III SA 3053/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-15

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Krystyna Chustecka, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zaliczyły nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (sankcji), uwzględniając termin przedawnienia i przepisy dotyczące zwrotu nadpłaty?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zaliczyły nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (sankcji). Zastosowane przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości (art. 76 § 1 i art. 76 § 1a) oraz przedawnienia (art. 70 § 1) zostały zastosowane prawidłowo. Zobowiązanie dodatkowe z tytułu podatku od towarów i usług nie uległo przedawnieniu w dacie wydawania postanowień, a sposób naliczania odsetek był korzystny dla podatników.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg M. Z. i T. Z. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymały w mocy postanowienia Urzędu Skarbowego w P. o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (sankcji) oraz naliczonych odsetek. Skarżący zarzucili przedawnienie zobowiązania podatkowego, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących terminu zaliczenia nadpłaty, przewlekłość postępowania oraz zmianę sposobu rozliczeń. Sąd oddalił skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), sędzia NSA Krystyna Chustecka, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. spraw ze skarg M. Z. i T. Z. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2003r. Nr [...] oraz z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oddala skargi Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] września 2003r. i [...] października 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienia Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2003r. o numerach [...] ( [...]) oraz [...] ([...]) w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu zobowiązania dodatkowego w podatku od towarów i usług oraz naliczonych od tej zaległości odsetek za zwłokę. Z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2003r. wynika, że Urząd Skarbowy w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003r. zaliczył część nadpłaty wynikającej z zeznania podatkowego T. i M. Z. za 2001r. (PIT-37) na poczet zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (sankcji). Dodatkowe zobowiązanie wynikało z decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 1997r. Decyzją to określono Pani T. Z. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1993, 1994 i 1995 roku. Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług uległo przedawnieniu. Natomiast Pani T. Z. nadal miała nie uregulowaną zaległość z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług (sankcji), której przedawnienie upływało z dniem 31 grudnia 2003r. W dniu 2 maja 2000 r. Pan M. Z. złożył do Urzędu Skarbowego w P. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 1999 ( PIT-37), w którym została wykazana nadpłata w wysokości 1.485,40 zł . Urząd kwotę tę jako nadpłatę zwrócił podatnikom, mimo istniejącej zaległości. Analogiczna sytuacja miała miejsce w roku 2001 , kiedy to podatnikom zwrócono wykazaną w zeznaniu PIT-37 nadpłatę w wysokości 1.711,50 zł. 24 kwietnia 2002 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w P. zeznanie Małżonków Z. PIT-37 z wykazaną nadpłatą w wysokości 2.153,30 zł. Tym razem Urząd Skarbowy, z uwagi na nadal istniejącą na koncie Pani T. Z. zaległość z tytułu zobowiązania dodatkowego w podatku od towarów i usług, postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r., a następnie po jego uchyleniu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002r. zaliczył nadpłatę powstałą w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet tej zaległości. Powyższe postanowienie po rozpatrzeniu odwołania Skarżących zostało uchylone i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Rozpatrując po raz kolejny sprawę Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] czerwca 2003r. postanowienie, w którym w oparciu o art. 76§1 ustawy Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926 z późn. zm, zwaną dalej or. pod.) dokonał zaliczenia nadpłaty w kwocie 2.153, 30 zł na poczet wyżej wskazanej zaległości w ten sposób, że: 1. kwotę do wysokości 1485, 40 zł ( która odpowiadała kwocie zwróconej przez Urząd podatnikom z tytułu nadpłaty w 2000 roku) zaliczył –na należność główną w wysokości 816,60 zł oraz odsetki w kwocie 668.80. Odsetki zostały naliczone od dnia terminu płatności zobowiązania dodatkowego tj. od 16 lutego 1998 r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok 1999, tj. 2 maja 2000 r., 2. kwotę 667,90 zł – to jest pozostałą część nadpłaty zaliczył – na należność główną 295,30 zł oraz na odsetki za zwłokę w wysokości 372,60 zł. Odsetki zostały naliczone od dnia terminu płatności zobowiązania dodatkowego tj. od 16 lutego 1998r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok 2000 tj. 2 maja 2001 r. Po wydaniu tego postanowienia do uregulowania pozostała zaległość w kwocie 691,10 zł oraz odsetki za zwłokę do dnia zapłaty, albowiem nadpłata w wysokości 2.153, 30 zł nie pokryła w całości zaległości z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego wskazał, iż podstawą dokonania zaliczenia winien być art. 76§1 w zw. z art. 76§1 a Ordynacji podatkowej, a nie jak wskazał organ I-ej instancji art. 75§1 Ordynacji podatkowej oraz w sposób wyczerpujący wyjaśnił w uzasadnieniu sposób zaliczenia nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2003r. utrzymał także w mocy postanowienie Urzędu skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2003r. Jak wynika z uzasadnienie tego postanowienia Urząd Skarbowy w P. w związku z wykazaną w zeznaniu podatkowym PIT-37 przez małżonków T. i M. Z. nadpłatą w wysokości 2 375,50 zł wynikającą z zeznania o wysokości osiągniętych dochodów za 2002 rok dokonał jej zaliczenia na poczet pozostałej zaległości podatkowej z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług, w kwocie 691, 10 zł Nadpłata ta została zaliczona w następujący sposób – kwota 691,10 zł na należność główną oraz kwota 945,90 na odsetki za zwłokę naliczone od dnia terminu płatności zobowiązania dodatkowego tj. od 16 lutego 1998 r. do dnia zapłaty. Pozostała po odliczeniu kwota nadpłaty została zwrócona podatnikom. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej także skorygował podstawę prawną wydania decyzji i wskazał, iż winna ona mieć oparcie w art. 76§1 i 76§1a Ordynacji podatkowej. Wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia [...] września 2003 r. oraz [...] października 2003r. zostały zaskarżone przez Stronę. Skarżący podnieśli, że przed wydaniem decyzji upłynął pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego i wskazali, że niezapłacone zobowiązanie podatkowe dotyczyło podatku od towarów i usług za miesiące roku 1993, 1994 i 1995. Nadto zarzucili, że Urząd Skarbowy naruszył Ordynację podatkową potrącając kwotę 2.153,30 zł po terminie 90 dni od złożenia zeznania podatkowego. Zarzucili także przewlekłość postępowania oraz zmianę sposobu rozliczeń w każdej z wydanych decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002.r - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skargi nie są zasadne. Postanowienia wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienia Urzędu Skarbowego w P. nie naruszają prawa. Jak wynika z ich uzasadnienia jest niewątpliwe, iż Pani T. Z. nie uregulowała zobowiązania dodatkowego w podatku od towarów i usług wynikającego z decyzji wymiarowej z dnia [...] grudnia 1997 r. Decyzja ta została doręczona Podatnikowi 2 lutego 1998 r. Od tej pory zobowiązanie to stało się wymagalne. Termin jego zapłaty upływał w dniu 16 lutego – 14 dni po doręczeniu decyzji. Zgodnie z art. 70§1 Ordynacji podatkowej termin przedawnienia biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku i wynosi 5 lat. Czyli termin ten upływał 31 grudnia 2003r. A zatem oba postanowienia, jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia. Termin do którego odwołują się skarżący, dotyczy przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za lata 1993 , 1994 i 1995 ( nie zobowiązania dodatkowego) i niewątpliwie już upłynął. Tego nie kwestionują organy podatkowe. Skarżący nie mają racji twierdząc, że Urząd Podatkowy wbrew przepisom zaliczył nadpłatę na poczet zaległości podatkowej, albowiem mógł to uczynić tylko w ciągu 90 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej. Art. 77§1 pkt 5 ord. pod. oraz 76§1 pkt 3 ( w brzmieniu przed 01.01.2003r. ) stwierdza, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji . Przepis ten określa sposób zwrotu nadpłaty a przede wszystkim rozstrzyga, który dzień należy uznać za dzień jej zwrotu i wiąże z upływem terminu zwrotu oprocentowanie nadpłaty. Prawo nie wiąże natomiast ze zwrotem nadpłaty, która winna być zaliczona z urzędu na poczet zaległości podatkowej, żadnych innych konsekwencji. A zatem nie można zarzucić organowi podatkowemu, iż wbrew przepisom dokonał zaliczenia nadpłaty na poczet istniejącej przecież ciągle zaległości podatkowej Pani T. Z.. Należy także podnieść, iż organy podatkowe uwzględniając słuszny interes strony w sposób korzystny dokonały rozliczenia nadpłaty albowiem przyjęły pewną fikcję, jakby zaliczenie nadpłaty miało miejsce w roku 2000 i 2001, kiedy to Strona wykazała w swoim zeznaniu podatkowym zaległość podatkową w wysokości 1.485,40 zł oraz 1.711,50 zł . Odpowiednio do tych dat, także korzystnie dla podatnika, zostały naliczone odsetki. Skarżący wnieśli w konkluzji skargi o umorzenie należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz tzw. sankcji oraz wypłacenie należnego rozliczenia nadpłaty za rok 2001 oraz 2002. Wniosek skarżących w wyżej wskazanym zakresie nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy organy nie naruszyły prawa wydając decyzję. Sąd nie może zastąpić organu i orzec zamiast niego co do istoty w zakresie wskazanym we wniosku Skarżących. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa ani materialnego ani procesowego, a wniesione skargi nie były zasadne i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło