III SA 3215/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie WSA Hanna Kamińska, NSA ( del. ) Jerzy Rypina (spr.), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia[...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia[...] października 2002r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 116 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego B. przenosząca odpowiedzialność za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998r. i 1999r. Spółki akcyjnej "I" na prezesa zarządu K. Z. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. Urząd Skarbowy B. określił spółce akcyjnej "I" podatek dochodowy od osób prawnych za 1998r. i 1999r. a następnie decyzją z dnia [...] maja 2002r. przeniósł odpowiedzialność za określone zaległości podatkowe oraz odsetki na prezesa Zarządu Spółki – K. Z. Izba Skarbowa wyjaśniła, iż egzekucja zaległości podatkowej wobec Spółki stała się bezskuteczna o czym świadczy postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] W. z dnia [...] stycznia 2001r. w sprawie umorzenia postępowania upadłościowego z powodu braku środków na jego przeprowadzenie. Ponadto Izba Skarbowa stwierdziła, że K. Z. pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółki nie wypełnił przesłanki z art. 116 § 1 O.p. uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, a polegającej na zgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o upadłości. Podniosła, że skarżący nie dotrzymała żadnego z terminów wynikających z art. 5 § 1 i 2 Prawo upadłościowe (Dz. U. Nr 118, poz. 512 z 1991r. ze zm.). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika niezbicie, że spółka nie spłacała zaciągniętych zobowiązań zarówno publicznoprawnych jak i prywatnoprawnych, o czym świadczy lista wierzycieli licząca 26 podatników na łączną kwotę [...] zł. Izba Skarbowa nie uznała za zasadny zarzut, iż firma "L" przyjmując na siebie prowadzenie ksiąg rachunkowych oraz przechowywanie dokumentacji księgowej przejęła odpowiedzialność za nieprawidłowe (nierzetelne) prowadzenie ewidencji podatkowej. Wyjaśniła, że za nieprawidłowe prowadzenie ewidencji podatkowej odpowiada podatnik, co wynika z art. 26 O.p. oraz przepisów Działu II Rozdziału 15 O.p. W skardze K. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, którym zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu podatkowym, a w szczególności art. 4, 5, 120, 121, 187, 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 217 Konstytucji RP, a nadto naruszenie przepisów prawa materialnego w tym w szczególności art. 116 O.p. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organ podatkowy obowiązany jest wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. To przepis art. 116 § 1 O.p. wskazuje, kto odpowiada za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Regułą jest, iż członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za zobowiązanie podatkowe Spółki jeżeli egzekucja przeciwko spółce stała się bezskuteczna. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości oraz wszczęciu postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu bądź też wskaże on mienie, z którego możliwa jest egzekucja. Skarżący nie wykazał żadnej z wymienionych okoliczności mimo, że to na nim ciąży obowiązek wykazania tych okoliczności. Nie jest trafny zarzut, iż skarżący nie miał wiedzy o zaprzestaniu płacenia przez Spółkę długów. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika niezbicie, że Spółka nie regulowała w 1998r. części zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, nie regulowała także zobowiązań nałożonych na nią jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Pobrała zaliczki na ten podatek lecz ich nie odprowadziła do urzędu skarbowego. Ponadto do 26 podmiotów gospodarczych miała zadłużenie na kwotę [...] zł w tym do Skarbu Państwa [...] zł. "Właściwy czas" do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłby skarżącego od przeniesienia na niego zobowiązania podatkowego, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Za taki czas nie może być uznana chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli. Zgodnie z art. 5 § 2 Prawo upadłościowe, reprezentanci spółki z o.o. (...) obowiązani są zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w ciągu dwóch tygodni od dnia ujawnienia, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wnieśli o otwarcie postępowania układowego. W sprawie w dniu [...] stycznia 2000r. Prezes Zarządu Spółki – czyli skarżący podpisał bilans i rachunek zysków i strat, a więc od tej daty posiadał wiedzę o kondycji finansowej spółki, a właściwie o jej braku. Wobec tego, aby uwolnić się od odpowiedzialności wynikającej z art. 116 O.p. winien do dnia 31 stycznia 2000r. złożyć w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Taki wniosek został złożony w dniu [...] lutego 2000r. czyli z uchybieniem terminu. Badanie bilansu i wydanie opinii przez biegłego w dniu [...] lutego 2000r. potwierdziło jedynie znany już [...] stycznia 2000r. stan faktyczny spółki. Użycie w przepisie art. 5 ust. 2 Prawa upadłościowego określenia "ujawnienie" nie wyznacza nadawania mu znaczenia subiektywnego, mogącego prowadzić do wniosku tak daleko idącego, że także wówczas, gdyby członkowie zarządu nie uzyskiwali rozeznania co do aktualnego stanu finansów spółki w wyniku własnego zaniechania (i to trwającego dowolnie długo, nawet rok), mogliby się powoływać na "nieujawnienie" obiektywnie istniejącego stanu niewypłacalności. Prowadziłoby to niejednokrotnie do zaprzepaszczenia ochronnej funkcji, którą w stosunku do wierzycieli spełniają omawiane przepisy. Ocena momentu, w którym nastąpiło "ujawnienie", że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, powinna następować przy uwzględnieniu kryteriów obiektywnych; z punktu widzenia tych kryteriów istotne będzie ustalenie, kiedy taki stan majątkowy spółki był dla członków zarządu możliwy do stwierdzenia, a nie tylko - kiedy go rzeczywiście stwierdzili. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] lipca 2002r. sygn. akt [...]). Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że za zaistniałą sytuacje finansową spółki odpowiada Spółka i jej organy statutowe nie zaś prowadzące księgi firmy – Biuro Podatkowe "L". Nie dopatrzono się aby w sprawie naruszono przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik prawy. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. s. J. Rypina s. K. Chustecka s. H. Kamińska