III SA 3024/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...]października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 3 258,58 zł( słownie: trzy tysiące dwieście pięćdziesiąt osiem złotych 58/100 gr) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA 3024/02 Uzasadnienie W dniu [...] października 2001 r. J. G. złożył do Urzędu Skarbowego W. wniosek o umorzenie odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997 wynikającej z decyzji doręczonej mu w dniu 27 września 2001 r. wynoszących według treści wniosku 42 456,60 zł. Wniosek swój podatnik uzasadnił stwierdzeniem, że był przekonany, że zapłacił w terminie podatek dochodowy za rok 1997 jednakże nie może odnaleźć kopii dowodu wpłaty. Ponadto podatnik stwierdził, że w roku 1997 i 1998 Urząd Skarbowy wydawał mu zaświadczenia o braku zaległości podatkowych wobec czego uważał, że zaległości takie na nim nie ciążą. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Urząd Skarbowy odmówił podatnikowi umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym za rok 1997. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podatnik w latach 1998-2001 osiągał dochody i nie płacił podatków mimo, że składał deklaracje na podatek. W ocenie organu zwolnienie podatnika z obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych w tej konkretnej sytuacji stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości i powszechności opodatkowania. Ponadto organ stwierdził, że zaświadczenia, na które podatnik powołał się we wniosku zostały wydane podatnikowi posługującemu się adresem: W. ul Z. podczas gdy w zeznaniach podatkowych podatnik wykazywał adres zamieszkania W. ul. [...]. W związku z tym zdaniem urzędu nie można twierdzić, że podatnik wydanymi zaświadczeniami został wprowadzony w błąd. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił organowi prowadzenie postępowania podatkowego w sposób przewlekły z naruszeniem art. 139 ustawy z dnia 29 września 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz z naruszeniem art. 67 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy, że podatnika wprowadzono w błąd przez wydanie zaświadczeń o braku zaległości podatkowych. Podatnik stwierdził, że adres w W. na ul. L. [...] podał dopiero w zeznaniu na podatek dochodowy za rok 2000 podczas, gdy w zeznaniach wcześniejszych podawał adres [...] Podatnik stwierdził, że w toku innych postępowań Urząd Skarbowy przesyłał mu korespondencję na adres w W. ul. S. [...]. W związku z tym zdaniem podatnika organ bezzasadnie w toku postępowania podatkowego, dotyczącego umorzenia odsetek korespondencję do podatnika kierował na adres przy ulicy L. Podatnik zarzucił Urzędowi Skarbowemu niezapoznanie go z zebranymi w sprawie dowodami i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się, co do tych dowodów, przez co naruszony został art. 123 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji zarzucono również naruszenie wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu decyzji izba stwierdziła, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w związku czym chybiony jest zarzut odwołania o naruszeniu art. 67 Ordynacji podatkowej. Izba podkreśliła, że podatnik nie brał udziału w postępowaniu z własnej winy, gdyż nie odbierał wezwań do zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie. Ponadto podniesiono, że kondycja finansowa podatnika jest dobra a sam podatnik nie przedstawił w toku postępowania dowodów na niemożność zapłaty odsetek od zaległości podatkowych. Na decyzję Izby Skarbowej podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której decyzji zarzucił zbyt swobodną interpretację przepisu art. 67 Ordynacji podatkowej oraz nieuwzględnienie faktu, że został wprowadzony w błąd przez Urząd Skarbowy, co do okoliczności posiadania zaległości podatkowych. Zdaniem podatnika okoliczność ta przesądzała o tym, że w jego sprawie istniała przesłanka umorzenia zaległości w postaci ważnego interesu podatnika. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu trafny jest pogląd wyrażony w decyzji organu odwoławczego, według którego organ wydając decyzję w warunkach tzw. uznania administracyjnego ma obowiązek prawidłowo przeprowadzić postępowanie podatkowe, a samo rozstrzygniecie w tego rodzaju sprawie zależy od woli organu. Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy doszedł do wniosku, że Izba Skarbowa w zbadanej sprawie nie przeprowadziła postępowania podatkowego w sposób zgodny z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W toku postępowania Izba Skarbowa nie wyjaśniła istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, podnoszonej w odwołaniu, okoliczności podania przez podatnika adresu do korespondencji w postępowaniu podatkowym na ulicy S.[...]. Sąd zważył, że w aktach sprawy znajduje się przedłożona przez skarżącego kserokopia koperty stanowiąca dowód na okoliczność, że Urząd Skarbowy kierował korespondencję do skarżącego na adres W. ul. S.[...]. Z tego względu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy nie można było w sposób jednoznaczny ocenić podnoszonego w odwołaniu i w skardze zarzutu skarżącego, że organ podatkowy pierwszej instancji naruszył przepisy Ordynacji podatkowej poprzez doręczenie skarżącemu w trybie art. 150 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wezwań do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym na inny adres niż adres, który podatnik zgłosił organowi jako adres do korespondencji w postępowaniu podatkowym. Opisane zaniechanie w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy narusza przepisy art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto Izba Skarbowa mimo, zgłoszenia przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzutu, że organ ten nie zapoznał go z materiałem zebranym w sprawie i przed wydaniem decyzji nie zapewnił mu możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, sama również nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Z treści art. 235 i poprzedzających go przepisów regulujących podatkowe postępowanie odwoławcze wynika, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji również jest zobowiązany zapoznać stronę z materiałem zebranym w sprawie i zapewnić jej możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Sąd zważył również, że Izba Skarbowa odmawiając skarżącemu umorzenia odsetek od zaległości podatkowej nie powinna opierać uzasadnienia decyzji w tej konkretnej sprawie li tylko na uznaniowym charakterze rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Okoliczności sprawy wskazują, że przy jej załatwianiu organy podatkowe były obowiązane do rozważenia wzajemnych relacji zachodzących pomiędzy uznaniowym charakterem wydanej w sprawie decyzji a postulatami płynącymi z zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych. W sprawie nie ulega wątpliwości, że Urząd Skarbowy wydał skarżącemu datowane na 4 sierpnia 1998 r. zaświadczenie o braku zaległości podatkowych. Z okoliczności sprawy wynika, że w tym okresie na skarżącym ciążyła zaległość podatkowa z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997, wynikającego z zeznania podatkowego złożonego do urzędu. Wagi tej okoliczności tej nie zmienia fakt, że podatnik posługiwał się różnymi adresami zamieszkania. Sąd zauważa, że wynikający z przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.) bezwzględny obowiązek rejestracji podatników i aktualizacji danych objętych zgłoszeniem rejestracyjnym w zakresie numeru NIP ma na celu zapewnienie organom podatkowym a także innym organom administracji publicznej identyfikowanie podatników według tego numeru. Z tych względów argumentacja organów podatkowych odnosząca się do różnych adresów skarżącego jest bezzasadna. W świetle tych okoliczności, zdaniem Sądu, podatnik rzeczywiście miał podstawy do twierdzenia, że poprzez wydanie mu zaświadczenia o braku zaległości podatkowych został wprowadzony przez organ w błąd, co do tej okoliczności. To z kolei zdaniem Sądu powoduje obowiązek oceny przesłanek podjętego w sprawie rozstrzygnięcia w kontekście postulatów płynących z zasady postępowania podatkowego zawartej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa nie zawarła odniesień do tej zasady, mimo że jak już zaznaczono zachodziły przesłanki faktyczne do rozważenia wynikających z niej obowiązków organów prowadzących postępowanie, czym naruszyła art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że zaskarżona decyzja naruszała art. 121, 122, 123 § 1, 187 § 1, 200 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c i art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) rozstrzygnięto jak w sentencji.