III SA 3432/01

WyrokWSA w Warszawie2004-01-08

Skład orzekający: Sędzia NSA A. Bącal, Sędzia NSA A. Filipowicz (spr.), Sędzia WSA M. Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym, oparte na kwestionowaniu decyzji odmawiających prawa do zasiłku chorobowego, mogą być rozpatrywane w ramach postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne nie służy merytorycznej weryfikacji decyzji stanowiących podstawę do wystawienia tytułu egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, oparte na kwestionowaniu decyzji odmawiających prawa do zasiłku chorobowego, wykraczają poza zakres postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych i nie mogą być w nim rozpatrywane.
Stan faktyczny
L. K. złożyła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez ZUS w sprawie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca podnosiła, że okres wskazany przez ZUS jest niezgodny z prawdą, ponieważ przebywała na zwolnieniu lekarskim i płaciła składki. Organ egzekucyjny oraz Izba Skarbowa nie uznały zarzutów, wskazując, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo, a należność była wymagalna. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując postanowienie Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Bącal Sędziowie NSA A. Filipowicz (spr.) WSA M. Długosz-Szyjko Protokolant G. Dalba po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2004r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę III SA 3432/01 1 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych - inspektorat w S. decyzjami z dnia [...].04.1998r. nr [...] z dnia [...].07.1998r. nr [...] oraz z dnia [...].12.1998r. nr [...] odmówił L.K. przyznania zasiłku chorobowego. Od powyższych decyzji strona nie wniosła odwołania, decyzje te stały się więc ostateczne, wobec zalegania z zapłatą składek ponad 3 miesiące. ZUS zaś wszczął wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].07.2001r. nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat nr [...], - obejmującego zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres IX.1996r. - XII.1998r. w kwocie 9.403,40 zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...].07.2001r. dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanej. Pismem z dnia [...].07.200Ir. strona złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat nr [...] zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Był to zarzut określony w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. zarzut nieistnienia obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym. W uzasadnieniu pisma strona podnosiła, że podany przez ZUS okres dotyczący zaległych składek jest niezgodny z prawdą, ponieważ w tym okresie przebywała na zwolnieniu lekarskim oraz płaciła należne składki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. postanowieniem z dnia [...].08.2001r. nr [...] nie uznał zarzutu III SA 3432/01 2 strony, podając, że okres obejmujący zaległość z tytułu nieopłaconych składek został podany prawidłowo, a jedyną możliwością zaspokojenia należnych wierzytelności była egzekucja z rachunku bankowego zobowiązanej. Ponadto powołano się na ustawę z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), zgodnie z którą składki należne za okres do dnia 31 grudnia 1998r. należy rozliczać i opłacać według przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z dnia 18 grudnia 1976r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989r. Nr 46, po. 250 z późn. zm.) oraz podano, iż w związku z niepobieraniem zasiłku chorobowego za okres wrzesień 1996r. do grudnia 1998r., brakiem likwidacji lub zawieszenia działalności L. K. obowiązana była opłacać składki. Na powyższe postanowienie w dniu [...].08.2001r. L. K. złożyła zażalenie do Izby Skarbowej w W., w którym ponowiła zarzuty zgłoszone do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...].11.2001r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie oddalające zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989r. Nr 46, poz. 250 z późn. zm.) oraz wyrażono pogląd, iż postępowanie egzekucyjne było prowadzone zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; należność objęta tytułem była wymagalna, a zatem zarzut strony o nieistnieniu obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze na to postanowienie wniesionej przez L. K. wniesiono o uchylenie III SA 3432/01 3 zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, iż podany przez ZUS okres, w którym wystąpiły zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne jest niezgodny ze stanem faktycznym, gdyż w tym okresie przebywała na zwolnieniu lekarskim i płaciła należne składki oraz, że nakładane przez ZUS dodatkowe kary pieniężne były niesłuszne i zdaniem strony spowodowały wzrost zadłużenia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, gdyż zarzuty podniesione w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zdaniem Izby Skarbowej nie zasługują na uwzględnienie, sprowadzają się bowiem w istocie rzeczy do kwestionowania istnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przy rozpatrywaniu tego rodzaju zarzutu Izba Skarbowa nie może wnikać w meritum sprawy. Jednocześnie Izba Skarbowa zauważyła, że kary nakładane przez ZUS na zobowiązaną dotyczyły uchylenia się strony od płacenia należnych składek i były regulowane innymi przepisami prawnymi, a więc nie miały wpływu na rzeczywistą kwotę zadłużenia z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem Izby należność objęta tytułem wykonawczym była wymagalna, a zatem zarzut strony mówiący o nieistnieniu obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. Na żądanie Sądu zostały nadesłane brakujące dokumenty, w tym wyrok Sądu Apelacyjnego - [...] w W. z dnia [...] maja 2002r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne za okres od września 1996r. do grudnia 1998r. oraz wymierzonej opłaty dodatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie rozpatruje sprawy od strony merytorycznej (wymiaru należności), gdyż organ III SA 3432/01 4 taki stałby się kolejną instancją wymiarową, do czego nie jest powołany. W szczególności zarzuty i inne środki prawne przewidziane w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji stanowiących podstawę do wystawienia tytułu egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy ZUS w szeregu decyzji odmówił skarżącej przyznania zasiłku chorobowego. Od decyzji tych nie było wnoszone odwołanie, a więc stały się one ostateczne. Wobec odmowy prawa do zasiłku chorobowego za podany w decyzjach okres skarżąca obowiązana była opłacać należne składki na ubezpieczenie społeczne. Stosownie do art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1989r. Nr 25, poz. 137 z późn. zm.) obowiązującej w okresie, którego sprawa dotyczy, od niezapłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne ZUS pobierał odsetki za zwłokę na zasadach i w wysokości określonych w przepisach o zobowiązaniach podatkowych i mógł obciążyć (w razie nie płacenia składek) zobowiązanego dodatkową opłatą do wysokości 100% należnej kwoty składki; zarówno niezapłacone składki jak również odsetki za zwłokę i dodatkowe opłaty niezapłacone w terminie podlegały ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca, jak wynika zarówno z wniosku inicjującego niniejsze postępowanie (zarzuty z dnia [...] lipca 2001r.), jak i zażalenia i następnie skargi kwestionuje w istocie rzeczy decyzje odmawiające jej prawa do zasiłku chorobowego twierdząc, iż wobec przebywania na zwolnieniu lekarskim nie była obowiązana do opłacania składek, gdyż była nieczynna zawodowo. Problematyka ta (wymiaru składek, należnych odsetek za zwłokę, a także opłaty dodatkowej), jak to już podano wykracza poza problematykę, która może być oceniona w ramach postępowania w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. III SA 3432/01 5 Mając powyższe na względzie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało uznać, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło