III SA 354/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-09
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Włodzimierz Kubiak, Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi z tytułu nauki zawodu, wymagając udowodnienia braku winy zamiast jedynie jego uprawdopodobnienia?Ratio decidendi
Organ podatkowy naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, wymagając od strony udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu zamiast jego uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie, jako środek zastępczy dowodu, wymaga jedynie wykazania wiarygodności i prawdopodobieństwa twierdzenia o braku winy, a nie jego ścisłego dowodzenia. Zgłoszone przez stronę okoliczności w stopniu dostatecznym odpowiadały wymogowi uprawdopodobnienia.Stan faktyczny
L. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia trzech uczniów. Uzasadnił to niedostarczeniem przez uczniów dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o ulgę, a także dodatkowymi zajęciami związanymi z narodzinami dziecka. Urząd Skarbowy odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za niedostatecznie uprawdopodobniony. Izba Skarbowa utrzymała to postanowienie w mocy. Strona złożyła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom błędne stosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak, ases. sądowy WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .01.2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi z tytułu nauki zawodu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej 10,00 zł ( słownie dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. Zarządza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.
III SA 354/02
Uzasadnienie.
W dniu [...].09.2001 L. S. złożył do Urzędu Skarbowego w W. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi w podatku dochodowym z tytułu wyszkolenia trzech uczniów w zawodzie sprzedawcy. Z załączonych do podania kopii świadectw i protokołów z egzaminów wynikało, że wyszkoleni przez stronę uczniowie zdali egzaminy z nauki zawodu w dniach 8 i 11 czerwca 2001 r. Wniosek o przywrócenie terminu podatnik uzasadnił tym, że wyszkolone przez niego osoby po zdaniu egzaminu kończącego naukę zawodu nie dostarczyły mu dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o przyznanie ulgi tj. świadectw i protokołów z egzaminu z nauki zawodu. W uzasadnieniu podania podniesiono, że wyszkoleni przez podatnika uczniowie dokumenty te odebrali ze szkoły, lecz nie dostarczyli ich podatnikowi. Ponadto podatnik podniósł, że wyszkolone przez niego osoby wyjechały na wakacje i w związku z tym nie mógł uzyskać od nich ww. dokumentów. We wniosku L. S. powołał się również na fakt urodzenia się w lipcu 2001 r. jego dziecka, co przysporzyło mu dodatkowych zajęć. Wszystkie te okoliczności zdaniem wnioskodawcy, uniemożliwiły mu skompletowanie dokumentów niezbędnych do złożenia wniosku o przyznanie ulgi z tytułu wyszkolenia uczniów. W celu uprawdopodobnienia braku winy w niedotrzymaniu terminu, do wniosku o przywrócenie terminu dołączono oświadczenia dwóch uczennic. W jednym oświadczeniu osoba je składająca przyznała, że po zdaniu egzaminu z nauki zawodu wyjechała i nie można się było z nią skontaktować oraz, że dokumenty związane z ukończeniem nauki przekazała L. S. w dniu [...].09.2001 r. W drugim oświadczeniu osoba je składająca przyznała, że w dniu[...] .09.2001 r. odebrała od L. S. świadectwo pracy oraz zaświadczenie PIT-11.
Postanowieniem z dnia [...].10.2001 r. Urząd Skarbowy odmówił podatnikowi przywrócenia terminu. W uzasadnieniu postanowienia urząd stwierdził, że w toku postępowania wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Urząd stwierdził, że powołany w art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) brak winy w uchybieniu terminu, będący przesłanką jego przywrócenia, oznacza brak okoliczności faktycznych wskazujących na niedbalstwo strony w prowadzeniu własnych spraw. Zdaniem urzędu przedstawione przez podatnika argumenty nie potwierdzały braku możliwości złożenia w terminie wniosku wraz z niezbędnymi dokumentami. Na poparcie zajętego stanowiska urząd powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.05.1999 r. sygn. akt I SA/2039/96.
Na postanowienie to podatnik wniósł zażalenie do Izby Skarbowej.
Postanowieniem z dnia [...].01.2001 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zakwestionowane postanowienie Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu swojego postanowienia Izba Skarbowa powtórzyła argumentację zaprezentowaną w sprawie przez Urząd Skarbowy. Izba podkreśliła, że przedstawione w sprawie przez podatnika argumenty nie wskazują na zachowanie przez niego staranności, wymaganej od osoby należycie dbającej o swoje interesy.
W dniu [...].02.2002 r. L. S. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Izby Skarbowej. W uzasadnieniu skargi strona skarżące powołała się na obiektywny brak możliwości dotrzymania terminu do skorzystania z ulgi uczniowskiej, polegający na niedostarczeniu jej przez uczniów dokumentów stwierdzających zdanie przez nich egzaminów kończących naukę zawodu. W skardze podkreślono, że zaistniałe w sprawie przeszkody do złożenia w terminie wniosku o przyznanie ulgi, powstały niezależnie od woli podatnika, oraz że przeszkód tych nie można było przezwyciężyć. Okoliczności te zdaniem skarżącego, potwierdzały brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie ulgi.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa powtórzyła argumentację przedstawioną w swoim postanowieniu z dnia [...].01.2001 r i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu Izba Skarbowa właściwie zaznaczyła w zaskarżonym postanowieniu, że przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej dopuszczalne jest w przypadku, gdy strona w postępowaniu podatkowym nie dopuściła się niedbalstwa skutkującego uchybieniem terminu. Jednakże zdaniem Sądu Izba Skarbowa rozpatrując sprawę nie wzięła pod uwagę okoliczność, że do przywrócenia terminu na podstawie powołanego przepisu Ordynacji podatkowej wymagane jest jedynie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie braku winy strony w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność-prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Z tego względu zachowanie szczegółowych reguł dowodowych nie jest wymagane, ilekroć przepisy prawa przewiduję uprawdopodobnienie. Zdaniem Sądu zgłoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności w stopniu dostatecznym odpowiadały uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenia o niewystarczającym uzasadnieniu przez skarżącego okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu dowodzą, że organ podatkowy w rozpatrywanej sprawie uzależnił przywrócenie terminu od udowodnienia przez podatnika tej okoliczności. Działaniem tym organ podatkowy naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Z uwagi na powyższe na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) rozstrzygnięto jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło