III SA 2972/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Bącal, Sędziowie NSA M. Długosz-Szyjko, A. Filipowicz (spr.), Protokolant G. Dalba, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie Podatek od nieruchomości Uchylono zaskarżoną decyzję zasądza zwrot kosztów postępowania Wójt Gminy T., po wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej zmniejszył decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. A. Z. wymiar podatku od nieruchomości za lata 1998-2000, łącznie o kwotę 152zł, gdyż jak wynika z zawiadomienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Starostwa Powiatowego w S. działka nr [...] jest własnością S. i H. C.. Z powołanego zawiadomienia wynika, iż zgłaszającym zmiany był Sąd rejonowy wydział [...] w S., a podstawą dokonania zmiany był odpis z księgi wieczystej nr [...]. Wobec spóźnionego wniesienia odwołania od omawianej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś rozpatrujący skargę na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2002r. sygn. akt III SA 2593/01 skargę, jako bezzasadną oddalił. Jednocześnie toczyło się postępowanie z wniosku A. Z. z dnia 10 września 2001r. (data wpływu 13 września 2001r.) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. na podstawie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku A. Z. powołał się na szereg dokumentów pochodzących z lat 90-tych, z których wynikało, iż jest właścicielem działki nr [...] o pow. 0,10ha. Wójt Gminy T. decyzją z dnia [...] września 2001r., wydaną na podstawie art. 243 § 3 w związku z art. 240 Ordynacji podatkowej odmówił wnioskowanego wznowienia postępowania, gdyż wnioskodawca nie przedstawił dokumentu potwierdzającego jego tytuł własności do przedmiotowej działki w dacie składania wniosku, a swoje wywody opiera na wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] czerwca 1998r. Podano także, że Przewodniczący Zarządu Gminy nie jest władny zmieniać tytuły własności, jak również dokonywać zmian w ewidencji gruntów oraz wskazano jako organy właściwe w tych sprawach – Starostę Powiatowego w S., bądź też dochodzenie roszczeń na drodze postępowania sądowego. W odwołaniu od tej decyzji A. Z. podał, iż ani ze starostwa powiatowego, ani też z sądu nie otrzymał żadnych pism w sprawie działki [...] oraz zwrócił się o zwrot bezprawnie zabranej mu działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyrażono pogląd, powołując się na treść art. 133 i art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2000r. Nr 9, poz. 84), iż wobec tego, że A. Z. nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie zachodzi w jego przypadku żadna z okoliczności wymienionych w art. 134 Ordynacji podatkowej, to brak jest podstaw do uznania go za stronę postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości gruntowej. W konsekwencji uznano, iż A. Z. nie mógł skutecznie wystąpić z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Przewodniczącego Zarządu Gminy w T. z dnia [...] września 2001r. W skardze na tę decyzję wniesionej przez A. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono o jej "oddalenie" z powodu niezgodności z prawem, z jednoczesnym przywróceniem prawa posiadania. W uzasadnieniu skarżący podał, że działka nr [...] nadal pozostaje jego własnością, wpisaną do księgi wieczystej. A. Z. zarzucił także, że stanowisko Kolegium Odwoławczego, iż nie jest stroną postępowania w sprawie jest bezpodstawne, gdyż to do niego była adresowana decyzja Przewodniczącego Zarządu Gminy T. i on, a nie kto inny jest właścicielem przedmiotowej działki. Ponadto skarżący zarzucił, iż nie dano mu możliwości przedstawienia dokumentów oraz faktów potwierdzających fakt posiadania przedmiotowej nieruchomości oraz wyraził nadzieję, że w niniejszym postępowaniu będzie rozpatrzona sprawa pozbawienia go własności działki. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że Kolegium podtrzymuje, co najmniej co do zasady stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, tj. że w sprawie zaistniały przesłanki do odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2001r., gdyż bez względu na to czy skarżącego uznano za stronę postępowania, czy też nie, to we wniosku z dnia 10 września 2001r. inicjującym postępowanie o wznowienie, nie wymienił żadnej z przesłanek do wznowienia, wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należało z całą mocą podkreślić, wobec zgłaszanych przez skarżącego żądań, iż przedmiotem niniejszej sprawy i szerzej całego postępowania zapoczątkowanego decyzją Wójta z dnia [...] stycznia 2001r. nie jest problematyka dotycząca własności nieruchomości działki nr [...] w P., lecz wysokość należnego od skarżącego podatku od nieruchomości. Rozpatrując tego rodzaju sprawę ani Wójt, ani Kolegium Odwoławcze, ani też wreszcie Sąd administracyjny nie były powołane do przesądzania problematyki własności nieruchomości. Tego rodzaju problematyka nie pozostaje w gestii wymienionych organów; problematyka wieczystoksięgowa należy do właściwości Sądów rejonowych. W tym miejscu warto nadmienić, że zmiana zapisów w ewidencji gruntów w dniu [...] grudnia 2001r. nastąpiła właśnie na wniosek Sądu Rejonowego – Wydział [...] w S., na podstawie danych wynikających z księgi wieczystej nr [...]. Dane wynikające z ewidencji gruntów są urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym podatkowym, co wynika z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.); danych tych organ podatkowy nie może zmieniać. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należało uznać, iż została ona wydana z naruszeniem szeregu przepisów o postępowaniu podatkowym, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Szczególnie istotny charakter miało naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy organ odwoławczy zmienił motywację decyzji. W ogóle uzasadnienia wydanych decyzji nasuwają wiele uwag i to nie tylko z tego względu, że osnowa decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002r. nie przystaje do treści uzasadnienia, por. osnowę ze str. 3 uzasadnienia, gdzie jest mowa o ostatecznej decyzji Przewodniczącego Zarządu Gminy w T. z dnia [...] września 2001r. podczas gdy w osnowie jest mowa o rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji. W szczególności już w uzasadnieniu decyzji Wójta z dnia [...] września 2001r. jest mowa o tym, że wniosek A. Z. nie spełnia żadnego z kryteriów przewidzianych w art. 240 Ordynacji podatkowej i w związku z tym odmawia się wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 w związku z art. 240 Ordynacji podatkowej. Sformułowanie takie zawarte w uzasadnieniu decyzji świadczy o tym, że orzekający organ dokonał oceny czy w sprawie występują przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, tymczasem ocena taka może nastąpić tylko w toku postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej). Należy zwrócić także uwagę, iż organ orzekający, jeżeli uważał, iż wniesiony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów dla takiego wniosku, to powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Z kolei organ odwoławczy najzupełniej błędnie nie uznał skarżącego za stronę postępowania, w sytuacji, gdy jak to słusznie podniesiono w uzasadnieniu odwołania był on podatnikiem podatku od nieruchomości i to jemu po wznowieniu postępowania wymiar podatku zmieniono. Należało więc uznać, iż spełniał on wymogi strony w rozumieniu art. 134 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy odstąpił od kwestionowania prawa skarżącego do bycia stroną w postępowaniu, lecz powołując się na wyrok NSA wniósł o oddalenie skargi wobec nie wymienienia we wniosku choćby jednej przesłanki do wznowienia. Jak wiadomo odpowiedź na skargę należy już do postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być traktowana jako aneks do zaskarżonej decyzji. A niezależnie od tego, jak to już wykazano decyzja organu I instancji, wobec dokonania oceny przesłanek z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie mogła być wydana w trybie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na względzie należało uznać, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem wielu przepisów o postępowaniu administracyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania nie orzekano, wobec zwolnienia skarżącego od wpisu sądowego.