III SA 3559/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko,, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie o restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych oddala skargę Wnioskiem z [...] października 2002 r. D. Sp. z o.o. zwróciła się o restrukturyzację zobowiązań spółki wobec Państwowego Funduszu Osób niepełnosprawnych znanych według stanu na dzień 31 grudnia 2001 r.. Decyzją z [...] stycznia 2003 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 69 pkt. 1, art. 70 pkt. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w związku z art. 21 ust. 1, 2a i 2b, art. 23, art. 24, art. 31 ust. 3 pkt. 1, art. 33 ust. 7 cyt. ustawy oraz art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 17 ust. 3, art. 20 ust. 3 pkt. 1 ustawy z 9 maja 1991 r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 46, poz.221 ze zm.), a także na podstawie art. 207 i art. 208 § 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 46, poz. 201 ze zm.) w zw. z art. 9 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287) umorzył wspomniane wyżej postępowanie w sprawie restrukturyzacji należności z tytułu wpłat na PFRON. W odwołaniu z [...] lutego 2003 r. spółka zwróciła się o przekazanie sprawy Prezesowi Zarządu PFRON do ponownego rozpoznania i przeprowadzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych w związku z cytowaną ustawą z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji. Zdaniem strony w uzasadnieniu pominięto, że istotą wniosku była restrukturyzacja należności publicznoprawnych wskazanych przez spółkę, a nie należności, które w uzasadnieniu decyzji wskazał Prezes Zarządu PFRON. W ocenie strony zakres rozstrzygnięcia musi odpowiadać zakresowi wniosku, w przeciwnym razie decyzja nie odnosi się do istoty sprawy. Ponadto zostały naruszone zasady ogólne postępowania, jak zasada szybkości, prawdy materialnej, czynnego udziału strony, prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa oraz organ nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zaskarżoną decyzją Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. d cytowanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji uchylił decyzję organu I instancji przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Ministra nie można zgodzić się z poglądem, że obowiązkowe wpłaty na PFRON z tytułu nadwyżki w podatku od towarów i usług uregulowane w art. 31 ust. 3 pkt. 2 cyt. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych były wpłatami cywilnoprawnymi. Chociaż do wpłat tych nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, to były to zobowiązania wynikające z ustawy, przymusowe, bezzwrotne, nieodpłatne, wnoszone na rzecz państwowego funduszu celowego, a więc mające charakter publicznoprawny. Minister zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy z 6 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji, restrukturyzacji podlegają znane na dzień 6 grudnia 2001 r. zaległości wobec PFRON z tytułu należnych wpłat. Zdaniem organu odwoławczego wpłaty na rzecz PFRON z tytułu nadwyżki podatku od towarów i usług, do których wnoszenia zobowiązane były zakłady pracy chronionej, podlegały restrukturyzacji. W skardze do NSA spółka zarzuciła naruszenie art. 121, art. 187 § 1, art. 200 § 1 pkt. 6, art. 210 § 4, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zastosował - przede wszystkim - ustawę z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która to ustawa nie ma zastosowania w tym postępowaniu. Ponadto w uzasadnieniu decyzji nie są wskazane okoliczności faktyczne, które organ I instancji powinien zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy: istnieje niebezpieczeństwo, że ponownie wydana decyzja będzie, w sposób rażący, ponownie naruszać prawo. Skarżąca stwierdziła, że w uzasadnieniu decyzji Ministra nie rozstrzygnięto kwestii spornych należności, których restrukturyzacji domagała się strona. Ponadto w treści zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do zebranych w sprawie faktów oraz zastosował przepisy, które nie miały w sprawie zastosowania. Spółka zwróciła uwagę na fakt, że w postępowaniu odwoławczym został pominięty art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ powinien wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Odpowiadając na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Zdaniem Ministra stosując art. 31 ust. 3 pkt. 2, który nakładał na skarżącą obowiązek przekazywania należności z tytułu VAT (pomniejszonych o kwotę stanowiącą iloczyn liczby osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz trzykrotność najniższego wynagrodzenia) na rzecz PFRON, organy administracji, chociaż nie powinny stosować do jej załatwienia Ordynacji podatkowej, powinny uznać, iż było to zobowiązanie wynikające z ustawy, przymusowe, bezzwrotne, nieodpłatne i mające charakter publicznoprawny. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców restrukturyzacji podlegają znane na dzień 31 grudnia 2001 r. zaległości wobec PFRON, z tytułu należnych wpłat. Mając na względzie powyższe Minister uznał, że rozpoznanie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w całości, czyli spełnione zostały wymogi zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nie został w postępowaniu naruszony przepis z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem pismem 17 października 2003 r. spółka została poinformowana o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - i z uprawnienia tego strona skorzystała. W sprawie bez wątpienia miały zastosowanie przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej, bowiem obowiązek skarżącej do dokonywania wpłat na PFRON wynikał właśnie z tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z wyrokiem NSA z 30 października 2000 r. sygn. I SA/Lu 860/99 decyzję, w trybie w art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, tj. wówczas, gdy organ I instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 ordynacji podatkowej, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto by skarga na decyzję kasacyjną mogła odnieść zamierzony skutek, czyli spowodować jej uchylenie, strona skarżąca powinna wykazać, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nieprawdziwe jest twierdzenie spółki, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest wskazania okoliczności faktycznych, które organ I instancji powinien zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej wykazał, bowiem na czym polegała błędna ocena sprawy dokonana przez Prezesa Zarządu PFRON i w konsekwencji wadliwość postępowania, w tym postępowania dowodowego. Błędna ocena wniosku skarżącej z 17 października 2002 r. przez organ I instancji i w konsekwencji uznanie wpłat na PFRON za należności cywilnoprawne, były przyczynami nieprzeprowadzenia postępowania w sprawie o restrukturyzację należności publicznoprawnych, lecz umorzenia postępowania. W wyniku tego Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dysponował materiałami, które umożliwiłyby mu rozstrzygnięcie sprawy. Waga uchybień i zakres przeprowadzenia postępowania we wskazanym zakresie były przyczynami uchylenia decyzji i niemożności przeprowadzenia uzupełniającego tylko postępowania dowodowego przez organ II instancji. Bezzasadny jest zarzut skarżącej zastosowania art. 31 ust. 1 pkt.2 oraz art. 31 ust. 3 pkt. 2 cytowanej ustawy o rehabilitacji, bowiem to właśnie wykładnia tych przepisów umożliwia kwalifikację zaległości z tytułu wpłat na PFRON - odmiennie niż w przypadku kwalifikacji organu I instancji -jako zaległości publicznoprawnych i poddanie ich restrukturyzacji. Ponadto Sąd zwraca skarżącej uwagę na fakt, że w piśmie z 17 października 2003 r. został wskazany -jako autor pisma - Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej, czyli organ prowadzący postępowanie odwoławcze. Dodatkowe zamieszczenie wzmianki, w której określona została komórka organizacyjna odpowiedzialna za wystosowanie tego pisma nie może być powodem stwierdzenia, że naruszony został art. 200 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu oczywiście błędne oznaczenie przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej charakteru należności, o restrukturyzację, których zwróciła się skarżąca nie może być przyczyna uchylenia decyzji, jeśli z treści decyzji wynika, jakie należności mają być poddane restrukturyzacji a decyzja jest zgodna z prawem i umożliwia osiągnięcie stanu zgodnego z prawem w postępowaniu przed organem I instancji. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.