III SA 823/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Krystyna Nowak (spr.) Sędziowie del. Sędzia NSA Antoni Hanusz asesor WSA Jolanta Sokołowska Protokolant Anna Zientara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004r. sprawy ze skarg M. B. na decyzje Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] i Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z lat 1996, 1997, 1999 oddala skargi Decyzjami z dnia [...].02.2002r. Nr [...], wydanymi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy dziewięć decyzji Urzędu Skarbowego w Ż. z [...].11.2001r. Nr [...] określających M. B. wysokość zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1996r., styczeń, marzec, kwiecień, sierpień, październik i grudzień 1997r. oraz za grudzień 1999r. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że podatnik dokonał korekt deklaracji VAT-7 za wymienione okresy podatkowe, wskazując w polach 63 deklaracji korygujących kwoty podatku do wpłaty, ale nie dokonał wpłat zadeklarowanych kwot. [...].10.2001r. Urząd Skarbowy, postanowieniami, wszczął postępowanie podatkowe informując równocześnie podatnika, że zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej może wypowiedzieć się co do zaistniałej sytuacji w terminie 3 dni od doręczenia każdego z tych postanowień. Fakt braku wpłat na poczet zadeklarowanego podatku był oczywisty. Mimo to Izba Skarbowa, uznając, że zamieszczenie wezwania w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej od razu w postanowieniach wszczynających postępowanie było niewłaściwe, sama wezwała pełnomocnika strony, na podstawie wskazanego przepisu, do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Wezwania zostały pełnomocnikowi skutecznie doręczone. Do dnia wydania decyzji, ani on ani sam podatnik nie nawiązali kontaktu z organem odwoławczym. W skargach skierowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. wniósł o uchylenie opisanych decyzji Izby Skarbowej i poprzedzających je decyzji Urzędu Skarbowego w Ż.. Izba utrzymała bowiem w mocy decyzje organu I instancji wydane z rażącym naruszeniem prawa. Polegało ono na niedopełnieniu przez Urząd Skarbowy obowiązku wynikającego z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczenia stronie 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Takie uchybienie oznaczało rażące naruszenie prawa. Utrzymanie w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest naruszeniem podstawowych zasad państwa prawa. Odpowiadając na skargi Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie. Stający na rozprawie przed Sądem w dniu 14 stycznia 2004r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, że zaskarżone decyzje były merytorycznie nieuzasadnione, ponieważ podatnik składając deklaracje korygujące VAT-7 miał nadpłatę w podatku od towarów i usług za inne miesiące, które to nadpłaty powinny być zaliczone na poczet zaległości. Na poparcie tego zarzutu przedstawił Sądowi do wglądu dwa postanowienia Urzędu Skarbowego w Ż. z [...].03.2002r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził i zważył, co następuję: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjnego na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 13 § 2 tej ustawy, z uwagi na siedzibę organu, którego decyzje były przedmiotem zaskarżenia, do rozpoznania skarg M. B., skierowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwy stał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zarządził połączenie skarg M. B. na opisane decyzje Izby Skarbowej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jako, że pozostawały one za sobą w związku. Sąd uchyla zaskarżone decyzje jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), Sąd stwierdza nieważność decyzji jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu...). Tego rodzaju poważnych naruszeń prawa zaskarżonym decyzjom Izby Skarbowej nie można było zarzucić. Zarzuty skargi odnoszące się do wydania decyzji określających zaległości podatkowe z rażącym naruszeniem były oczywiście bezzasadne. Ani art. 156 k.p.a. ani art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie wymieniały, wśród przesłanek nieważności decyzji, ograniczenia udziału strony w postępowaniu podatkowym. Nie mogło to być również uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, gdyż na wniosek strony, która nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie mogło być w z n o w i o n e (art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 241 § 2 Ordynacji podatkowej). Sąd badając zgodność zaskarżonych decyzji z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności takiego, które miałoby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Jeśli nawet uznać, że równoczesne wszczęcie postępowania i wezwanie podatnika w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej było niewłaściwe, to uchybienie to naprawił organ odwoławczy, wzywając przed wydaniem decyzji do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego w sprawie materiału informacyjnego. Demonstrowana przez podatnika niechęć do współpracy z organami podatkowymi nie może uzasadniać bezproduktywnego przedłużania postępowania. Jeśli chodziło o podniesiony dopiero na rozprawie przed Sądem zarzut bezprzedmiotowości decyzji określających zaległości z uwagi na to, że podatnik miał nadpłaty w podatku od towarów i usług, podlegające z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości w tym podatku, to stwierdzić należało, że nadpłaty podatku powstają w okolicznościach wskazanych w art. 74 § 1 Ordynacji podatkowej i są one w istocie z urzędu zaliczane na poczet zaległych lub bieżących zaległości podatkowych (art. 75 § 1), ale samo stwierdzenie nadpłaty należy do organu podatkowego - vide art. 79 § 2 pkt 1 lit b Ordynacji. Z przedłożonych Sądowi na rozprawie postanowień Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...].03.2000r. Nr [...] i [...] jednoznacznie wynikało, że podatnik nie wystąpił do organu podatkowego z żądaniem o jakim mowa w art. 79 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji, zatem Urząd nie mógł orzec o istnieniu nadpłat. Skarżący nie wykazał, iżby przedstawione postanowienia zostały wyeliminowane w jakikolwiek sposób z obrotu prawnego bądź, że podatnik przed wydaniem zaskarżonych decyzji uzyskał stwierdzenie istnienia nadpłat wydane w trybie prawem przewidzianym. Z tej przyczyny zaskarżonym decyzjom nie można było postawić zarzutu bezprzedmiotowości. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek orzec jak w wyroku.