III SA 904/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Rypina ( spr. ), sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S-ki z o.o. A. w P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 2.700 zł ( dwa tysiące siedemset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].03.2003r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. odmawiającą "A." Sp. z o.o. w P. uchylenia decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...].10.2001r. określającej VAT za wrzesień 1999r. W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów stwierdził, iż Spółka bezzasadnie dokonała odliczenia podatku VAT we wrześniu 1999r. na podstawie dokumentu SAD z dnia 8 maja 1999r. skorygowanego decyzją Urzędu Celnego z dnia [...] września 1999r. czym naruszyła art. 19 ust. 2 i 3 ustawy VAT. Wyjaśnił, iż Spółka miała prawo do odliczenia podatku VAT na podstawie dokumentu SAD z 8.05.1995r. w drodze korekty deklaracji VAT-7 za maj 1999r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących niezasadności naliczenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za wrzesień 1999r., gdyż zgodnie z art. 75 § 1 O.p. nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych Minister Finansów zauważył, że o samym wystąpieniu nadpłaty decyduje organ podatkowy w granicach' obowiązującego prawa określonego przepisami rozdziału 9 i 10 ustawy Ordynacja podatkowa, dotyczącymi kwestii nadpłaty. Podkreślił, że wysokość nadpłaty określona jest przez organ podatkowy a w przypadkach wymienionych w art. 74 § 2 przez podatnika o czym stanowi przepis art.73 § 1 w/w ustawy. Zgodnie z przepisem art. 76 § 1 pkt 1 lit. e tej ustawy nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty. Natomiast odpowiednio do treści art. 77 § 1 i § 2 pkt 2 lita i b ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych a oprocentowanie przysługuje w przypadku przewidzianym w art. 76 § 1 pkt 1 lit e. tj. od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie miesiąca od dnia wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty, oraz jeżeli decyzja w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie została wydana w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Przepisy powyższe wyjaśniają Stronie w jakich przypadkach i w jakiej wysokości przysługuje roszczenie pieniężne z tytułu stwierdzenia nadpłaty. Minister Finansów stwierdził, iż okoliczność wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty za miesiąc maj 1999r. i jej zwrot nie ma wpływu na prawidłowo określone zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1999r. wraz z odsetkami za zwłokę. Organ podatkowy zobowiązany jest na podstawie przepisu art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w każdym przypadku określenia zaległości podatkowej do określenia odsetek za zwłokę. Jedynie uchylenie decyzji wymiarowej określającej zaległości w całości wraz z odsetkami jest podstawą do zwrotu odsetek od tej zaległości. Minister Finansów podniósł, iż w niniejszej sprawie nie ma merytorycznych przesłanek do uchylenia decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r. Natomiast materiał dowodowy nie stwierdził by organa podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wyjaśnił, iż przedmiotem postępowania w trybie art. 240 ustawy Ordynacja podatkowa jest stwierdzenie czy zaistniały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Tryb wznowienia postępowania nie może być natomiast kolejnym etapem do prezentowania przez Stronę własnego stanowiska i poglądów a także polemiki co do sposobu stosowanej przez organy podatkowe wykładni prawa. Stwierdził, że niedopuszczalnym jest, aby Strona żądała zastosowania tego trybu w zastępstwie postępowania odwoławczego, bowiem wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ma na celu stwierdzenie podstaw do jej uchylenia a nie ponowne rozpatrzenie sprawy już zakończonej. W skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 74 § 1 pkt 1, art. 75 § 1, art. 122, art. 210 § 1 pkt 4 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Podniósł w uzasadnieniu, iż Minister Finansów całkowicie pomija kwestie objęte przepisem art. 74 § 1 pkt 1 oraz art. 75 § 1 O.p., które to przepisy mają podstawowe znaczenie dla tej sprawy i na które Spółka przez cały czas postępowania się powołuje. Wywodzi, iż nadpłata podatku za maj 1999r. powstała w momencie zapłaty tego podatku tj. 25 czerwca 1999r. Wobec tego, zdaniem Spółki, nie jest zasadne naliczenie odsetek od zaległości podatkowej wyliczonej na dzień 25 października 1999r., bowiem nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości oraz biegłych zobowiązań podatkowych. W końcowej części uzasadnienia spółka stwierdziła, iż faktycznie skarga ma na celu dokonanie oceny prawidłowości naliczenia odsetek za zwłokę. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Spółka we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 2 lipca 2002r. jako podstawę żądania wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a mianowicie powołała się na nieuwzględnienie przez organy podatkowe przy określeniu zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług faktu istnienia nadpłaty podatku istniejącej w dniu wydania decyzji wymiarowej. Wobec tego rozstrzygnięcia wymaga fakt, od jakiej daty powstała nadpłata i od kiedy organy podatkowe winne zaliczyć nadpłatę na poczet zaległości podatkowej. Rozstrzygając powyższe kwestie należy stwierdzić, iż trafnie wskazywała Spółka, że stosownie do treści art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie – nadpłata powstawała z dniem zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Oznacza to, że postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych musi uwzględniać fakt realnej wpłaty na poczet podatku w określonym dniu, a nie jak to sugerują organy podatkowe, w dniu wydania decyzji określającej nadpłatę. Dysponowanie przez organ podatkowy jakąkolwiek wpłatą, nie będącą podatkiem należnym oznacza, że powstanie zaległości podatkowej w innych okresach znajduje częściowe lub całkowite "pokrycie" w zapłaconej kwocie nienależnej. Wprawdzie w myśl art. 73 § 1 O.p. – w brzmieniu obowiązującym w 1999r., wysokość nadpłaty określa organ podatkowy, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia. Brzmienie art. 74 § 1 pkt 1 O.p. przesądza o tym, że decyzja organu podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty ma charakter decyzji deklaratoryjnej, potwierdzającą jedynie realnie istniejący stan rzeczy powstały w wyniku zapłaty określonej kwoty, która nie stanowi należnego podatku. W związku z tym data wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty nie ma znaczenia ani dla oceny, kiedy nadpłata powstała, ani też dla oceny do jakiej daty organ winien naliczać odsetki od zaległości powstałych w innych okresach rozliczeniowych, jeżeli na poczet tych należności zarachowuje powstałą nadpłatę. Błędnie zatem w sprawie wymiarowej organy podatkowej przyjęły, że data wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę w podatku od towarów i usług za maj 1999r. tj. dzień [...] marca 2002r. ma wpływ na zaliczenie tych nadpłat na poczet zaległości podatkowych za wrzesień 1999r. Skoro zatem organy podatkowe nie uwzględniły tego oczywistego faktu przy wydawaniu decyzji z dnia [...] października 2001r. w sprawie określenia za wrzesień 1999r. zobowiązania i zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.