III SA 327/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter (spr.), Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu L. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku Nr [...] 2. Stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. W maju 2002 roku Wydział Finansów i Budżetu [...] Urzędu Wojewódzkiego przeprowadził w Starostwie Powiatowym w L. kontrolę, której przedmiotem było m.in. rozliczenie prawidłowości wykorzystania dotacji, przyznanej w poprzednim roku z rezerwy celowej budżetu państwa na restrukturyzację w ochronie zdrowia. Wynik kontroli wskazywał, że na koniec grudnia 2001 roku istotna część dotacji pozostała nierozliczona i nie zwrócona do budżetu państwa, natomiast Zarząd Powiatu L. w dniu 27 grudnia tegoż roku podjął uchwałę Nr 372/01 w sprawie zmian w budżecie i układzie wykonawczym w 2001 roku, polegającą na przeniesieniu w planie przedmiotowej części dotacji z wydatków bieżących na wydatki majątkowe. W związku z powyższym dnia [...] września 2002 roku Wojewoda [...] decyzją Nr [...] nakazał Powiatowi L. zwrot niewykorzystanej części dotacji w kwocie, wynikającej z przeprowadzonej kontroli, wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowej. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Wojewody, wniesionego przez Powiat L., Minister Finansów wydał dnia [...] stycznia 2003 roku decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że w 2001 roku jednostki samorządu terytorialnego mogły dokonywać zmiany przeznaczenia części dotacji celowych, otrzymanych z budżetu państwa na realizację zadań własnych, co dopuszczał art. 61a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 – 2001. Jednocześnie powyższy przepis wskazywał przepisy, których zastosowanie było wyłączone w przypadku dokonania przez jednostkę samorządu terytorialnego zmiany przeznaczenia otrzymanej dotacji. W takiej sytuacji nie miały mianowicie zastosowania przepisy art. 93 ustawy o finansach publicznych i art. 44 ust. 6 i 7 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001. Z powyższego Minister wywodził, że w niniejszej sprawie do przedmiotowej dotacji miał zastosowanie przepis art. 90 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym rezerwy celowe budżetu państwa mogą być wykorzystane, z zastrzeżeniem regulacji ust. 4, wyłączenie na cel, na jaki zostały utworzone. W dalszej części decyzji Minister argumentował, że naruszenie powyższego przepisu dawało podstawę do zastosowania art. 93 ustawy o finansach publicznych, albowiem w tej sytuacji nie miało zastosowania wyłączenie zawarte w przepisie art. 61a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001. Powyższe twierdzenie Minister poparł argumentem, że przepis art. 61a ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 miał charakter przepisu szczególnego, przewidującego wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 90 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, w związku z czym nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Na powyższą decyzję Ministra Finansów Powiat L. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. Skarżący Powiat L. zarzucił decyzji Ministra oparcie jej na interpretacji przepisów niezgodnej z przepisami w dniu dokonania zmiany przeznaczenia przedmiotowej dotacji celowej przez Zarząd Powiatu. Podtrzymany został także pogląd, wyrażony już wcześniej w odwołaniu od decyzji Wojewody [...], że art. 61a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 nie uzależniał możliwości dokonywania zmian przeznaczenia dotacji celowych, otrzymanych z budżetu państwa na realizację zadań własnych w wysokości 15% planowanej kwoty dotacji, od źródeł pochodzenia dotacji. Ponadto w skardze Powiat L. podkreślił, że z treści wskazanego wcześniej art. 61a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wynikało wprost wyłączenie przepisów art. 93 ustawy o finansach publicznych oraz art. 44 ust. 6 i 7 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Tym samym nie było, zdaniem skarżącego, podstaw do żądania zwrotu dotacji przez Wojewodę. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów powtórzył swoją argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Z treści artykułu 61a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 (Dz. U. Nr 150, poz. 983 z późn. zm.), mającego w niniejszej sprawie zastosowanie, wynikało, że do końca roku 2001 jednostki te mogły zmieniać przeznaczenie dotacji celowych, otrzymanych z budżetu państwa na realizację zadań własnych, o ile zmiana ta dotyczyła sumy nie przekraczającej 15% kwoty planowanej dotacji. Dodatkowo powyższy przepis wyłączał zastosowanie artykułu 93 ustawy o finansach publicznych oraz artykułu 44 ust. 6 i 7 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu gramatyczna wykładnia zacytowanego przepisu dawała postawę Powiatowi L. do podjęcia uchwały w sprawie zmian w budżecie i przeniesienia części dotacji z wydatków bieżących na wydatki majątkowe. Na dokonaną interpretację bez wpływu pozostawała okoliczność, z jakich źródeł dotacja pochodziła. Należy zauważyć, że zmiana przepisu art. 61 "a", czego zdaje się nie zauważać Minister Finansów, nastąpiła dopiero z dniem 1 stycznia 2002 roku, poprzez dodanie art. 61 "b", który miał zastosowanie w latach 2002 i 2003. Miał tego świadomość Powiat L., podejmując przedmiotową uchwałę po dacie ogłoszenia zmiany ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a przed wejściem jej w życie. Stanowiło to także o dokonanej przez skarżący powiat interpretacji. Słusznie zakładał on, że skoro stan prawny ulegał zmianie od 1 stycznia 2002 r., to nie mógł mieć zastosowania przed tą datą. W tej sytuacji należało przyznać skarżącemu prawo do takiej wykładni – tak językowej, jaki i systemowej – artykułu 61a przytaczanej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, która dopuszczała przeniesienie określonej kwoty otrzymanej dotacji w budżecie na rok kolejny, bez ponoszenia ujemnych konsekwencji, wynikających z przepisów ustawy o finansach publicznych, na które powoływał się w niniejszej sprawie Minister Finansów. Na podobnym stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2003 roku, sygn. akt III SA 391/03. Na marginesie sprawy niniejszej należy wskazać na treść załączonego na rozprawie do akt postanowienia Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] grudnia 2003 roku, o odmowie wniesienia wniosku o ukaranie W. B. i E. N., pełniących w okresie, którego dotyczyła skarga, odpowiednio funkcję Starosty i Skarbnika Powiatu L. Mając na względzie powyższą argumentację i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), Sąd orzekł jak w sentencji.