III SA 3065/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie WSA Grażyna Nasierowska, Asesor sądowy Jolanta Sokołowska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. PLc na decyzję Izby Skarbowej w Warszawie z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej oddala skargę Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]-12-1999 r. w S. (Wielka Brytania) zawarta została pomiędzy Spółką [...]GmbH i [...] Holding OHG z siedzibą w RFN, jako zbywcą a nabywcami: Spółką F. Limited (zwaną w umowie - pierwszym nabywcą) i Spółką S. PLc (zwaną - drugim nabywcą), obie z siedzibą w Wielkiej Brytanii, umowa sprzedaży udziałów w polskiej spółce W. Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Na mocy postanowień tej umowy Spółka F. kupiła od sprzedającego [...] udziały za cenę [...] DM, a Spółka S. PLc kupiła [...] udziałów - za cenę [...] DM (łączna wartość przedmiotu sprzedaży - [...] DM stanowi wg tabeli kursów NBP Nr [...] z dnia [...]-12-1999 r., zgodnie z którą 1DM = [...] zł - równowartość [...] zł). W dniu [...]-08-2001 r. Spółka W. zapłaciła przelewem na rachunek [...] Urzędu Skarbowego W. [...] kwotę [...] zł - tytułem opłaty skarbowej od przedmiotowej umowy sprzedaży oraz [...] zł - tytułem odsetek za zwłokę. Z treści dwóch bankowych potwierdzeń realizacji przelewu wynika, że Spółka W. dokonała w imieniu Spółki S. PLc wpłaty opłaty skarbowej od łącznej wartości transakcji, tj. [...] zł. W dniu [...] listopada 2001r. Spółka S. PLc wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w opłacie skarbowej, wskazując jako podstawę prawną swego żądania art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej z 9 września 2000r. podatek od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2000r., Nr 86, poz. 959). Podniesiono między innymi, iż F. C. P., reprezentujący wszystkie trzy Spółki nie przebywał w Polsce, a opłata skarbowa została uiszczona z naruszeniem art. 7 ust. 3 ww. ustawy. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2002r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] lipca 2002r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie [...] zł oraz nakazującej zwrot odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł, wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku uchylenia na podstawie art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. W jej uzasadnieniu Izba Skarbowa napisała, że obowiązująca w dniu zawarcia umowy ustawa z dnia 31-01-1989 r. o opłacie skarbowej poddawała obowiązkowi uiszczenie opłaty skarbowej m.in. czynności cywilnoprawne sprzedaży, jeżeli dotyczyły rzeczy znajdujących się w Polsce lub praw majątkowych podlegających wykonaniu w Polsce (art. l ust. l pkt 2 lit. a i ust. 3 ustawy). Stosownie do art. 5 pkt 4 obowiązek podatkowy w opłacie skarbowej z tytułu sprzedaży powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. W ustępie 3 przepis art. 7 stanowi, że opłatę skarbową od czynności cywilnoprawnej dokonanej za granicą uiszcza się w terminie 14 dni od dnia przekroczenia granicy Polski, przez którąkolwiek ze stron czynności. Biorąc pod uwagę ww. przepisy, w zakresie czynności sprzedaży z dnia [...]-12-1999 r., której przedmiotem były udziały w polskiej spółce, a zatem prawa majątkowe podlegające wykonaniu w Polsce - obowiązek podatkowy w opłacie skarbowej powstał z mocy prawa, tj. art. 5 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej. Opłata skarbowa jest zatem należna z tytułu samego zawarcia przedmiotowej umowy sprzedaży udziałów. Wpłacona od przedmiotowej sprzedaży danina zatem nie stanowi nadpłaty w rozumieniu art. 72 § l pkt l Ordynacji podatkowej. Fakt zapłacenia przez W. opłaty skarbowej w wykonaniu wyraźnego polecenia oraz w imieniu podmiotu, na którym ciążył obowiązek podatkowy w tej opłacie (tj. Spółki S. PLc) przed terminem płatności podatku, o którym mowa wart. 7 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej - nie rodzi żadnych konsekwencji w sferze powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej (bo obowiązek podatkowy powstał w nin. sprawie z mocy samego prawa), a jedynie w sferze ewentualnego powstania zaległości podatkowej w tej opłacie. Z kolei zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży solidarnie na osobach fizycznych i prawnych oraz jednostkach organizacyjnych będących stronami czynności cywilnoprawnej. A zatem z tytułu zawarcia umowy sprzedaży z dnia [...]-12-1999 r. niemiecka spółka sprzedająca była solidarnie obowiązana ze Spółką F. (pierwszym nabywcą) do uiszczenia opłaty skarbowej obliczonej od wartości sprzedanych na rzecz tej Spółki udziałów (stanowi ją - przeliczona na złotówki równowartość [...] DM) oraz także była solidarnie obowiązana ze Spółką S. PLc (drugim nabywcą) do uiszczenia opłaty skarbowej obliczonej od wartości sprzedanych na rzecz tej Spółki udziałów (przeliczona na złotówki równowartość [...] DM). W złożonej na ww. decyzję skardze strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej i art. 5 oraz art. 79 ustawy Ordynacja podatkowa. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego wskazała, iż w początkowej jego fazie postępowania spór między skarżącą a organami podatkowymi koncentrował się na ustaleniu, czy doszło do przekroczenia granicy w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej. Przedstawione przez skarżącą okoliczności - oświadczenie osób reprezentujących skarżącą oraz potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie paszportu doprowadziły do uznania, że do przekroczenia granicy Polski nie doszło ani w rozumieniu jakim temu pojęciu nadawała skarżąca, ani organy podatkowe. W tej sytuacji organy podatkowe zmieniły argumentację i wskazały, iż do zapłaty opłaty skarbowej doszło przed terminem. Oznacza powyższe, iż decyzję wydano z naruszeniem art. 7 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 14 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i art. art. 5 i 79 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Spółki termin płatności podatku jest jednym z podstawowych elementów przekształcających obowiązek podatkowy w zobowiązanie podatkowe. Ponieważ w nin. sprawie żadna ze stron czynności sprzedaży udziałów nie przekroczyła granicy RP - brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółka S. Plc była zobowiązana do zapłacenia opłaty skarbowej. Skarżąca dodała, że na S. PLc ciążył co najwyżej obowiązek zapłacenia opłaty skarbowej od nabytych przez Spółkę [...] udziałów o wartości [...] DM - a nie całej opłaty skarbowej od łącznej wartości udziałów stanowiących przedmiot sprzedaży z dnia [...]-12-1999 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie trzeba wskazać, że w świetle treści art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 4, poz. 23 ze zm.), który miał zastosowanie przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych ciąży solidarnie na stronach tej czynności. Z kolei istota solidarności polega m. in. na tym, że spełnienie świadczenia przez jednego z dłużników wobec wierzyciela skutkuje wykonaniem zobowiązania. Takie spełnienie świadczenia przez jednego z dłużników rodzi roszczenie regresowe w stosunku do drugiego i nie daje podstawy do wystąpienia z żądaniem zwrotu w stosunku do wierzyciela, w tym przypadku do Urzędu Skarbowego. Z kolei stosownie do art. 1 ust. 3 ww. ustawy czynności prawne, o których mowa w pkt 2, a więc umowy sprzedaży lit. "a" - podlegają opłacie skarbowej, jeżeli dotyczą rzeczy znajdujących się w Polsce lub praw majątkowych podlegających wykonaniu w Polsce. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotem sprzedaży, do której doszło w dniu [...] grudnia 1999r. były udziały Spółki mającej swoją siedzibę w Polsce. A zatem skoro prawa majątkowe podlegały wykonaniu w Polsce, to zgodnie z treścią art. 5 pkt 4 cyt. ustawy obowiązek uiszczenia opłaty w rozpatrywanej sprawie powstał z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Jednocześnie kierując się zarzutami zawartymi w skardze trzeba stwierdzić, że art. 7 ust. 3 ustawy nie zmienia momentu powstania obowiązku podatkowego w opłacie skarbowej - tą kwestię reguluje art. 5 - a tylko wskazuje termin jej uiszczenia przez strony czynności cywilnoprawnej. A więc w sprawie skoro nie wystąpiła nadpłata to organy zgodnie z prawem odmówiły jej stwierdzenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało skargę oddalić.