III SA 3546/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński ( spr. ), Sędziowie sędzia WSA Grażyna Nasierowska, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie : 1) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od towarów i usług; 2) uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Urząd Skarbowy W. decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] określił Pani M. S. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za m-c lipiec i grudzień 2003r. Decyzja ta nie została podjęta w terminie, a co wynika z potwierdzenia Urzędu Pocztowego z dnia 28 czerwca 2003r. W aktach sprawy znajduje się także oświadczenie podatniczki z dnia 8 sierpnia 2003r., z którego wynika, iż w tym dniu otrzymała ww. decyzję Urzędu Skarbowego. W dniu 20 sierpnia 2003r. Pani M. S. złożyła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podała, że z powodu urodzenia w dniu 16 kwietnia 2003r. dziecka oraz w związku z powikłaniami chorobowymi i w konsekwencji koniecznością leczenia, nie odebrała przesyłki pocztowej. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu napisał, że w sprawie ma miejsce uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania w związku z udokumentowanym doręczeniem zastępczym skarżonej decyzji pierwszej instancji. Przepis art.150 § 1 pkt. l Ordynacji podatkowej wg. treści obowiązującej w sprawie stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Natomiast przepis art. 150 § 2 stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w na poczcie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia upływu siedmiodniowego okresu a pismo (decyzję) pozostawia się w aktach sprawy. Ostatnim dniem przechowywania przez pocztę przesyłki jest bezsprzecznie 26 czerwca 2003r. W tej sytuacji 14 dni od tej daty do momentu wniesienia odwołania upływało z dniem 10 lipca 2003 r. W tym terminie strona nie wniosła odwołania. Strona nie dołączyła do odwołania z dnia 20 sierpnia 2003r. żadnego dowodu, ani uzasadnienia na poparcie twierdzenia, że po dniu 4 lipca 2003 r. nie miała możliwości odbioru decyzji, a zatem nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Kolejnym zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazując na treść art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdził, że termin do wniesienia odwołania upłynął 10 lipca 2003r. Do odwołania w którym strona wniosła, o przywrócenie terminu do jego wniesienia nie dołączono żadnego dowodu ani uzasadnienia na poparcie twierdzenia, że po dniu 4 lipca 2003 r. nie miała możliwości odbioru decyzji. A zatem nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Wniosek złożony w dniu 21 sierpnia 2003 r. wg daty wpływu do Urzędu Skarbowego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy rozpatrywać w świetle przepisów art.162 § 1 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast podanie o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W aktach sprawy znajduje się napisane przez stronę oświadczenie o odbiorze oryginału przedmiotowej decyzji w dniu 8 sierpnia 2003 r. Tę datę leży przyjąć, skoro Urząd Skarbowy wydał w tym dniu oryginał decyzji stronie, za datę ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zatem zdaniem Dyrektora, niezaprzeczalne jest, że wniosek o przywrócenie terminu, do wniesienia odwołania złożony 21 sierpnia 2003 r. został wniesiony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W złożonej skardze na wymienione postanowienia skarżąca wniosła o ich uchylenie oraz o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2003r. i "wydanie nakazu Izbie Skarbowej rozpatrzenie odwołania" Opisując dotychczasowy stan faktyczny sprawy strona skarżąca stwierdziła, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w związku z tym, że naruszono procedurę jej wydania. Podniosła, że Izba Skarbowa nie wezwała jej do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego przez Urząd Skarbowy materiału dowodowego, wszczętej postanowieniem Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2002 r. Zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej brak wezwania czyni decyzję bezprawną, a co podniesiono w odwołaniu. Zdaniem skarżącej Izba Skarbowa zaniechała zastosowania postanowień art. 5 ust.7 z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz. U. nr 16, poz. 489 ze zmian/. W dalszej części skargi wskazała, iż nie udowodniono skuteczności zastępczego doręczenia decyzji, bowiem do dnia 8 sierpnia 2003 r. nie znalazła zawiadomienia o przechowywanym przez pocztę piśmie, ani na drzwiach mieszkania, ani w swojej oddawczej skrzynce pocztowej. Znalazła ,,wezwanie do zapłaty", co skłoniło ją do wizyty w Urzędzie Skarbowym w dniu 8 sierpnia 2003r., w którym pokwitowała odbiór decyzji. Zdaniem podatniczki wypływa z tego wniosek, że nie unikała kontaktu z Urzędem Skarbowym. Nie odebrała decyzji dlatego, że zawiadomienie nie było umieszczone na drzwiach, ani w skrzynce oddawczej. Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo SN i NSA. Jeśli zatem nie było doręczenia zastępczego, to decyzja została doręczona w dniu 8 sierpnia 2003 r. i termin do wniesienia odwołania upływał 22 sierpnia 2003 r. i zostało ono wniesione przed tym terminem. W art. 162 § 2 ustawy jest mowa, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji termin do wniesienia odwołania od decyzji wynosi 14 dni, co "zdaniem strony, przy jednoczesnym wniosku o przywróceniu terminu i wniesieniu odwołania skraca termin do jego wniesienia do 7 dni, zatem ogranicza prawa tych osób, które nie z własnej winy uchybiły terminowi". W ocenie strony w związku z tym należy wyciągnąć wniosek, że istnieje prawo do 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Na zakończenie strona skarżąca zwróciła uwagę, że data wydania postanowień i ich numeracja zawierają sprzeczności. Wcześniej /[...].11.2003 r./ wydano postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a później /[...].11.2003 r./ postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Numeracja postanowień wskazuje na odwrotną kolejność, co przemawia za próbą zafałszowania faktu naruszenia procedury rozpoznania wniosku strony. Wskazując na wyrok NSA z dnia 9 listopada 1994r. sygn. akt SA/Gd 312/94 i przytaczając jego tezę, że "...zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jej wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. Od rozstrzygnięcia bowiem tej wstępnej kwestii zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy odwołanie to będzie rozpatrywane merytorycznie czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone postanowieniem o jakim mowa w art. 134 k.p.a., tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu..." stwierdziła, że z tej przyczyny postanowienia naruszają prawo i podlegają uchyleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonych postanowieniach wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie dodała, że mając na uwadze, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu, należy stwierdzić, że data wydania skarżonych postanowień powinna być odwrotna. Prawidłowo zostały nadane znaki postanowień, natomiast pomyłka nastąpiła przy ich datowaniu. Organ odwoławczy wydał w dniu [...] listopada 2003 r. postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w dniu [...] listopada 2003 r. postanowienie o w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym zarzut strony jest zasadny, jednak nie była to "celowa próba zafałszowania faktu naruszenia procedury rozpatrywania wniosku", dowodem czego jest prawidłowe oznakowanie postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po połączeniu na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia obu spraw zważył, co następuje: Sąd nie mógł uwzględnić skargi i to nie tylko dlatego, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, ale i dlatego, że skarżąca przeciwko tym postanowieniom jak również trybowi przy ich wydawaniu nie podniosła żadnych zarzutów, które przemawiałyby za ich uchyleniem. Przede wszystkim należało stwierdzić, iż wniosek strony skarżącej o uchylenie decyzji wymiarowej jest bezpodstawny. Zwrócić trzeba uwagę, ze Sąd jest związany przedmiotem zaskarżenia – art. 134 § u.p.s.a. A zatem jego ocenie mogą podlegać zaskarżone postanowienia, a nie jak mylnie sądzi skarżąca, decyzja wymiarowa Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2003r. We wszystkich obowiązujących w Polsce procedurach obowiązuje zasada, iż bezskuteczność czynności procesowej dokonanej przez stronę postępowania, wobec uchybienia terminu do jej dokonania, strona może zwalczać dwoma środkami. Albo podważając akt stwierdzający uchybienie terminu jako wadliwy, albo też wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Wszelkie zarzuty skarżącej co do wadliwości decyzji mogły być podnoszone w postępowaniu instancyjnym. Przechodząc do meritum sprawy w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy wydanie postanowienia w przedmiocie pozostawienia odwołania przed postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu stanowi naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonych aktów. Kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 223 ustawy Ordynacja podatkowa), jak również złożenie wniosku o jego przywrócenie (art. 162 § 1 i § cyt. ustawy) pozostaje poza sporem. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania stwierdził organ odwoławczy postanowieniem wydanym w oparciu o art. 228 Ordynacji podatkowej. Przepis ten ma charakter bezwarunkowy. W tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. Okoliczności powołane w skardze, mające wskazywać na brak winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, nie mogły być z urzędu uwzględnione przez organ odwoławczy, ani też skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia przez Sąd. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis ten jednocześnie uzależnia uruchomienie postępowania o przywrócenie terminu od wniosku skarżącej. Stwierdzenie uchybienia terminowi, nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazać należy, iż ewentualne uwzględnienie wniosku skutkować musi automatycznie uchyleniem postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Powołany w skardze wyrok NSA z dnia 9 listopada 1994r. dla potrzeb tego postępowania nie mógł mieć wpływu ponieważ dotyczył on sytuacji, w której strona wniosła o przywrócenie terminu do dokonania czynności w przewidzianym terminie, a co w tej sprawie nie miało miejsca. A zatem nie stwierdzając przesłanek do uchylenia postanowień w oparciu o art. 145 § 1 u.p.s.a. na podstawie art. 151 ustawy orzeczono, jak w sentencji.