Izbę Skarbową.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło