III SA 3453/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz,, Asesor WSA Janusz Walawski, Protokolant Grzegorz Walczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi P.P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej - uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, - zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w całości. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzeczeniem z dnia [...]sierpnia 2003 r. [...], działając na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.), uznała P. P., przy rozpoznaniu zmiany zwyrodnieniowej łękotki przyśrodkowej prawego stanu kolanowego (§ 78 pkt 2) i skrzywienia przegrody nosa ( § 26 pkt 3), za zdolnego do służby wojskowej z kategorią "A" i zdolnego do pracy w zasięgu mikrofal. W odwołaniu do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji i w uzasadnieniu podał, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił rozpoznania dokonanego przez lekarza ortopedę, który zakwalifikował staw kolanowy do operacji. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia[...] listopada 2003 r. nr [...], mając za podstawę art. 29 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 1992 r. Nr 4, poz. 16) oraz § 6 pkt 1 i § 32 ust. 1 – 3 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Uzasadniając swoje stanowisko podała, że w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] lipca 2003 r. wystawionym przez Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej w P., na które powołuje się skarżący, w sposób ogólnikowy i nieopisujący faktycznego stanu czynnościowego stawu, charakteryzuje się jego uszkodzenie jako przypadek do operacji. W tej sytuacji RWKL pismem z dnia [...] października 2003 r. nr [...]wezwała wymienionego w celu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich. Ponieważ skarżący nie stawił się na wezwanie i nie udzielił żadnej dodatkowej informacji, przeto komisja oceniła zgodność zaskarżonego orzeczenia z posiadanymi przez nią wynikami. Z rozpoznania ortopedycznego zaś wynika, że staw kolanowy prawy jest suchy, zwarty, bez objawów łąkotkowych i ograniczeń czynnościowych. Również podczas konsultacji neurologicznej nie stwierdzono odchyleń od stanu prawidłowego. Niezależnie od powyższego, wyniki badania USG stawu kolanowego prawego z dnia [...]czerwca 2003 r., a to: "Dgn – cechy chondromalacji i degeneracji łękotki przyśrodkowej" z rozpoznaniem "zmiany zwyrodnieniowe łękotki przyśrodkowej prawego stanu kolanowego" powodują klasyfikację powyższej choroby, przy braku upośledzenia funkcji kończyny, zgodnie z § 78 pkt 2 cytowanego rozporządzenia i nie stanowi przeciwwskazania do odbycia służby wojskowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, P.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz rażące naruszenie przepisów art. 107 § 1 i 3 oraz art. 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi podał, że w ponownym zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] września 2003 r. potwierdzono zakwalifikowanie jego stanu zdrowia do leczenia operacyjnego, a Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska odmówiła "wiarygodności i mocy dowodowej" powyższemu zaświadczeniu, jak i przedstawionej przez niego historii choroby. Ponadto komisja nie wyjaśniła rozbieżności pomiędzy zakwalifikowaniem go do leczenia operacyjnego, a uznaniem za zdolnego do służby wojskowej. Dodał ponadto, że organ drugiej instancji nie uwzględnił zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2003 r. Powyższe uzasadnia twierdzenie – zdaniem skarżącego – o nierozpatrzeniu przez organ całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie i wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne dodała, że nie naruszyła przepisów art. 107 § 1 i 3 oraz 77 § 1 kpa, bowiem uwzględniła wszystkie, dostępne jej wyniki badań skarżącego. Natomiast badaniu przez komisję faktycznie nie podlegało wskazane przez skarżącego zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2003 r. oraz historia choroby, ponieważ dokumenty powyższe nie zostały przez wymienionego dostarczone organowi. Na marginesie zauważono, że użyte w dokumentacji lekarskiej stwierdzenie sugerujące operację stawu kolanowego, nie jest równoznaczne z dysfunkcją tego narządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji państwowej (...) podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z tej naczelnej zasady postępowania administracyjnego wynika obowiązek wyczerpującego i szczegółowego zbadania wszystkich tych okoliczności, które są związane ze sprawą, stwarzając tym samym dopiero podstawę do odtworzenia jej stanu faktycznego, a w konsekwencji trafnego zastosowania przepisu prawa. Na organie również spoczywa – zgodnie z art. 77 § 1 kpa – obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego po to, aby stan faktyczny był zgodny z rzeczywistością. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, organy obu instancji nie uczyniły zadość tym powinnościom. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.), orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej - według wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego według kategorii i kryteriów, o których mowa w § 2 i 3 oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie, w szczególności dotyczących przebiegu i warunków pełnienia służby wojskowej przez osobę badaną. Zauważyć bowiem należy, iż na skierowaniu wystawionym w dniu [...] lipca 2003 r. do lekarzy specjalistów, przy opisie stanu zdrowia skarżącego dokonanego przez lekarza ortopedę, poza pieczątką tego specjalisty, brak jest jego podpisu i daty dokonanego badania. Warunek ten zaś, jest niezbędny przy wystawianiu tego rodzaju zaświadczeń, bowiem nie wiadomo, czy badanie owo zostało dokonane przez uprawnionego lekarza i w nakazanym – niezbędnym dla określenia stanu zdolności do służby wojskowej – czasie. Reasumując, organ pierwszej instancji wydając zaskarżone orzeczenie, nie uwzględnił obowiązku przeprowadzenia badania lekarskiego, ponieważ rozpoznanie wystawione na cytowanym już wyżej skierowaniu, nie spełnia powyższych wymogów. Na marginesie dodać należy, że zgodnie z załącznikiem nr 1 rozporządzenia i wyjaśnieniach szczegółowych do § 78 pkt 2, przy rozpoznaniu zniekształcenia w obrębie wielkich stawów kończyn bez upośledzenia sprawności ustroju, ocena orzecznicza wymaga dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Ponadto bezspornym jest, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska miała wątpliwości co do orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, chcąc przeprowadzić dodatkowe badanie lekarskie. Skoro zaś tak, to należało zarządzić wezwanie skarżącego w sposób przewidziany prawem. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 cytowanego już rozporządzenia, skierowanie poborowego do wojskowej komisji lekarskiej zarządza wojskowy komendant uzupełnień. Natomiast Przewodniczący Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej – stosownie do treści § 14 ust. 2 rozporządzenia – właściwy jest do zarządzenia skierowania tylko w stosunku do każdego żołnierza. Zatem skierowanie wystawione przez Przewodniczącego RWKL z dnia [...] lipca 2003 r., należy uznać za wykraczające jego kompetencje i na dobrą sprawę nie wiadomo, mimo rozdzielnika w nim zawartego, czy pismo to dotarło do skarżącego. W aktach administracyjnych sprawy nie ma bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego ten fakt, ani też ewentualnego zarządzenia skierowania wystawionego przez właściwego wojskowego komendanta uzupełnień. W konsekwencji zatem, wątpliwości RWKL co do stanu zdrowia skarżącego, nie zostały – przy braku winy z jego strony – wyjaśnione, a to powodu niewłaściwego trybu postępowania komisji lekarskiej w tej sprawie. Wobec powyższego uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Natomiast rację należy przyznać organowi administracji, który nie mógł uwzględnić zaświadczenia lekarskiego z dnia[...]września 2003 r. Podkreślić bowiem należy i co już wyżej zasygnalizowano, że Sąd bada legalność decyzji administracyjnej na dzień jej wydania przy uwzględnieniu istniejącego w tym czasie stanu faktycznego. Zaświadczenie powyższe zatem, nie było i nie mogło być przedmiotem rozważań organu odwoławczego, ponieważ zostało wystawione już po wydaniu decyzji przez ten organ. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.