III SA 726/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Elżbiety Cz.-G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25.03.2003 r. (...) w przedmiocie zawieszenie postępowania egzekucyjnego - uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń oddział P., (...). Skarżąca Elżbieta Cz.-G. - właścicielka P. Radia Plus pismem z dnia 27 stycznia 2003 r. wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w P. do usunięcia naruszeń prawa w związku z prowadzoną egzekucją z rachunku bankowego P. Radia Plus wszczętą 10.10.2002 r. i w dniu 22.10.2002 r. Skarżąca wniosła również o poświadczone za zgodne z oryginałem: protokoły ZUS, wnioski, postanowienia ZUS, decyzje ZUS, inne dokumenty wydawane przez ZUS tej sprawie od daty doręczenia tytułów wykonawczych wraz z dowodami ich doręczenia płatnikowi. W odpowiedzi na to pismo Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. przy piśmie z dnia 7.02.2003 r. (...) przesłał skarżącej postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z dnia 7.02.2003 r. (...). Na postanowienie to skarżąca złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W zażaleniu zarzuciła w szczególności: stwierdzenie nieprawdy w uzasadnieniu postanowienia, wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed ustaleniem zobowiązań płatnika, wystawienie błędnych tytułów wykonawczych, uniemożliwianie czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym, nie-udostępnianie dokumentów w tym protokołów z każdej czynności i spotkania w czasie postępowania egzekucyjnego, nie uwzględnianie wniosków, skarg i zaskarżeń, wprowadzanie w błąd płatnika poprzez udzielanie nieskutecznych prawnie pouczeń oraz informacji, nie wydawanie decyzji i postanowień w sprawie zgłaszanych wniosków, skarg oraz zarzutów, działanie z opieszałością, wprowadzanie w błąd płatnika, wprowadzanie np. aktualizacji tytułów wykonawczych o czym nie informowano płatnika, a co jest już nowym postępowaniem egzekucyjnym, uznanie za ważne sprostowanie do protokołu z kontroli niemal w dwa lata po jej zakończeniu, nie wydawanie przez ZUS zaświadczeń, które mogłyby pomóc w ustaleniu zobowiązań P. Radia Plus wobec ZUS, nieinformowanie płatnika o podejmowanych decyzjach i postanowieniach, nieuwzględnianie oświadczenia płatnika do rozliczenia składek. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała także, że wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne pismem z dnia 23.09.2002 r., jednakże nie otrzymała żadnego postanowienia. Podniosła również - przytaczając rozbieżne w treści pisma ZUS dot. rozliczeń wpłat za ten sam okres - iż kwestionowała prawidłowość rozliczeń przez ZUS wpłaconych i wyegzekwowanych kwot od P. Radia Plus. Stwierdza iż, wezwała ZUS do usunięcia naruszeń prawa, ponieważ na swoje zarzuty nie otrzymywała żadnych przewidzianych przepisami prawa dot. postępowania egzekucyjnego postanowień. W odpowiedzi na to wezwanie otrzymała postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które jej zdaniem nie może być odpowiedzią na złożony wniosek z dnia 27.01.2003 r. bowiem wniosek restrukturyzacyjny złożyła dopiero w dniu 15.11.2002 r. Izba Skarbowa w W. podzieliła stanowisko zawarte w postanowieniu Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. i utrzymała je w mocy. Jak wywodzi organ odwoławczy ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287 stanowi w art. 14 ust. 2, iż wszczęte postępowania egzekucyjne podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1. Artykuł 56 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa w jakich przypadkach postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Skoro ustawodawca w art. 56 par. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym daje możliwość zawieszenia postępowała egzekucyjnego w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, to zdaniem Izby Skarbowej - również daje możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Zgodnie z tym przepisem ustawy wszczęcie postępowania powoduje zawieszenie wszczętych postępowań egzekucyjnych do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Zatem zawieszenie z mocy prawa postępowań egzekucyjnych odnosi się do postępowań prowadzonych na poczet należności objętych restrukturyzacją. W przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego dokonano na złożony wniosek płatnika Elżbiety Cz.-G. P. Radio Puls. Z mocy samej ustawy zawieszeniu uległy tytuły wykonawcze dotyczące składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Izba Skarbowa w Warszawie zauważa także, iż w złożonym zażaleniu Elżbieta Cz.-G. P. Radio Puls wymienia szereg zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., które mogłyby stanowić podstawę do złożenia zarzutów z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawo wniesienia tych zarzutów przysługiwało na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 25.03.2003 r. (...) pismem z dnia 2.04.2003 r. Elżbieta Cz.-G. wniosła skargę zarzucając, że uzasadnienie postanowienia stwierdza nieprawdę i że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi ponownie okoliczności dot. nieprawidłowości prowadzonego przez ZUS postępowania egzekucyjnego przedstawione organowi odwoławczemu w odwołaniu; ponadto stwierdza, iż złożyła w dniu 10.10.2002 r. zarzuty egzekucyjne, lecz ZUS nie wydał żadnego innego postanowienia poza tym, na które złożyła zażalenie. Podkreśla, iż wbrew stwierdzeniom uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej w W. nie składała wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego w dn.20.09.2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stal się właściwy do rozpatrzenia tej sprawy w związku z postanowieniami art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, zważył co następuje: Jak wynika z treści skargi i złożonych do akt sprawy kopii pism oskarżonej, domagała się ona od organu egzekucyjnego rozpatrzenia złożonych zarzutów egzekucyjnych. Wydane przez organ egzekucyjny - i utrzymane w mocy zaskarżonym orzeczeniem Izby Skarbowej w W. - postanowienie z dnia 7.02.2003 r. (...) nie jest załatwieniem sprawy w przewidziany w art. 34 par. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego załatwienia sprawy. Jeśli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. Organ egzekucyjny me podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwienia sprawy nie był prawidłowy i wydane postanowienia rozstrzygające o istocie sprawy nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Wprawdzie organ odwoławczy, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, prawidłowo zinterpretował żądania strony, ale ustalenia te nie znalazły żadnego odzwierciedlenia w rozstrzygnięciu orzeczenia. Zasadny jest także zarzut skargi dotyczący niezapewnienia stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu. W aktach sprawy brak wzmianki o zapoznaniu strony z zebranym w sprawie materiałem bądź o wezwaniu do zapoznania. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że przepis art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287/ stanowi, iż wszczęte postępowania egzekucyjne podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji i jest to zawieszenie postępowania egzekucyjnego "z mocy prawa". Oznacza to, że sam ustawodawca decyduje wprost o zawieszeniu, przez co takie zawieszenie nie jest czynnością organu egzekucyjnego, w odróżnieniu od zawieszenia z urzędu /np. art. 56 par. 1, pkt 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ czy na wniosek /np. art. 56 par. 1 pkt 4 ww. ustawy/, które organ egzekucyjny dokonuje przez wydanie stosownego postanowienia. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa nie wymaga wydania postanowienia w tym przedmiocie. /Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 marca 2000 r. III CKN 872/00 /nie publ./ wydanym na gruncie art. 63 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe./. Przewidziane w art. 56 par. 1 pkt 5 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym zawieszenie postępowania przez organ egzekucyjny "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" dotyczyć może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Dlatego stwierdzając naruszenie art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ oraz art. 34 par. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.