III SA 3238/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Krystyna Nowak (spr.) Sędziowie del. NSA Antoni Hanusz Grzegorz Krzymień Protokolant Grażyna Cikowska po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004r. sprawy ze skargi A. E. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...]09.2001r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe "P.G. K." SA w podatku od towarów i usług skargę oddala Decyzją z [...].12.1999r. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił wysokość zaległości Spółki Akcyjnej "P." w podatku od towarów i usług za kwiecień, lipiec, wrzesień 1998r., styczeń, luty i marzec 1999r. wraz z odsetkami za zwłokę. Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku Spółki okazało się bezskuteczne. W związku z tym [...] Urząd Skarbowy W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności A. E., prezesa Spółki, za jej zaległości podatkowe. Strona, przebywająca w areszcie śledczym, otrzymała zebrany w sprawie materiał informacyjny, a mianowicie: decyzję wymiarową skierowaną do Spółki, raport poborcy skarbowego i pismo Banku [...] , dotyczące wniosku o zajęcie rachunku bankowego Spółki, w celu zapoznania się z nim i wypowiedzenia się w sprawie. Decyzją z [...].03.2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 107 i art. 116 oraz art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej, [...] Urząd Skarbowy W. orzekł o odpowiedzialności A.E. za wskazane wyżej zaległości podatkowe "P." S.A. W ocenie Urzędu w sprawie nie wystąpiły okoliczności wymienione w art. 116 § 1 Ordynacji uzasadniające ewentualne odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby trzeciej. Po rozpatrzeniu odwołania A.E. Izba Skarbowa w W. decyzją z [...].09.2001r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, że: - bezskuteczność egzekucji wobec Spółki została należycie wykazana, - strona została zapoznana z materiałami informacyjnymi zgromadzonymi w sprawie; potwierdzenie ich otrzymania nosi datę 6.09.2000r. Wezwanie ponowne, do wypowiedzenia się co do zebranego materiału informacyjnego w terminie 3 dni zostało doręczone 2.01.2001r. - strona nie wykazała istnienia żadnej z przesłanek zwalniających członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, wymienionych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. E. wniósł o uchylenie opisanej decyzji Izby Skarbowej jako wydanej z naruszeniem prawa. Kwestionowana decyzja stanowiła bowiem przykład nieprawidłowej lub wręcz dowolnej interpretacji przepisów prawa, stanowiących podstawę orzekania. Decyzją z [...].08.2000r. [...] Urząd Skarbowy w W. orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości "P." S.A. w podatku dochodowym od osób prawnych. Decyzja ta została przez Izbę Skarbową uchylona. Organ odwoławczy uznał, że pracownik Urzędu Skarbowego powinien pojechać do Aresztu Śledczego i udostępnić akta sprawy do wglądu, umożliwić stronie dokonywanie notatek i odpisów z tych akt. Izba poleciła także, aby przy powtórnym rozpoznawaniu sprawy Urząd wziął pod uwagę argumenty podniesione przez stronę, dotyczące odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności. Tymczasem w analogicznej sprawie, dotyczącej podatku od towarów i usług Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie autora skargi samo przekazanie za pośrednictwem administracji Aresztu trzech dokumentów nie stanowiło jeszcze zapewnienia stronie udziału w postępowaniu w myśl art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę dotyczący dowodów, które zostały jej doręczone, a nie całości materiału dowodowego, z którym skarżący nie został zapoznany. Zbieranie materiału dowodowego miało charakter wybiórczy. Przesłuchany został pracownik recepcji Hotelu M., odrzucono natomiast wniosek o przesłuchanie M. T. - biegłej księgowej i K. K. - notariusza. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził i zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 13 § 2 tej ustawy, z uwagi na siedzibę organu, którego decyzja była przedmiotem zaskarżenia, do rozpoznania opisanej skargi A. E., skierowanej w piśmie z [...].10.2001r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego właściwym stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Tego rodzaju poważnych naruszeń prawa zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej nie można było zarzucić. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynikało, iż po wydaniu - skierowanej do "P." S.A. - decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług podjęte zostały czynności zmierzające do wyegzekwowania zaległości podatkowych od podatniczki - Spółki. Czynności te okazały się bezskuteczne z powodu niemożności nawiązywania z nią kontaktu. Spółka nie działała ani pod wskazanym organom podatkowym adresem w [...] przy ul. [...][...] (Hotel M.), ani pod adresem podanym przez skarżącego w toku postępowania wyjaśniającego (w piśmie z [...].09.2000r.: [...],[...]), w sprawie zakończonej zaskarżona decyzją. Bank [...] S.A. [...] Oddział w W. poinformował organ egzekucyjny (Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., że od marca 2000r. nie było na koncie Spółki żadnych obrotów. W takiej sytuacji obowiązkiem organów podatkowych było poszukiwanie możliwości zaspokojenia wierzytelności Skarbu Państwa w inny sposób. Okoliczności sprawy w pełni uzasadniały wszczęcie postępowania, o jakim mowa w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), tj. postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa zarządu spółki (jako osoby trzeciej) za jej zaległości podatkowe, zakończonego zaskarżoną decyzją. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należało, iż w art. 123 Ordynacji zapisana została zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, zgodnie z którą organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta w rozpoznawanej sprawie nie została naruszona. Organ podatkowy dostarczył A. E. cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymieniony w piśmie z [...].09.2000r. Nie było zatem potrzeby, aby strona robiła z dowodów odpisy, czy notatki we własnym zakresie, ani też dostarczenia podatnikowi - do wglądu - tych samych dokumentów osobiście przez pracownika Urzędu Skarbowego. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu Urzędu Skarbowego naruszenia postanowień art. 155 § 2 Ordynacji podatkowej. Do doręczonych mu dokumentów skarżący złożył "zastrzeżenia" i wnioski dowodowe, poinformował o przeniesieniu siedziby Spółki z ul. [...] na [...]. Zastrzeżenia nie zawierały uzasadnienia, natomiast wnioski dowodowe dotyczyły przesłuchania M. T. - księgowej zatrudnionej w Spółce - w celu uzupełnienia błędów w prowadzeniu ksiąg rachunkowych i K. K. - notariusza - na okoliczność planowanego na dzień [...].04.1999r. podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w związku z planowanym rozpoczęciem nowego rodzaju działalności gospodarczej - udzielania pożyczek w tzw. systemie argentyńskim. Wpływu informacji jakich mogłyby udzielić te osoby na ewentualne odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe nie wskazał. Związku takiego nie dopatrzył się Urząd Skarbowy (vide postanowienie z [...].11.2000r. doręczone wnioskodawcy 2.01.2001r.). Przy piśmie z [...].12.2000r. Urząd Skarbowy przesłał A. E. kopię raportu poborcy skarbowego, z którego wynikało, że "P." S. A. rzeczywiście wynajęła - wskazany przez niego - lokal w budynku przy [...][...].03.1999r., ale po dwóch tygodniach zaprzestano działalności. Raport ten potwierdził niemożność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. W piśmie było zawarte wezwanie, o jakim mowa w art. 2000 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeśli chodziło o decyzję Izby Skarbowej uchylającej decyzję organu I instancji w sprawie odpowiedzialności skarżącego za podatek dochodowy od osób prawnych to stwierdzić należało, że Sąd, nie będąc związany granicami skargi związany był jej przedmiotem. Oceniając zgodność z prawem decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, której był prezesem, w podatku od towarów i usług nie mógł oceniać zgodności z prawem innych decyzji, które zaskarżone nie zostały. Sąd zdawał sobie sprawę, że skarżący z uwagi na swoją sytuację osobistą mógł odczuwać dyskomfort psychiczny jeśli chodziło o komunikowanie się z organami administracji w sprawach, w których był stroną postępowania. Jednak w toku całego postępowania podatkowego, ani też w skardze do Sądu nie wskazał okoliczności, które wykluczałyby jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe "P." S.A. w podatku od towarów i usług za okresy, w których był prezesem Spółki, a tego dotyczyła istota sprawy. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w wyroku.