III SA 57/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia[...] września 2002 r. Nr [...] , 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]złotych [...]/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IIISA 57/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 23 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2 ust.1 , art. 5 ust.1 pkt 1 art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1 i ust. 7, art.18 ust. 1 art. 27 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) Izba Skarbowa w W. utrzymała decyzję Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...].09.2002r. Znak: [...]w sprawie określenia Panu D. S. za miesiące: październik – grudzień 2001 r. oraz styczeń –maj 2002 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli pracownicy Urzędu Skarbowego w K. ustalili, że p. D. S. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży gazu propan-butan w butlach oraz luzem, nie wykazał do opodatkowania podatkiem od towarów i usług w miesiącach od października 2001 r. do maja 2002 r. sprzedanego luzem gazu w ilości 44.992,98 litrów na kwotę [...] zł. Ustaleń tych dokonano porównując ilość sprzedanego gazu propan-butan luzem, wynikającą z paragonów i faktur, z ilością gazu pobranego ze zbiornika do dystrybutora według wskazań licznika sumarycznego - stan licznika w dniu kontroli [...].05.2002 r. wynosił 144.793,00 litrów. Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, stwierdziła, że licznik sumaryczny - odmierzacz ilości pobranego ze zbiornika do dystrybutora gazu propan-butan luzem działa poprawnie i wskazuje rzeczywistą sprzedaż, co sprawdzili kontrolujący, porównując ilość sprzedanego gazu wykazaną do opodatkowania w okresie od [...].05.2002r. do [...].05.2002r. z ilością sprzedanego gazu według wskazań licznika sumarycznego -odmierzacza w tym samym okresie. Nie uwzględniła wyjaśnień Podatnika, że różnica pomiędzy ilością gazu propan-butan luzem, ustaloną w oparciu o licznik sumaryczny - odmierzacz, a ilością gazu wykazaną do opodatkowania spowodowana jest tym, że w 2001 roku dokonał wymiany licznika sumarycznego w związku z podejrzeniem o jego nieprawidłowe działanie, gdyż nie uprawdopodobnił tego faktu, nie wskazał z imienia i nazwiska osoby, która jak twierdzi dokonała wymiany licznika bez wystawienia faktury. Ponadto jak wyjaśniła, powołując się na informację z dnia [...].08.2002 r. Obwodowego Urzędu Miar w R. , aby stwierdzić czy dany odmierzacz jest rzetelny, a więc czy jego wskazania mieszczą się w granicach błędów granicznych dopuszczalnych, konieczne jest użycie stanowiska kontrolnego, w które wyposażone są wyspecjalizowane serwisy. Zatem skoro Podatnik podejrzewał, iż odmierzacz działa nieprawidłowo, winien ten fakt zgłosić odpowiedniemu serwisowi, a nie przypadkowej osobie. Zdaniem Izby Skarbowej również powołanie się na pismo firmy K. z dnia [...].10.2002 r. oraz odpowiedź udzieloną przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar z dnia [...].08.2002 r., w których stwierdzono, że nie spisywano stanów początkowych liczników sumarycznych. nie usuwa wątpliwości odnośnie nierzetelności w ewidencjonowaniu sprzedaży gazu. W tej sytuacji nie uwzględniono wyjaśnień Podatnika zawartego w odwołaniu, że stan licznika sumarycznego przed rozpoczęciem sprzedaży wynosił 2000 litrów. W skardze do Sądu na tą decyzję Skarżący wnosi o jej uchylenie . Podnosi, że Izba Skarbowa w W. rozpatrując odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego w K. podtrzymała decyzje Urzędu, że obrót został określony w wyniku oszacowania dodając jedynie, że zrobiono to na podstawie art. 23 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa przyjmując jako podstawę oszacowania przyjęto wskazania licznika sumarycznego, który nie jest urządzeniem miarodajnym do określenia wielkości sprzedanego gazu. Licznik ten nie został przez pracowników Urzędu Miar zaplombowany pomimo tego, że na różnych urządzeniach całego dystrybutora zostało nałożone kilka plomb. Z żadnego przepisu nie wynika obowiązek zapisania stanu początkowego licznika sumarycznego . Wymiany licznika sumarycznego nie zabraniał żaden przepis prawa. Z żadnego przepisu nie wynika też, aby należało kogokolwiek o tym fakcie informować. Dlatego też, dokonując wymiany skarżący nie poinformował o tym fakcie Urzędu Skarbowego ani innych organów. Nieuzasadnione są sugestie, że należy przy takich czynnościach korzystać z wyspecjalizowanych serwisów. Nie uznano również wyjaśnień odnośnie faktu wymiany licznika sumarycznego. Organy podatkowe w tej sprawie nie wyczerpały wszystkich możliwości przewidzianych w art. 180 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wprawdzie skarżący nie jest w stanie podać danych osoby, która dokonywała wymiany licznika sumarycznego, ale oprócz niego było kilku świadków tej wymiany. Jeżeli zeznania skarżącego nie są dla organu podatkowego wiarygodne to należałoby przeprowadzić dowód z zeznania świadka. Mógłby nim być pracownik, który w tym czasie obsługiwał stację - Pan G. K. Z jednej strony uznaje się za niewiarygodne zeznanie skarżącego dotyczące faktu wymiany wadliwego licznika, a jednocześnie przyjmuje się jego początkowe zeznanie o stanie początkowym pierwszego licznika, a gdy skarżący odnalazł notatki dotyczące stanu początkowego licznika to jego wyjaśnienia nie są już brane pod uwagę. Organy podatkowe potraktowały te zeznania wybiórczo wykorzystując jedynie tą część wyjaśnień, które pasują do z góry założonej tezy o winie podatnika. Postępowanie organów podatkowych nie miało na celu odkrycia prawdy obiektywnej, a jedynie ukaranie podatnika, co jest sprzeczne z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe nie odniosły się również do przedstawionych dowodów tankowania zbiorników przez kierowców B. , z których wynika poziom zbiorników przed i po tankowaniu oraz elektroniczny wydruk ilości nalanego gazu. Różnica w obu skontrolowanych przypadkach wynosi około 100 - 150 litrów na niekorzyść skarżącego i można się jedynie domyślać jaka różnica może powstać podczas kilkudziesięciu tankowań. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) należy do naczelnych zasad postępowania administracyjnego i jest podstawową zasadą dla osiągnięcia celu postępowania wyjaśniającego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ordynacji podatkowej), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 ordynacji podatkowej), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ordynacji podatkowej). Nie budzi wątpliwości także kwestia ,że dokumenty i oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. W świetle powyższych konstatacji powołanie się przez organy podatkowe wyłącznie na odczyt licznika sumarycznego, przy braku przepisów określających warunki jego instalacji i wymiany stanowi o naruszeniu powyższych zasad postępowania i według oceny Sądu nie mogło stanowić dostatecznego uzasadnienia do podjęcia zaskarżonych decyzji, w tym w szczególności do zakwestionowania deklarowanej przez Skarżącego wielkości obrotu gazem, wynikającej z dowodów zakupu gazu oraz składanych wyjaśnień w sprawie. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zważywszy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa wyjaśniła , że organ I instancji oszacował obrót. Zgodnie natomiast z art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej, ustalenie podstawy obliczania podatku w drodze oszacowania może nastąpić, jeżeli brakuje danych niezbędnych do ustalenia tej podstawy. W sprawie niezbędne jest zatem uzupełnienie postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wszystkich wniosków dowodowych Skarżącego, co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c, art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.