III SA 3410/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (spr.), Sędzia WSA Hanna Kamińska, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2003r. Nr [...] odmawiającej A. M. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych za 1998r. i 1999r. w kwocie 1.498,80 zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003r. A. M. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za pojazd m-ki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za rok 1998 i 11 miesięcy 1999r.. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia mu spłatę zaległego podatku. Wyjaśnił ponadto, że zły stan zdrowia uniemożliwiał od 1996r. wykorzystywanie pojazdu do celów zarobkowych. Od 1996r. jedynym źródłem utrzymania jest otrzymywana renta inwalidzka, której wysokość wystarcza na pokrycie kosztów mieszkania i innych bieżących kosztów utrzymania. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją wydaną na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Wyjaśniono, że przesłanki określone w tym przepisie nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Podkreślono, że podatek od środków transportowych powstaje z mocy prawa i powinien być uiszczony w wyznaczonych terminach. Nie uiszczanie podatku w terminie oraz nie wyrejestrowanie pojazdu doprowadziło do powstania zaległości podatkowej. Oba te czynniki były zależne wyłącznie od woli podatnika. Na możliwość wywiązania się z obowiązków podatkowych wskazywały uzyskiwane bieżące dochody z renty wynoszącej 1.041,86 zł oraz dodatkowe dochody ze sprzedaży pojazdu. Po rozpatrzeniu odwołania, w którym ponowiono argumentację przedstawioną w złożonym wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało tę decyzję w mocy. W ocenie Kolegium za trafne należało uznać ustalenia organu I instancji o braku podstaw do umorzenia zaległego podatku. Świadczyły o tym okoliczności, które doprowadziły do powstania zaległości oraz uzyskiwane dochody pozwalające na wywiązanie się z obowiązków podatkowych. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A. M. domagając się uchylenia tej decyzji zarzucono, iż przy jej wydaniu nie uwzględniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Nie wzięto pod uwagę trudnej sytuacji finansowej skarżącego wywołanej ciężką chorobą, tego, iż w okresie choroby od 1996r. pojazd nie był eksploatowany oraz braku możliwości przy niskich bieżących dochodach zapłaty zaległego podatku. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie jednak wyjaśnić należy kwestię właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia ,w sprawie złożonej skargi. Zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Z dniem 1 stycznia 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W myśl kolei art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, skargi te podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z kolei z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dnu wydania zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, iż nie narusza ona przepisów postępowania w zakresie zarzucanym w skardze i to w takim stopniu, iż mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepisu art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości lub odsetki za zwłokę. Treść tego przepisu wskazuje, iż decyzja w powyższej kwestii podejmowana jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcia będące wynikiem dokonanego wyboru. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art.67 Ordynacji podatkowej tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie takich przesłanek uzasadnia rozważanie czy w ogóle, jeżeli tak to w jakiej części, zaległość może być umorzona. Należy ponadto podkreślić, że ważną rolę przy rozpatrywaniu tego rodzaju spraw odgrywa uzasadnienie decyzji. Należyte bowiem uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie decyzji pełni oczywiście także inne funkcje - służy realizacji zasad zaufania stron do organów orzekających oraz przekonywania stron. Analiza treści zaskarżonej decyzji, jak też dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy dowodzi, że w sposób wnikliwy i dostatecznie szczegółowo rozważono istotne dla wyniku postępowania okoliczności i fakty. Dokonano tym samym zabiegu indywidualizacji przesłanek ujętych w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej badając zwłaszcza sytuację majątkową i warunki egzystencji skarżącego. Okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym aktualną sytuację majątkową skarżącego ustalono na podstawie złożonego oświadczenia oraz przedstawionych dokumentów potwierdzających uzyskiwanie stałych dochodów z tytułu renty. Uzyskiwanie tych dochodów jak trafnie przyjęły organy podatkowe obu instancji, niezależnie od innych wydatków ponoszonych przez skarżącego umożliwiało wywiązanie się z obowiązków podatkowych. Podejmując czynności dowodowe zmierzające do wyjaśnienia aktualnej sytuacji materialnej skarżącego zweryfikowano tym samym ustawową przesłankę "ważnego interesu podatnika" i zasadnie w ocenie Sądu uznano, iż w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności odpowiadające temu określeniu. Przedstawione w tym względzie przez organy podatkowe wyjaśnienia są spójne, logiczne i przekonywujące. Ustalając stan faktyczny sprawy i interpretując ustawowe zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" nie naruszono granic uznania administracyjnego. Przeciwnie wszechstronnie oceniono sytuację skarżącego, formułując na tej podstawie prawidłową konkluzję prawną. W tej sytuacji oceny tej nie mogły podważyć zarzuty podniesione w skardze. Tym bardziej, że zarzuty te w znacznej mierze odnosiły się do wydanych decyzji określającej zaległość w podatku od środków transportowych. Wyjaśnić zatem należało, iż postępowanie o umorzenie zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę nie może być traktowane jako postępowanie zastępcze w stosunku do postępowania wymiarowego. W toku tego postępowania nie można prowadzić weryfikacji decyzji określającej zaległość podatkową. Z tego względu w tym postępowaniu organy podatkowe nie mogły brać pod uwagę podnoszonych konsekwentnie w toku całego postępowania przez skarżącego okoliczności dotyczących nie wykorzystywania od 1996r. zarejestrowanego pojazdu m-ki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Podkreślić jednak należy, iż obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r., Nr 9, poz. 84 ze zm.) powstaje z mocy prawa i ciąży na osobach fizycznych będących właścicielami pojazdów wskazanych w art. 8 tej ustawy. Obowiązek ten wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany) lub zbyty (art. 9 ust. 4 powołanej ustawy). W tej sytuacji w interesie skarżącego – wobec okoliczności uniemożliwiajacych jego eksploatację – było uiszczenie na bieżąco należnego podatku lub zbycie tego środka transportowego. To sam skarżący powinien przejawiać właściwą troską o swoje sprawy i prowadzić je z należytą starannością. Brak tej staranności nie może być aktualnie argumentem przemawiającym za umorzeniem zaległości powstałych na skutek nie wykonywania przez skarżącego obowiązków podatkowych. W tym stanie rzeczy, ze względu na bezzasadność skargi na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.