III SA 393/03

Dnia 23 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi R. L. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn - oddala skargę - III SA 393/03 Uzasadnienie Decyzją z [...] stycznia 2003 r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 220 §2 i art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 z późn. zm.) utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2002 r. ustalające R. L. podatek w kwocie 1.093, 40 zł z tytułu spadku po zmarłej F. G. (vel F.L.) oraz w kwocie 5.292,70 zł po zmarłym C. G. (vel H. L.). W motywach uzasadnienia Izba Skarbowa wyjaśniła, że z postanowienia Sądu [...] dla W. Wydział [...] Cywilny z [...] stycznia 1999 r., sygn. akt [...] wynika, że R. L. nabył ½ część spadku po zmarłej matce F. G. (vel F. L.) oraz w całości spadek po zmarłym ojcu C. G. (vel H. L.). W skład masy spadkowej po zmarłej matce wchodzi – jak wynika ze złożonego w dniu 22 sierpnia 2002 r. zeznania podatkowego : ½ część praw do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] wywłaszczonej decyzją PRN W. z [...] lipca 1968 r. ( z dokumentów załączonych do sprawy wynika, że zabudowana działka gruntu o pow. 857 m 2 została przejęta na mocy dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy). Wartość masy spadkowej po zmarłej F. G., na którą składają się prawa i roszczenia do ½ zabudowanej nieruchomości o pow. 857 m 2 położonej w W. przy ul. [...] ustalona została przez Urząd Skarbowy wyniosła 59.990 zł, przypadający udział R. L. wyniósł – 29.995 zł a należny podatek po odjęciu kwoty wolnej 7.510 zł – wyniósł – 1.093 zł. W skład spadku po zmarłym H. G. wchodzą prawa i roszczenia do ¾ nieruchomości wyżej opisanej. Wartość masy spadkowej wynosi 89.985 zł a należny podatek po odjęciu kwoty wolnej -7.510 zł wyniósł – 5.292,70 zł. Od dwóch decyzji Urzędu Skarbowego pełnomocnik podatnika złożył odwołania, twierdząc że spadkodawcy w chwili śmierci nie byli właścicielami nieruchomości, a wieczyste użytkowanie gruntu zostało ustanowione bezpośrednio na rzecz R. L. Izba Skarbowa rozpatrując zarzuty podniesione w jednobrzmiących odwołaniach podkreśliła, że faktem bezspornym jest nabycie przez R. L. praw do spadku po zmarłych rodzicach. Z akt sprawy wynika, że spadkobiercom przysługiwały prawa i roszczenia do zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], z czego skorzystali, składając w dniu 7 stycznia 1949 r. wniosek o przywrócenie własności tej nieruchomości. Uprawnienie do złożenia takiego wniosku przysługiwały tylko właścicielom lub ich następcom prawnym na mocy art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Odmowne rozpoznanie tego wniosku [...] lipca 1968 r. nie pozbawiło właścicieli hipotecznych prawa roszczeń windykacyjnych. Art. 117 §1 k.c. stanowi, iż roszczenia majątkowe dotyczące nieruchomości nie przedawniają się. Biorąc pod uwagę, że prawa majątkowe są to uprawnienia przysługujące danej osobie na dobrach majątkowych, które dają określonej osobie korzyść w znaczeniu materialnoprawnym , którą można oznaczyć w pieniądzu – to prawo dochodzenia roszczeń z tytułu przejętej dekretem nieruchomości również się do nich zalicza. Z art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że nabycie praw majątkowych podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Z prawa tego R. L. jako następca prawny dawnych właścicieli hipotecznych skorzystał, gdyż [...] maja 1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wniosek spadkobiercy stwierdziło nieważność decyzji z 1968 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Burmistrz Gminy W. przyznał prawo wieczystego użytkowania gruntu na rzecz spadkobiercy zmarłych F. i H. G., zaś na mocy aktu notarialnego z [...] marca 2002 r. oddano R. L. jako następcy prawnemu przedmiotową działkę gruntu w wieczyste użytkowanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Artykuł 922 Kodeksu cywilnego ściśle określa co wchodzi w skład spadku. Przedmiotowa nieruchomość nie wchodziła w skład spadku, bowiem nie była własnością spadkodawców w chwili śmierci. Uprawnienie wynikające z ustawy o gospodarce gruntami o wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie użytkowania wieczystego nie jest prawem majątkowym, lecz osobistym, niezbywalnym. Dopiero zrealizowanie tego prawa skutkować może nabyciem praw majątkowych. Nabycie praw nastąpiło przez skarżącego odpłatnie w drodze aktu notarialnego z Gminą W. w drodze zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste, dlatego też zdaniem pełnomocnika decyzja Izby Skarbowej wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uchylenia decyzji Izby Skarbowej w W. utrzymującej w mocy decyzje Urzędu Skarbowego W. Zarzuty podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a następnie w skardze okazały się nieuzasadnione. Sąd stwierdza przede wszystkim, że ustalenia poczynione przez organa podatkowe orzekające w przedmiotowej sprawie co do faktów są prawidłowe. Również ocena tych faktów nie budzi wątpliwości. Faktem bezspornym jest bowiem nabycie przez R. L. praw do spadku po zmarłych rodzicach. Matka skarżącego zmarła [...] stycznia 1967 r., zaś ojciec – [...] lipca 1984 r. Właścicielom przysługiwały prawa i roszczenia do zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], z czego skorzystali składając w dniu 7 stycznia 1949 r. wniosek o przywrócenie własności tej nieruchomości, zaś odmowne rozpoznanie tego wniosku w dniu [...] lipca 1968 r. (decyzja Prezydium Rady Narodowej W.) nie pozbawiło właścicieli hipotecznych i ich następców prawnych prawa roszczeń windykacyjnych. Z tego prawa R. L. skorzystał . Decyzją z dnia [...] maja 1999 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lipca 1968 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 i 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, zaś Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. ustanowił na rzecz R. L. na 99 lat użytkowanie wieczyste gruntu o pow. 857 m 2 z czynszem symbolicznym w wysokości 1.473 zł w stosunku rocznym . Aktem notarialnym z dnia [...] marca 2002 r. w wykonaniu postanowień ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. oddano w użytkowanie wieczyste przedmiotową działkę gruntu na rzecz R. L. do dnia [...] marca 2101 r. (na okres 99 lat) z symbolicznym czynszem płatnym począwszy od 2003 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1997 r. Nr 16, poz. 89 z późn. zm.) , podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się w kraju i praw majątkowych wykonywanych w kraju, w drodze spadku lub darowizny. Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że prawa majątkowe są to uprawnienia przysługujące danej osobie na dobrach majątkowych, które dają określonej osobie korzyść w znaczeniu materialnym, którą można oznaczyć w pieniądzu. Do praw majątkowych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zaliczyć należy także prawo powstałe w wyniku dochodzenia roszczeń z tytułu przejętej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ) nieruchomości. Skoro zatem skarżący jako następca prawny dawnych właścicieli hipotecznych wstąpił w ich prawa i został wieczystym użytkownikiem nieruchomości, to doszło do nabycia praw majątkowych w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.