III SA 962/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Rypina, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa ( spr. ), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. i J. T. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargę W dniu [...] września 2000r. Inspektor Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (Ośrodek Zamiejscowy w P.) L. G. wydała decyzję, w której określiła Z. R. i J. T. Spółce cywilnej zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości 26.140 zł, zaległość podatkową w tym podatku na kwotę 21.813,00 zł oraz odsetki w wysokości 20.714 zł. Z akt administracyjnych wynika, że wyżej wymieniona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 26 września 2000r. (k. 193, 195 akt administracyjnych). Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 10 października 2000r. Odwołanie natomiast wpłynęło do Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w dniu 11 października 2000r., bez wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000r., wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową, Izba Skarbowa w L. (Ośrodek Zamiejscowy w P.) pozostawiła ww. odwołanie bez rozpoznania z uwagi na jednodniowe uchybienie terminowi z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W postanowieniu zawarto prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia. Skarga nie została wniesiona. W dniu 6 lutego 2001r. podatnicy złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w L. W uzasadnieniu podniesiono, że według poczucia podatników decyzja została doręczona w dniu 27 września 2000r., chociaż na "kwitowanych" decyzjach widniała data doręczenia 26 września 2000r. Na egzemplarzu strony nie widnieje data doręczenia. W dniu 26 lutego 2001r. Izba Skarbowa w L. (Ośrodek Zamiejscowy w P.) postanowieniem odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu stwierdziła, że przepis art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Spółka składając odwołanie w dniu 11 października 2000r. (dzień po terminie) nie złożyła równocześnie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Organ z urzędu nie może natomiast przywrócić terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wpłynął w dniu 6 lutego 2001r. Tym samym nie został zachowany termin do jego złożenia, który wynosi 7 dni od ustania przyczyny. Przywrócenie tego terminu - stosownie do art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej jest niedopuszczalne. Izba stwierdziła również, że Strona nie uprawdopodobniła również, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. Przekonanie podatników o odebraniu decyzji dzień później, niż nastąpiło to w rzeczywistości nie jest przesłanką usprawiedliwiającą niezłożenie odwołania w terminie. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2001r., w podstawie prawnej podając art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). W uzasadnieniu podkreślił, że staranność w dotrzymaniu terminów jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych w toku postępowania. Instytucja przywrócenia terminu na wniosek osoby zainteresowanej, z art. 162 Ordynacji podatkowej, do swej skuteczności wymaga spełnienia przesłanek opisanych w § 1 i § 2 tegoż przepisu, tj.: 1) uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego; 2) wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu nie jest przedmiotem swobodnego uznania administracyjnego i dlatego w wypadku, gdy spełnione zostaną ww. przesłanki organ ma obowiązek uchybiony termin przywrócić. W przedmiotowej sprawie przesłanki z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej nie zostały spełnione, co wykluczyło uwzględnienie wniosku strony. W skardze na ww. postanowienie Ministra Finansów, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 kwietnia 2003r., skarżący Z. R. i J. T. wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go wskazanego wyżej postanowienia Izby Skarbowej. Jako okoliczność uzasadniającą wskazali doręczenie Z. R. decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2000r. podczas spaceru, przy zastosowaniu niedopuszczalnej presji psychicznej oraz zagrożeniu konsekwencjami nieodebrania decyzji w tym miejscu i czasie. Podnieśli również, że na doręczonej decyzji nie było daty, zaś według wiedzy, potwierdzonej stosownym zapiskiem w kalendarzu, całe zdarzenie miało miejsce w dniu 27 września 2000r., a nie w dniu 26 września 2000r., co równocześnie potwierdzałoby terminowość złożenia odwołania w dniu 11 października 2000r. Skarżący stwierdzili dodatkowo, że w dniu 26 września 2000r. p. Z. R. przebywał poza T. i doręczenie mu decyzji nie było fizycznie możliwe. Dlatego też zasadne jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu związanego z zakwestionowaniem terminu doręczenia decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. W odniesieniu do zarzutów strony skarżącej dotyczących sposobu doręczenia decyzji Minister Finansów powołał się na treść przepisu art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej, dowodząc, że sposób doręczenia nie naruszał norm prawnych. Natomiast w stosunku do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Minister podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004r. Z. R. po okazaniu zawartego w aktach administracyjnych potwierdzenia odbioru decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej stwierdził, że podpis i data tam widniejące zostały złożone przez niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ponadto zauważa, że stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) lub c) p.p.s.a.). Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zachodzi. Sąd w rozpatrywanej sprawie badał zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r., jak również utrzymanego nim w mocy postanowienie Izby Skarbowej w L. (Ośrodek Zamiejscowy w P.) z dnia [...] lutego 2001r. – stosując się tym samym do zasady nakreślonej w art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia te odnosiły się do kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2000r. Tymczasem we wniesionej skardze Strona usiłuje przenieść spór na obszar rozstrzygnięty postanowieniem Izby Skarbowej w L. (Ośrodek Zamiejscowy w P.) z dnia [...] listopada 2000r., w którym stwierdzono, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi i pozostawiono je bez rozpatrzenia, w uzasadnieniu odnosząc się do daty doręczenia Stronie decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej i terminowości wniesionego odwołania. Tym samym stwierdzić należy, że spór między stronami w kwestii doręczenia decyzji organu kontroli skarbowej zakończył się z chwilą wydania wyżej wymienionego, ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej. Postanowienia tego – jak podkreślono już przy przedstawianiu stanu faktycznego sprawy - Strona nie zaskarżyła do sądu administracyjnego. Nie podlega ono także kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ramach rozpoznawanej sprawy. Nadmienić mimo to trzeba, że Skarżący Z. R. na posiedzeniu jawnym, które odbyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 30 czerwca 2004r. potwierdził autentyczność podpisu złożonego przez niego na potwierdzeniu odbioru oraz uznał, że widniejąca tam data doręczenia decyzji - tj. dzień 26 września 2000r. - została wpisana przez niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który nie jest związany granicami skargi – zgodnie z art. 134 p.p.s.a – podkreśla dodatkowo, że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenie decydujące ma przepis art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 162 § 2 tej ustawy. Poza sporem pozostaje okoliczność faktyczna, że w rozpoznawanej sprawie w dniu 11 października 2000r. zostało wniesione osobiście przez skarżącego odwołanie od ww. decyzji Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Nastąpiło to z jednodniowym uchybieniem ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania. W związku z tym, aby można było przyjąć, że zostały spełnione warunki umożliwiające przywrócenie zainteresowanemu terminu do wniesienia odwołania, musiałby on w dniu 11 października 2000r. wraz z wniesionym odwołaniem złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności, uprawdopodobniając w nim zarazem, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony już po wniesieniu odłownia, dopiero w dniu 6 lutego 2001r., czyli z około czteromiesięcznym opóźnieniem w stosunku do odwołania. Natomiast z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy złożyć łącznie z odwołaniem w nieprzekraczalnym siedmiodniowym terminie od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Co więcej siedmiodniowy termin - zgodnie z art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej - jest nieprzywracalny. Skoro strona razem z odwołaniem nie złożyła podania o przywrócenie terminu, jednocześnie uchybiając i to znacznie (ok. 4 miesiące) terminowi do złożenia wniosku o jego przywrócenie, to rację mają organy podatkowe, iż zasadna jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Staranność w dotrzymywaniu terminów jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych w toku prowadzonego postępowania. W uzasadnieniach obu decyzji (Izby Skarbowej i Ministra Finansów) prawidłowo stwierdzono również, że w podaniu o przywrócenie terminu zabrakło uprawdopodobnienia, z którego wynikałoby, że Strona nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśniono jednocześnie, jak okoliczności mogą być uznane za spełnienie tej przesłanki. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że dokonane przez organy podatkowe ustalenia są prawidłowe, a wydane postanowienia odpowiadają prawu, znajdując swoje oparcie w przepisach art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, zasadne było oddalenie skargi na podstawie art. 151 w związku z art.132 p.p.s.a.