III SA 3214/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor sądowy WSA Sylwester Golec, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. C. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. /Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia E. C. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W podstawie prawnej orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.) i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287, ze zm.). W uzasadnieniu organ drugiej instancji podał, że z uwagi na wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na wniosek płatnika tj. p. E. C. Dyrektor Oddziału ZUS w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne w stosunku do niej prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do dnia 31 marca 2003 r. Następnie wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. wydłużył do czasu zakończenia restrukturyzacji okres zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to zobowiązana złożyła zażalenie, podnosząc szereg zarzutów w stosunku do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w szczególności dotyczących niemożności dokonywania operacji bankowych na posiadanym rachunku. Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkowując się do zarzutów zawartych w zażaleniu przyznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z opóźnieniem. Jednakże opóźniona data jego wydania nie spowodowała żadnych strat finansowych u płatnika. Podzielił natomiast stanowisko organu egzekucyjnego, co do istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania. Podniósł przy tym, że z art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Dlatego w sprawie miał zastosowanie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na przedstawione wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowe: r. I C. opisała przebieg postępowania egzekucyjnego w tej sprawie. Zwróciła uwagę na trudności jakie miała z realizowaniem płatności ze swojego rachunku bankowego z uwagi na niejasne stanowisko organu egzekucyjnego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, co wywołało reakcję banku, który podnosił, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie zna pojęcia "zawieszenia bezterminowego". Dlatego też Dyrektor Oddziału ZUS wydał drugie postanowienie z dnia [...] lipca 2003 r., które doręczono jej dopiero 9 września 2003 r., przedłużające wstecznie od dnia 31 marca 2003 r. zawieszenie postępowania dokonane wcześniej postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Takie działanie zdaniem skarżącej utrzymywało "stan fikcji urzędniczej" bowiem faktycznie ani zobowiązana, ani bank nie posiadali informacji o biegu postępowania egzekucyjnego. Tych okoliczności Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął pod uwagę utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Nie zapewnił też skarżącej czynnego udziału w postępowaniu gdyż nie wezwał jej do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dodatkowym piśmie procesowym złożonym na rozprawie skarżąca uzupełniła skargę o dodatkowe zarzuty dotyczące przebiegu postępowania egzekucyjnego i utrudnień w dokonywaniu operacji bankowych, a także dołączyła nowe dokumenty m.in. świadczące o tym, że mimo zawieszenia postępowanie egzekucyjne przeciwko niej było prowadzone. Podniosła też m.in., że organy nie wypowiedziały się w stosunku do jej zarzutów dotyczących należności niepodlegających restrukturyzacji. ZUS zajął bowiem stanowisko tylko wobec należności restrukturyzowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz . 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w rozpatrywanej sprawie, wyznaczającym jej granice, jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w P. z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie wydłużenia do dnia zakończenia restrukturyzacji okresu zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uprzednio zawieszonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. prowadzonego przeciwko E. C. na podstawie wymienionych w nim tytułów wykonawczych dotyczących składek na FUS, FUZ, FP i FGŚP. W związku z tym w rozpatrywanej sprawie Sąd zajmuje się jedynie zagadnieniem czy zgodne z prawem było zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie dokonuje natomiast oceny legalności innych działań podejmowanych przez organ egzekucyjny, w szczególności związanych z prawidłowością prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego. Działania te skarżąca mogła kwestionować w odpowiednim czasie przy wykorzystaniu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środków prawnych takich jak zarzuty, o których mowa w art. 33, czy skarga, której dotyczy art. 54 tej ustawy. Przechodząc zaś do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd zwraca uwagę, że nie każde naruszenie prawa stwierdzone w działalności organów orzekających w sprawie stanowi podstawę do usunięcia wydanych przez nie aktów z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby Sąd mógł uwzględnić skargę naruszenie prawa musi mieć charakter kwalifikowany. Sąd uchyla bowiem zaskarżony akt jeżeli stwierdzi m.in. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego typu naruszeń przepisów w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej Sąd nie stwierdził mimo, że utrzymano nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, które zostało wydane z ewidentnym opóźnieniem, co zresztą organ drugiej instancji zauważył. W rozpatrywanej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło bowiem z mocy prawa, na podstawie przepisu ustawy szczególnej - art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Artykuł ten stanowi m.in., że od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji ulega wstrzymaniu wykonanie należności objętych wnioskiem przedsiębiorcy, podlegających restrukturyzacji (ust. 1), zaś wszczęte postępowania egzekucyjne podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji (ust. 2). Z uwagi na tak sformułowany przepis szczególny wydanie postanowienia przez organ egzekucyjny w sprawie zawieszenia postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji miało charakter deklaratoryjny i porządkujący. Wskazany przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Odsyła więc do przepisów szczególnych, takich jak przytoczony wyżej art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Dlatego też błędy popełnione w rozpatrywanej sprawie przez organ egzekucyjny przy wydawaniu postanowień w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie miały wpływu na wynik sprawy bowiem, jak podniesiono wyżej, w momencie złożenia wniosku przez przedsiębiorcę, wszczynającego postępowanie restrukturyzacyjne, postępowanie egzekucyjne ex legę ulegało zawieszeniu. Dlatego też nietrafny jest zarzut zawarty w skardze o tym, że zaskarżone postanowienie utrzymuje stan fikcji urzędniczej gdyż zaakceptowano w nim postanowienie organu egzekucyjnego działające wstecznie. To nie postanowienie tego organu tylko przepis ustawy szczególnej przesądził o tym, że postępowanie egzekucyjne od dnia złożenia wniosku przez p. E. C. w sprawie restrukturyzacji ciążących na niej należności, do których poboru właściwy był ZUS, do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, zostało zawieszone. Z tych przyczyn Sąd nie znalazł przesłanek do uwzględnienia skargi mimo stwierdzenia wadliwości w działaniu organu egzekucyjnego, który zamiast prawidłowo (niezwłocznie po wpłynięciu wniosku zobowiązanej dnia 27 stycznia 2002 r.) wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego, dwukrotnie orzekał w sprawie zawieszenia, za pierwszym razem wadliwie określając termin, czym wprowadzał niezgodny z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) stan niepewności prawnej, co zresztą słusznie podnosiła skarżąca. Takie działanie nie miało jednak istotnego wpływu na kwestię wynikającego z ustawy okresu zawieszenia postępowania, podobnie jak takiego wpływu nie miały uchybienia organu drugiej instancji w zapewnieniu zobowiązanej czynnego udziału w postępowaniu, stosownie do art. 10 k.p.a. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.