III SA 3202/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Zbigniew Rudnicki Sędziowie WSA as. Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną krótką oddala skargę Dnia [...] kwietnia 1999 r. p. J. G. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej krótkiej. Po rozpatrzeniu tego wniosku [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz.U. Nr , poz. 43, z późn. zm.), odmówił wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej krótkiej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w tego rodzaju sprawach , opartych na zasadach swobodnego uznania, organy Policji przyjęły, że podstawowym kryterium udzielania pozwoleń osobom fizycznym jest szczególne narażenie na niebezpieczeństwo zamachu na życie lub zdrowie. Argumenty wskazane we wniosku strony, jak również materiały zgromadzone w toku postępowania, nie dają, w ocenie organu I instancji, podstaw do wydania pozwolenia na broń krótką. Według organu prowadzenie działalności gospodarczej w swej istocie nie zawiera bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Prowadzenie kantoru wymiany walut może wiązać się z pewnym ryzykiem, niemniej jednak jego wyeliminowanie nie może polegać jedynie na wyposażeniu w broń wszystkich właścicieli kantorów. skuteczna ochrona kantorów opiera się także na zabezpieczeniach kompleksowych, np. mechanicznych, elektronicznych lub na właściwej organizacji przewozu przetargów. Wspomnianą ochroną zajmują się koncesjonowane firmy ochrony mienia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik strony wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W obszernym uzasadnieniu scharakteryzowano rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i wskazano, że argumentacja, którą posłużono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnia specyfiki rozpatrywanego przypadku, a więc dotknięta jest zbyt dużą dowolnością. Ponadto stwierdzono, że skarżący uprawia sport strzelecki, regularnie uczęszcza na strzelnicę, dając w ten sposób gwarancję umiejętności prawidłowego posługiwania się bronią. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r., Nr [...], Komendant Główny Policji na podstawie m.in. art. 5 powołanej wyżej ustawy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że analizując sprawę organ odwoławczy nie stwierdził uchybień proceduralnych, za prawidłowe uznał też rozstrzygnięcie merytoryczne zapadłe w sprawie. Broń palna krótka stanowi szczególny środek ochrony osobistej, stąd pozwolenie na jej posiadanie można uzyskać jedynie w przypadku stwierdzenia, iż dana osoba narażona jest na rzeczywiste i ponadprzeciętne zagrożenie zdrowia lub życia. W ocenie organu II instancji w rozpatrywanym przypadku przesłanki tego rodzaju nie zachodzą. Ponadto z materiału dowodowego nie wynika, by skarżący kiedykolwiek znalazł się w sytuacji niebezpiecznej dla siebie, nie informował też właściwej jednostki Policji o przestępstwach popełnionych na jego szkodę. W takiej sytuacji trudno jest mówić o realnym zagrożeniu jego życia lub zdrowia. Samo domniemanie, iż z racji wykonywanej działalności może stać się ofiarą czynu karalnego jest niewystarczające do przyznania mu tak wyjątkowego uprawnienia, jakim jest prawo dopowiadania broni palnej krótkiej. Zainteresowany zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 22 grudnia 1999 r., sygn. akt III SA 2639/99, odrzucił ją z powodu nieuiszcznia wpisu w terminie. Dnia [...] kwietnia 2002 r. zainteresowany, działając już na podstawie nowej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549) złożył ponownie wniosek o wydanie pozwolenia na osobistą krotką broń palną. Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 oraz art. 12 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji, odmówiono zainteresowanemu wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej. W uzasadnieniu decyzji powtórzono w sposób uporządkowany argumentację użytą już w dotychczasowych decyzjach w sprawie. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji działanie w sposób małoduszny, beztroski i stronniczy. Jednocześnie podniósł, że do odpowiednio umotywowanego wniosku dołączył wyniki wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, w których stwierdzono brak przeciwwskazań do posiadania broni palnej., a tym samym wypełnił wszystkie wymogi formalno-prawne warunkujące uzyskanie pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2002 r., Nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że powołany wyżej przepis pozostawia ocenę argumentów przedstawionych przez podmiot wnioskujący o wydanie pozwolenia na broń organom Policji. Z uwagi na reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji oraz celu ujednolicenia zasad wydawania pozwoleń na broń przyjęto, że podstawową okolicznością uzasadniającą udzielanie pozwoleń osobom fizycznym jest ich szczególne narażenie na niebezpieczeństwo zamachu na życie bądź utratę zdrowia. Ponadto stopień tego zagrożenia musi być na tyle szczególny, że wyróżnia te osoby na tle ogółu społeczeństwa. Zasadność tych kryteriów potwierdza Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że znajduje się w takiej sytuacji., a przeprowadzone postępowanie również nie potwierdziło, by zainteresowany znajdował się w stałym, rzeczywistym, ponadprzeciętnym zagrożeniu – wyróżniającym go na tle ogółu społeczeństwa oraz osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Na powyższą decyzję zainteresowany złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia, powtarzając i rozwijając dotychczasowe argumenty, zwłaszcza dotyczące ponadprzeciętnego zagrożenia skarżącego w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie powtarzając w zasadzie argumenty przywołane w swojej zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pozwolenia na broń organ Policji na podstawie art. 80 K.p.a. korzysta ze swobody oceny dowodów w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie przepisów tej właśnie ustawy. .Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Wszystkie wydane w rozpatrywanej sprawie decyzje organów Policji są konsekwentne i spójnie uzasadnione. Ani z Konstytucji RP, ani z przepisów obowiązującej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549) nie można wywieść podmiotowego prawa do posiadania broni przez obywatela. W Rzeczypospolitej Polskiej nie wystarczy zatem wykazać się odpowiednim zdrowiem fizycznym i psychicznym oraz umiejętnością posługiwania się bronią, aby otrzymać pozwolenie na broń – zwłaszcza na broń palną krótką, stanowiącą szczególny środek ochrony osobistej. Nie wystarczy więc subiektywne uczucie zagrożenia, związane m.in. z prowadzoną działalnością gospodarczą, połączone z doświadczeniem w obchodzeniu się z bronią, uzyskanym na strzelnicy, by otrzymać pozwolenie na posiadanie broni dla celów ochrony osobistej. Zapewnienie bezpieczeństwa osobistego jest ciągle – jako zasada – w Rzeczypospolitej Polskiej funkcją państwa, a nie zadaniem własnym jego poszczególnych obywateli Z art. 10 powołanej wyżej ustawy wynika jednoznacznie, że pozwolenie na broń, w tym w celach ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób i mienia, wydaje się, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Zgodnie z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego do okoliczności tych należy szczególne narażenie na niebezpieczeństwo zamachu na życie lub zdrowie, przy czym ubiegający się o pozwolenie powinien uprawdopodobnić, że narażony jest, z wyraźnie określonych przyczyn, na rzeczywiste zagrożenie życia i zdrowia swojego, lub osób, za które ponosi odpowiedzialność. Stopień zagrożenia musi być na tyle szczególny, by wyróżniał ubiegającego się o pozwolenie na broń w celach obrony osobistej na tle ogółu społeczeństwa. Na podstawie mającej wyraźnie reglamentacyjny charakter ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji wydanie pozwolenia na broń w celach ochrony osobistej uzasadnia więc dopiero stałe, rzeczywiste i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia. Ubiegający się o pozwolenie na broń nie wykazał, by w jego przypadku zachodziło tego rodzaju zagrożenie. Wskazując – i podając przykłady – szeregu zamachów na swoje życie i mienie oraz życie swoich bliskich nie może zarazem udokumentować tych zdarzeń odpowiednimi zgłoszeniami do organów policji. W takiej sytuacji trudno jest mówić o realnym zagrożeniu jego życia lub zdrowia; jest to, jak zauważa policja, raczej zagrożenie domniemane. Nie jest też wystarczającym argumentem dla przyznania pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej rodzaj zajęcia wykonywanego przez ubiegającego się o pozwolenie na broń dla celów ochrony osobistej (kantory wymiany walut, dyskoteki), gdyż jak trafnie podnoszą właściwi komendanci Policji nie łączy się z nim w sposób oczywisty szczególne zagrożenie. Może być ponadto wyeliminowane przy pomocy innych, mniej drastycznych społecznie środków i metod, wymienionych przez policję w wydanych decyzjach. W rozpatrywanej sprawie organy Policji właściwie zatem interpretowały przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549), nie wykraczając przy tym poza granice przyznanej im przez art. 80 K.p.a. swobodnej oceny dowodów. W toku przeprowadzonego postępowania nie naruszono również innych przepisów K.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.