III SA 3532/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Grażyna Nasierowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Jana C., Janiny C. i Mariusza C. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia października 2003 r. o Nr Nr w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1) uchylono zaskarżone postanowienia, 2) odrzuca skargę M. C., 3) stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. C. i J. C. kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia października 2003 roku o nr FA Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że odwołanie J. i J. małżonków C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia maja 2003 roku o nr US w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 5.519,40 złotych, pozostawia się bez rozpatrzenia. Jak wynika z dowodu doręczenia, decyzja ta została stronie doręczona w dniu 29 maja 2003 roku, natomiast odwołanie od tej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2003 roku, a więc z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Odpowiednio postanowieniem z dnia października 2003 roku o nr FA Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że odwołanie J. i J. małżonków C. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia maja 2003 roku o nr US. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 12.178,70 złotych, pozostawia się bez rozpatrzenia. Decyzja ta, co potwierdza zawarty w aktach sprawy dowód doręczenia, została stronie doręczona w dniu maja 2003 roku , natomiast odwołanie od tej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 15 czerwca 2003 roku, więc także z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Wnioski o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w obu sprawach małżonkowie C. wnieśli w dniu 24 czerwca 2003 roku, tj. po upływie 7-dniowego terminu, zakreślonego dla złożenia takiego wniosku przez przepis art. 162 § 7 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu obu postanowień Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł, że sam fakt zaniedbania terminu do złożenia odwołania nie jest przesłanką uprawdopodabniającą wymagany ustawą brak winy w uchybieniu terminowi. Nadto organ podatkowy II instancji wskazał, iż wydanie obu postanowień było uzasadnione faktem, że odwołania zostały wniesione z “uchybieniem terminu określonego w art. 223 §2 Ordynacji podatkowej", co obligowało organ odwoławczy do “pozostawienia ich bez rozpoznania". Postanowienia te obok innych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. (FA/ z .10 2003r., FA z .10.2003r., FA/ z .10.2003r. oraz FA/ z .10.2003r.) a także postanowień (FA/ z .10.2003r, FA z .10.2003r, FA z .10.2003r.) zostały jednym pismem z dnia 18 grudnia 2003 roku zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Jana C., Janinę C. oraz Mariusza C.. W skardze podniesiono, że organ podatkowy II instancji nie uwzględnił praktycznie żadnych wniosków podniesionych przez podatników w toku postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1.01.2004r. podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżone postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że naruszają one prawo, aczkolwiek nie z przyczyn wywiedzionych w skardze. Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżone postanowienia adresowane były wyłącznie do Janiny i Jana małżonków C.. Ponieważ skargę odnośnie całego pakietu decyzji i postanowień podpisał oprócz nich także Mariusz C., który nie wykazał istnienia po jego stronie interesu prawnego do wniesienia skargi na te konkretne postanowienia, należało uznać, iż w tej części skarga pochodziła od osoby nieuprawnionej do jej wniesienia, a w konsekwencji - odrzucić. Bez wątpienia interes prawny w zaskarżeniu postanowień istniał tak po stronie J. C., wspólnika “J Sp. c Przedsiębiorstwo Wielobranżowe", jak i jego małżonki J., oboje bowiem w zeznaniu podatkowym za rok 1997 złożyli wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów. Przechodząc do oceny skargi J. i J. małżonków C. należy przypomnieć, że zgodnie z art. 228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania albo 3) pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia ono warunków wynikających z art. 222. W każdym przypadku postanowienia takie są ostateczne. Art. 222 Ordynacji podatkowej określa, iż odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Jak wspomniano, w przedmiotowej sprawie odwołania “pozostawiono bez rozpoznania" ponieważ zostały wniesione z “uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej". Jest oczywiste, że organ odwoławczy prawidłowo ustalając stan faktyczny, bowiem oba odwołania rzeczywiście wniesiono z uchybieniem terminu, naruszył przepisy postępowania przez błędne zastosowanie art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Jak sam organ wywiódł w uzasadnieniu obu postanowień, odwołanie pozostawia się bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia ono warunków wynikających z art. 222. W niniejszej sprawie warunki te w obu przypadkach były spełnione, natomiast organ odwoławczy był zobowiązany na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Aczkolwiek, co wymaga zdaniem Sądu podkreślenia, prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie również zamknęłoby drogę skarżącym do merytorycznego rozpatrzenia ich odwołań, to jednak naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż było ono odmienne w swej treści od rozstrzygnięcia przewidzianego prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 6, art. 145 § 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z 30.08.2002r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji wyroku.