III SA 743/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA Krystyna Chustecka, WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S.A. S. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę III SA 743/02 UZASADNIENIE Izba Skarbowa w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...], wydaną na postawie art. 233 § 1 pkt 1 i art.332 Ordynacji podatkowej w związku z art. 40 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych / Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 ze zm. / oraz art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, po rozpatrzeniu odwołania " S ‘ S.A. w W. od decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2001r. Nr [...] orzekającej odpowiedzialność skarżącej spółki za zaległość podatkową "S.H. ‘ Sp. z o. o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w kwocie [...] zł, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana z powodu bezskuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ‘ S.H.", której jedynym wspólnikiem była ‘ S ‘ S.A. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że skarżąca spółka zbyła udziały na rzecz "I ‘ Sp. z. o. o., na podstawie umowy przewłaszczenia udziałów z dnia[...] października 2001r. Jednakże umowa ta nie wywiera skutków w zakresie prawa podatkowego, gdyż jej zawarcie miało na celu obejście ustawy i uniknięcie przez " S. ‘ S.A. odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki ‘S.H.’ oraz uniemożliwienie organom skarbowym wyegzekwowania zobowiązań podatkowych. Wniosek, że przedmiotowe zbycie udziałów miało na celu uniknięcie odpowiedzialności skarżącej spółki za zaległości podatkowe " S.H.’ i uniemożliwienie organom podatkowym wyegzekwowania podatków wynika, o ocenie Izby Skarbowej, z następujących okoliczności: 1. Umowa z dnia [...] września 2001r. nie była umową zbycia udziałów, a jedynie dotyczyła ustanowienia na tych udziałach zabezpieczenia płatności wynikającej z innej transakcji; 2. Umowa powyższa została zawarta po17 dniach od doręczenia skarżącej stronie postanowienia Urzędu Skarbowego o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki " S.H.’ 3. Porozumienie o przeniesieniu przez " S‘ udziałów w kapitale spółki ‘S.H.’ na " I. sp. z o. o. zostało zawarte w dniu [...] października 2001r. tj. na 7dni przed wyznaczonym przez Urząd terminem zakończenia postępowania; 4. Umowy wyżej wymienione zostały sporządzone niezgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 180 Kodeksu Spółek Handlowych dla umów dotyczących zbycia udziałów tj. widniejące na nich podpisy nie są notarialne poświadczone. 5. Między "S’ S.A., ‘ S.H.’ Sp. Z o. o. i “ I. ‘ Sp. z o. o. istnieją powiązania kapitałowe ( zarówno ‘S ’, jak i ‘S.H.’ są udziałowcami ‘ I.’); 6. ‘I. ‘ przyjęła jako zabezpieczenie transakcji o wartości [...]zł, a następnie za tę kwotę nabyła udziały w spółce nie posiadającej żadnego majątku i zadłużonej wobec Skarbu Państwa na kwotę przekraczającą [...]zł, co wykazało postępowanie egzekucyjne; 7. Przeniesienie udziałów nie wiązało się z przekazaniem środków pieniężnych, rozliczenie transakcji nastąpiło poprzez zwolnienie spółki ‘ S.’ z zobowiązań wynikających z innego tytułu; 8. Postanowienie Sądu Rejonowego w O. KRS sygn. akt [...] w sprawie wykreślenia S.A.‘ S.’ z listy wspólników Spółki ‘S.H.’i wpisania jako wspólnika ‘ I.’ Sp.z o. o.zostało wydane w dniu [...] grudnia 2001r.tj. w dwa miesiące po wydaniu decyzji przez Urząd Skarbowy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów: - art. 322 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych; - art. 122 i art. 210 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną interpretację i kwalifikację stanu faktycznego, błędną wykładnię obowiązujących przepisów prawa oraz brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Rozwijając motywy zarzutów skarżący wywodzi, iż zawarcie umowy zbycia udziałów nie może być uznane za czynność mającą na celu obejście ustawy, gdyż nie było żadnego zakazu prawnego, który strony próbowałyby obejść. Za czynności prawne mające na celu obejście ustawy mogą być uznane w świetle prawa cywilnego jedynie te czynności, których skutki objęte zamiarem stron naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Uchybieniem Urzędu było nie poinformowanie strony o tym, że oświadczenie Prezesa Zarządu Spółki nie jest w ocenie organów podatkowych dokumentem wystarczającym na potwierdzenie zbycia udziałów. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że elementem podatkowoprawnego stanu faktycznego spawy jest dokonanie czynności cywilnoprawnej przez stronę skarżącą mająca na celu znalezienie się poza obszarem normy uregulowanej w art. 47 ust.2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych ( Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Na obejście powołanej normy prawnej wskazuje przebieg dokonywania czynności prawnych przez stronę skarżącą po doręczeniu jej postanowienia Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2001r.o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności " S.‘ S.A. za zaległości Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością " S.H.’ w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996r. , przedstawionych chronologicznie w uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej. Czynności prawne podjęte przez stronę skarżącą dokonane zostały z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. A mianowicie art. 180 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że zbycie udziału, jego części ułamkowej oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Niedochowanie tej formy skutkuje nieważnością umowy o zbycie udziału, co potwierdza regulacja zawarta w art. 73 § 2 k.c. Regulacja ta ma na celu usunięcie możliwości nadużyć polegających na zawieraniu umów o zbycie udziałów z datą wsteczną w celu pokrzywdzenia wierzycieli spółki. Natomiast postanowienie Sądu Rejonowego w O. , [...]Wydział [...] Krajowego Rejestru Sądowego sygn akt [...] w sprawie wykreślenia S.A. " S" z listy wspólników spółki " S.H." wydane zostało w dniu [...]grudnia 2001r. Z przytoczonych wyżej względów brak jest również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ drugiej instancji art.122 i art. 210 Ordynacji podatkowej, gdyż zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne. Mając powyższe ustalenia na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).