III SA/Wa 1010/24

WyrokWSA w Warszawie2024-07-30

Skład orzekający: Jacek Kaute, Konrad Aromiński, Tomasz Grzybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał i rozstrzygnął sprawę oraz odniósł się do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie spełniło obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy i odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. W konsekwencji decyzja organu odwoławczego została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Prezydent miasta W. wydał decyzję określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla T. B. za okres od kwietnia do grudnia 2021 r. Organ pierwszej instancji skorygował deklarację opłaty na podstawie danych o zużyciu wody, jednak Skarżący kwestionował prawidłowość tych ustaleń, wskazując m.in. na błędy w okresie rozliczeniowym i brak uwzględnienia wody bezpowrotnie zużytej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, co Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, asesor WSA Tomasz Grzybowski, Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz T. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] maja 2023 r. określił Panu T. B. (Skarżący, Strona, Podatnik) opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. od kwietnia 2021 r. do grudnia 2021 r. w wysokości 193,44 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że 10 maja 2021 r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], obowiązującą od 1 kwietnia 2021 r. Podczas kontroli złożonej deklaracji w ramach czynności sprawdzających stwierdzono wątpliwości co do poprawności złożonej deklaracji. W poz. B obowiązek złożenia deklaracji Strona wskazała deklaracja, zamiast nowa deklaracja. W poz. E1a) Skarżący podał błędny okres, za który dokonuje się obliczenia średniomiesięcznego zużycia wody, tj. od 30 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Wskazany okres nie przypadał w okresie 12 miesięcy poprzedzających kwiecień 2021 r. (tj. od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r.). Ponadto do deklaracji Strona nie dołączyła kopii faktury z przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, potwierdzającej zużycie wody przyjęte do obliczenia wysokości opłaty. W związku z brakiem faktury 4 stycznia 2023 r. organ podatkowy wystąpił do M. w [...] W. o udzielenie informacji dotyczącej zużycia wody na powyższej nieruchomości w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. W piśmie z 18 stycznia 2023 r. M. w [...] W. udzieliło informacji o ilości dostarczonej wody do nieruchomości przy ul. [...] w W.. Przedsiębiorstwo poinformowało, że wodomierz mierzący ilość wody zużytej bezpowrotnie został zamontowany 1 maja 2021 r., dlatego też nie posiadają informacji o ilości wody bezpowrotnie zużytej w tej nieruchomości od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. Na podstawie powyższych danych organ podatkowy wyliczył wysokość opłaty dla przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym, że Podatnik wskazał w deklaracji okres 6 miesięcy, za który dokonuje się obliczenia średniomiesięcznego zużycia wody, od 30 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., organ podatkowy przyjął okres 6 miesięcy od 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r. Kwiecień 2021 r. nie mieści się w okresie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. Ponieważ ilości zużytej wody nie można było przyjąć wprost z dostarczonych odczytów, organ podatkowy posłużył się średniodobowym zużyciem wody wyliczonym z odczytów wykonanych 23 kwietnia 2020 r., 29 października 2020 r. oraz 30 kwietnia 2021 r. Według wyliczeń w okresie od 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r., do nieruchomości dostarczone zostały 93,03 m3 wody: - zużycie w okresie od 1 października 2020 r. do 29 października 2020 r. wyniosło 16,53 m3 (29 dni x 0,57 m3 średniodobowego zużycia wody), - zużycie w okresie 30 października 2020 r. do 31 marca 2021 r. wyniosło 76,5 m3 (153 dni x 0,5 m3 średniodobowego zużycia wody), Średniomiesięczne zużycie wody wyniosło 15,51 m3 (93,03 m3:6 miesięcy), wysokość miesięcznej opłaty wyniosła 197,44 zł (15,51 m3 x 12,73 zł). Na podstawie powyższych wyliczeń, w myśl art. 274 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej także "O.p.") organ podatkowy wykonał korektę deklaracji. W deklaracji skorygowano część: - B) dotyczącą obowiązku złożenia deklaracji. Został zaznaczony nieprawidłowy typ deklaracji. Prawidłowym typem w tym przypadku jest "nowa deklaracja". Ponadto, miesiąc, w którym nastąpiła zmiana danych został podany w niewłaściwej pozycji. Prawidłową pozycją jest odpowiadająca zaznaczonemu typowi deklaracji, - E1a) dotyczącą okresu 6 miesięcy, za który dokonuje się obliczenia średniomiesięcznego zużycia wody. Wprowadzony został nieprawidłowy okres od 30 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. W tym przypadku, prawidłowym okresem jest od 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r., - E1b) dotyczącą zużycia wody ustalonej dla nieruchomości za okres wskazany w poz. E1a). Wprowadzona została nieprawidłowa wielkość zużycia wody czyli 46 m3. W tym przypadku powinno to być 93,03 m3, - E1d) dotyczącą średniomiesięcznego zużycia wody. Wprowadzona została nieprawidłowa wielkość średniomiesięcznego zużycia wody czyli 8 m3. W tym przypadku powinno być wprowadzone 15,51 m3, - E1f) dotyczącą wysokości opłaty. Wprowadzona została nieprawidłowa wysokość opłaty czyli 97,64 zł. W tym przypadku powinno być 197,44 zł, - E4) dotyczącą wysokości opłaty. Wprowadzona została nieprawidłowa wysokość opłaty, uwzględniająca kwotę zwolnienia z tytułu posiadania kompostownika czyli 93,64 zł. W tym przypadku powinna być wprowadzona wartość 193,44 zł. W dn. 6 lutego 2021 r. organ podatkowy wysłał do Strony informację o związanej z korektą deklaracji zmianie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z uwierzytelnioną kserokopią skorygowanej deklaracji. Przesyłka została odebrana 9 lutego 2023 r. W dn. 22 lutego 2023 r. Skarżący złożył w Urzędzie Dzielnicy W. sprzeciw do korekty, co spowodowało jej anulowanie. W związku z powyższym, zgodnie z art. 165 § 1 i 2 O.p., postanowieniem z 2 marca 2023 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], za okres od kwietnia 2021 r. do grudnia 2021 r. Do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w okresie od kwietnia 2021 r. do grudnia 2021 r. przyjęto następujące dane: - selektywny sposób zbierania odpadów, - okres 6 miesięcy, za który dokonuje się obliczenia średniomiesięcznego zużycia wody: od 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r. - zużycie wody ustalone dla nieruchomości za okres od 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r.: 93,03 m3, - średniomiesięczne zużycie wody: 15,51 m3, - stawka opłaty: 12,73 zł, - odpis z tytułu prowadzenie kompostownika: 4,00 zł, - wysokość opłaty: 193,44 zł Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. B. wnosząc o jej uchylenie w całości jako sprzecznej z prawem i zasadami współżycia społecznego. Ww. decyzji zarzucił: - brak rzetelności i należytej staranności w ocenie zgromadzonego materiału, - błędy w ustaleniach faktycznych i oparcie decyzji na wadliwie przyjętej podstawie prawnej, - błędne uznanie opłaty za gospodarowanie odpadami za zobowiązanie podatkowe, - błędne ustalenie miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie przeszłego, historycznego i szacunkowego zużycia wody a nie faktycznej ilości zużytej wody pomniejszonej o ilość wody bezpowrotnie zużytej w okresie rozliczeniowym, tj. od 1 kwietnia 2011 roku do 31 grudnia 2021 roku, - zaniechanie wszechstronnego ustalenia faktów, w tym ustalenia czy na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. objętej decyzją następowały faktyczne czynności związane z: selektywną zbiórką odpadów komunalnych, kompostowaniem odpadów komunalnych, wykorzystaniem wody bezpowrotnie zużytej a jeśli tak to kiedy i w jakiej ilości, - brak wskazania podstawy prawnej określenia "woda bezpowrotnie zużyta", jego prawnej definicji i podstawy zastosowania, w związku z brakiem definicji tego pojęcia w przywołanych w przedmiotowej decyzji ustawach, w tym w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2020 r. poz.1439), - błędne i samowolne przyjęcie okresu 6 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozliczeniowy, tj. w okresie 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r., w którym powstał obowiązek, tj. w sposób nieuprawniony opierając wyliczenia na przeważającym maksymalnym zużyciu średniodobowym 0.57 m3, w sytuacji gdy prawnie dozwolonym okresem 6 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozliczeniowy np. w okresie 1 kwietnia 2020 r. do 31 września 2020 r. wskazujący przeważające zużycie średniodobowe 0.39 m3, co skutkuje błędnym zawyżonym ustaleniem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - nieuprawnioną manipulację przepisami prawa oraz niespójną argumentację przedmiotowej decyzji z argumentacją przyjętych licznych wariantów zużycia wody w normie 4 m3 na osobę opracowaną i publikowaną przez W. na swoich stronach internetowych, - nieuprawnione i bezpodstawne próby zastraszania odwołującego odpowiedzialnością kamą na podstawie art. 300 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny zawarte w pouczeniu, mając na uwadze administracyjny charakter przedmiotowej decyzji a nadto brak jej ostateczności lub rygoru natychmiastowej wykonalności, - zaniechanie faktycznego przeliczenia ilości wody zużytej i ilości wody bezpowrotnie zużytej w następstwie faktycznie zgłoszonego z dniem 1 maja 2021 roku w ewidencji M. S.A. opomiarowania nieruchomości w dodatkowy licznik wody bezpowrotnie zużytej w okresie podlegającym opłacie, co wiadome było wydającemu przedmiotową decyzję, - zaniechanie faktycznego ustalenia, w jaki sposób do dnia 1 kwietnia 2021 r., tj. dnia obowiązywania deklaracji, odbywał się pomiar wody bezpowrotnie zużytej w przedmiotowej nieruchomości, mającej wpływ na ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - zaniechanie faktycznego ustalenia, czy w przedmiotowej nieruchomości był zainstalowany do dnia 1 kwietnia 2021 r., tj. dnia obowiązywania deklaracji, nieewidencjonowany licznik pomiaru wody bezpowrotnie zużytej, mającej wpływ na ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - dyskryminację i wykluczenie społeczne poprzez nierówne traktowanie osób podlegających opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na stan posiadania nieobowiązkowych urządzeń pomiarowych zużycia wody, - bezrefleksyjne procedowanie przedmiotowej decyzji, z nadmiernym formalizmem, z zaniechaniem dążenia do polubownego zakończenia sporu, w sytuacji udowodnionego bezzwłocznego zainstalowania dodatkowego licznika wody bezpowrotnie zużytej w okresie obowiązywania deklaracji, w następstwie której wydano przedmiotową decyzję, - doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzeniem mieniem odwołującego, poprzez błędne ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - błędne pouczenie, poprzez brak jednoznaczności, o sposobie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Prezydenta [...] W. z wprowadzającym w błąd niejasnym dopiskiem w nawiasie, - sporządzenie treści przedmiotowej decyzji przez osobę nieprowadzącą sprawy, odsuniętą od czynności, o czym zaświadcza znak sprawy [...], tj. przyporządkowany symbol PKS (D. K.), w opinii odwołującego pozbawioną obiektywizmu z niskich pobudek, kierującą się "urzędniczą zemstą" w sytuacji, gdy faktycznie sprawę prowadzi A. P., co wynika z przedmiotowej decyzji. Decyzją z [...] lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej również Kolegium, SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium, po przywołaniu art. 6h pkt 1, art. 6m, art. 6o ust. 1, art. 6q, art. 61 ust. 1, art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 roku poz. 1469 ze zm.) wskazało, że Rada [...] W. uchwałą Nr XXIV/671/2019 z dnia 12 grudnia 2019 roku, w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 15291), zmienioną uchwałą Rady [...] W. Nr XL/1254/2020 z dnia 26 listopada 2020 r. jako metodą ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami wskazała ilość zużytej wody z danej nieruchomości (§ 1 uchwały). Natomiast w § 1a uchwały wskazała, iż na potrzeby ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, przez ilość zużytej wody rozumie się średniomiesięczne zużycie wody obliczone za okres 6 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w oparciu o wskazanie wodomierza głównego przypisanego do danej nieruchomości. W opinii Kolegium Organ pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 kwietnia 2021 do 31 grudnia 2021 r., gdyż błędnie określono okres, za który dokonuje się obliczenia średniomiesięcznego zużycia wody wskazując okres od 30 października 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. oraz niewłaściwie określono średniomiesięczne zużycie wody. Kolegium nie ma również zastrzeżeń, co do ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w zakresie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w poszczególnych miesiącach objętych kontrolowaną decyzją dokonanych na podstawie zużycia wody ustalonego na podstawie dokumentów od dostawcy wody. Co prawda strona kwestionuje przedstawione dane, nie przedstawia jednak żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Pismem z 25 marca 2024 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu drugiej instancji, zarzucając jej: 1. rażące naruszenie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej także "K.p.a.") poprzez nierozpoznanie sprawy w ustawowym terminie, co skutkuje bezwzględnym uznaniem za zasadne złożonego odwołania z dnia 12 czerwca 2023 roku na decyzję nr [...] z dnia [...].05.2023 Prezydenta W.; 2. uniemożliwienie skarżącemu, będącemu stroną postępowania administracyjnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym jako kolegialnym organem administracji publicznej poprzez zaniechanie powiadomienia strony o rozprawie i terminie rozprawy oraz sposobie prowadzenia rozprawy; 3. naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie prawa do zapoznania się z aktami sprawy zgromadzonymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i ustosunkowania się strony do zgromadzonych w aktach sprawy treści, twierdzeń i dowodów w trakcie rozprawy; 4. naruszenie art. 36 § 1. K.p.a. poprzez niepowiadomienie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynach tej zwłoki, a także nie wskazując terminu załatwienia sprawy oraz nie pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia; 5. prowadzenie sprawy w trybie niejawnym, bez powiadomienia strony, naruszając tym samym słuszny interes strony, co może sugerować brak niezawisłości Składu Orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu wyższego stopnia, tj. II instancji; 6. zaniechanie doprowadzenia do mediacji w postępowaniu administracyjnym przy udziale bezstronnego i neutralnego mediatora, które niewątpliwie wyjaśniłoby i zbadało wszelkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy; 7. zaniechanie ustalenia rzeczywistego zużycia wody i rzeczywistego zużycia wody bezpowrotnie utraconej w nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. od kwietnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r w okresie obowiązku wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. za okres od 1 kwietnia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku; 8. naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej stanowiącej, że Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne poprzez przyjęcie różnych norm zużycia wody mającej wpływ na ustalenie stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla Obywateli Rzeczpospolitej Polskiej nieposiadających urządzeń do rozliczania wody i Obywateli Rzeczpospolitej Polskiej posiadających urządzeń do rozliczania wody, co stanowi dyskryminację poprzez nierówne traktowanie; 9. naruszenie przepisów unijnych o równym traktowaniu i na jednakowych warunkach; 10. rozpatrzenie przedmiotowej sprawy bez rzetelności i wnikliwej analizy twierdzeń i dołączonych dowodów do odwołania z dniu 12 czerwca 2023 roku na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2023 Prezydenta [...] W., o czym dowodzi kuriozalne jedyne zdanie w tej kwestii a mianowicie "Co prawda strona kwestionuje przedstawione dane, nie przedstawia jednak żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia", mając na uwadze treść 14 stronicowego merytorycznego uzasadnienia odwołania nadto udokumentowanego 11 merytorycznymi dowodami mającymi istotne znaczenie w sprawie; 11. zaniechanie wezwania do uzupełnienia "dowodów potwierdzających jej twierdzenia" (strony) lub przeprowadzenia wizji lokalnej na nieruchomości potwierdzającej stan faktyczny w okresie obowiązywania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co niewątpliwie mogłoby skutkować merytorycznym i wnikliwym rozpatrzeniem sprawy zgodnie z interesem społecznym i słusznym interesem strony odwołującej się; 12. doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem skarżącego powodującym jednocześnie niekorzystne zmiany poprzez bezpodstawne przyjęcie, że opłata produktowa za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. od kwietnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 193,44 zł miesięcznie jest zasadna a nadto, że jest zobowiązaniem podatkowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa; 13. bezrefleksyjne przyjęcie, bez jakiejkolwiek analizy językowej w ślad za Prezydentem [...] W., treści nieprecyzyjnej regulacji prawnej zawartej w punkcie E deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącej średniomiesięcznego zużycia wody za okres kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstał obowiązek złożenia deklaracji, co sugeruje brak bezstronności organu jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekające w przedmiotowej sprawie w Składzie Orzekającym; 14. bezrefleksyjne pominięcie aspektu bezpodstawnego i nieuzasadnionego zawyżania stawek przez władze miasta w gospodarowaniu odpadami komunalnymi w [...] W. i w konsekwencji drenażu finansowego mieszkańców W. mając na uwadze fakt precedensów korupcyjnych w tym zakresie w Urzędzie [...] W.; 15. całkowite i bezpodstawne pominięcie merytorycznego rozpatrzenia stawianych zarzutów w odwołaniu na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2023 Prezydenta [...]. W. skutkujące: - brakiem rzetelności i należytej staranności w ocenie zgromadzonego materiału, - błędami w ustaleniach faktycznych i oparcie decyzji na wadliwie przyjętej podstawie prawnej, - błędnym uznaniem opłaty za gospodarowanie odpadami za zobowiązanie podatkowe, - błędnym ustaleniem miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie przeszłego, historycznego i szacunkowego zużycia wody a nie faktycznej ilości zużytej wody pomniejszonej o ilość wody bezpowrotnie zużytej w okresie rozliczeniowym, tj. od 1 kwietnia 2011 roku do 31 grudnia 2021 roku. - zaniechaniem wszechstronnego ustalenia faktów, w tym ustalenia czy na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. objętej decyzją następowały faktyczne czynności związane z selektywną zbiórką odpadów komunalnych, kompostowania odpadów komunalnych, wykorzystaniem wody bezpowrotnie zużytej a jeśli tak to kiedy i w jakiej ilości, - brakiem wskazania podstawy prawnej określenia "woda bezpowrotnie zużyta", jego prawnej definicji i podstawy zastosowania, w związku z brakiem definicji tego pojęcia w przywołanych w przedmiotowej decyzji ustawach, w tym w ustawie z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, - błędnym i samowolnym przyjęciem okresu 6 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozliczeniowy, tj. w okresie 1 października 2020 r. do 31 marca 2021 r., w którym powstał obowiązek, tj. nieuprawnienie opierając wyliczenia na przeważającym maksymalnym zużyciu średniodobowym 0.57 m3, w sytuacji gdy prawnie dozwolonym okresem 6 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozliczeniowy np. w okresie 1 kwietnia 2020 r. do 31 września 2020 r. wskazujący przeważające zużycie średniodobowe 0.39 m3, co skutkuje błędnym zawyżonym ustaleniem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - nieuprawnioną manipulację przepisami prawa oraz niespójną argumentację przedmiotowej decyzji z argumentacją przyjętych licznych wariantów zużycia wody w normie 4 m3 na osobę opracowaną i publikowaną przez W. na swoich stronach internetowych, - nieuprawnionymi i bezpodstawnymi próbami zastraszania odwołującego odpowiedzialnością karną na podstawie art. 300 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny zawarte w pouczeniu, mając na uwadze administracyjny charakter przedmiotowej decyzji a nadto brak jej ostateczności lub rygoru natychmiastowej wykonalności - zaniechaniem faktycznego przeliczenia ilości wody zużytej i ilości wody bezpowrotnie zużytej w następstwie faktycznie zgłoszonego z dniem 1 maja 2021 roku w ewidencji M. S.A. opomiarowania nieruchomości w dodatkowy licznik wody bezpowrotnie zużytej w okresie podlegającym opłacie, co wiadome było wydającemu przedmiotową decyzję, - zaniechaniem faktycznego ustalenia, w jaki sposób do dnia 1 kwietnia 2021 r., tj. dnia obowiązywania deklaracji, odbywał się pomiar wody bezpowrotnie zużytej w przedmiotowej nieruchomości, mającej wpływ na ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. czy był to pomiar na podstawie dodatkowego własnego licznika, który nie podlegał obligatoryjnej rejestracji w ewidencji M. S.A. czy też na podstawie ogólnie znanych i praktykowanych sposobów obliczania szacunkowej ilości wody zużytej do podlewania 1 m2 ogrodu w ciągu miesiąca (1 -2 m2) - zaniechaniem faktycznego ustalenia, czy w przedmiotowej nieruchomości był zainstalowany do dnia 1 kwietnia 2021 r., tj. dnia obowiązywania deklaracji, nieewidencjonowany licznik pomiaru wody bezpowrotnie zużytej, mającej wpływ na ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - dyskryminację i wykluczenie społeczne poprzez nierówne traktowanie osób, Obywateli tego samego państwa podlegających opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na stan posiadania nieobowiązkowych dodatkowych urządzeń pomiarowych zużycia wody bezpowrotnie zużytej, - bezrefleksyjne procedowanie przedmiotowej decyzji, z nadmiernym formalizmem, z zaniechaniem dążenia do polubownego zakończenia sporu, w sytuacji udowodnionego bezzwłocznie zainstalowania i zgłoszenia dodatkowego licznika wody bezpowrotnie zużytej w okresie obowiązywania deklaracji, w następstwie której wydano przedmiotową zaskarżoną decyzję, - doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzeniem mieniem odwołującego, poprzez błędne ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, - błędne pouczenie, poprzez brak jednoznaczności, o sposobie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Prezydenta [...] W. z wprowadzającym w błąd niejasnym dopiskiem w nawiasie wskazującym inny podmiot niż wydający decyzję, - sporządzenie treści przedmiotowej decyzji przez urzędnika odsuniętego od czynności w sprawie, o czym zaświadcza znak sprawy [...], tj. przyporządkowany symbol PKS (pan D. K.), w opinii odwołującego osobę nieetyczną pozbawioną obiektywizmu kierująca się "urzędniczą zemstą" z niskich pobudek w sytuacji, gdy faktycznie sprawę prowadzi Pani A. P., co wynika z treści przedmiotowej decyzji. Mając na uwadze powyższe Strona wniosła o: - uchylenie decyzji [...] z dnia [...] lutego 2024 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w całości, - przeprowadzenie rozprawy jawnej w trybie stacjonarnym, - powołanie biegłych z zakresu urządzeń pomiarowych oraz z zakresu ogrodnictwa/zieleni miejskiej na okoliczność wykazania: faktu używania wody jako wody bezpowrotnie zużytej wykorzystywanej do celów utrzymania zieleni i porządkowych w nieruchomości przy ul. [...] w W., ilości zużytej wody do tych celów, braku ustawowego obowiązku posiadania i montażu dodatkowych urządzeń pomiarowych wody bezpowrotnie zużytej, składników definicji wody bezpowrotnie zużytej. - powołanie świadków: 1. R. T. - Prezydent W., adres: U. pl. [...], 2. W. K. - były sekretarz [...] W., adres: U. pl. [...] , 3. A. D. – P. adres: K. [...], 4. T. B. - były Wojewoda M., adres: do ustalenia poprzez Wojewoda M., pl. [...], 5. R. T. - prezes Z. [...] w W. S.A., adres: pl. [...], 6. A. D. - minister finansów, adres: ul. [...], 7. M. W. - minister środowiska adres: ul. [...] na okoliczność wykazania: - nieprawidłowości w ustalaniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w W., różnicowania sposobów naliczania opłat dla mieszkańców W. opartych na nierzeczywistym zużyciu wody, przypadków patologii wykorzystywania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnoszonych przez mieszkańców W., bezpodstawnego zawyżania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przyczyn i zasadności odstąpienia od naliczania niezasadnych i szkodliwych społecznie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie zużytej wody w W., braku ustawowego obowiązku lub wymogu posiadania w nieruchomości dodatkowych mierników wody bezpowrotnie zużytej, braku ustawowego obowiązku lub wymogu rejestracji dodatkowych mierników wody bezpowrotnie zużytej, korzyści W. i Rzeczpospolitej Polskiej z tytułu wykorzystywania zasobu prywatnej zieleni nieruchomości przy ul. [...] w W., nierównego traktowania Obywatela Rzeczpospolitej Polskiej przez władze W. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Kwestią sporną w niniejszej sprawie była prawidłowość określenia Skarżącemu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia 2021 r. do grudnia 2021 r. w wysokości 193,44 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu skarga okazała się zasadna, gdyż sprawa nie została należycie rozpatrzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. W toku postępowania odwoławczego musi dojść do gruntownego zbadania całokształtu sprawy rozpoznawanej przez organ odwoławczy, z obligatoryjnym odniesieniem się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, istota zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażona w art. 127 O.p. (w zw. z art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), tworzy obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwukrotność rozstrzygnięcia oznacza także konieczność pokrywania się postępowań w obu instancjach. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany do rozpoznania sprawy w pełnym zakresie, to jest do ponownego jej załatwienia. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i nie może też sprowadzać się do kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zgodnie zaś z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, stosownie zaś do postanowień § 4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził. Sądy administracyjne wielokrotnie wskazywały na wagę uzasadnienia decyzji. Na przykład w wyroku z 28 czerwca 2001r., sygn. akt III SA 1627/00 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji – jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki ich podejmowania. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego - uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnej przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem Sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych.". Zamieszczenie w decyzji wyczerpującego uzasadnienia stanowi element prawa jednostki do prawidłowego zaskarżania decyzji, a także warunek prawidłowego sprawowania kontroli instancyjnej w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania czy kontroli sądowej. Powyższe stanowi element standardu sprawiedliwości proceduralnej, którego obowiązek poszanowania we wszystkich postępowaniach mających na celu rozstrzygnięcie spraw indywidualnych wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażonej w treści art. 2 Konstytucji RP (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 stycznia 2006r., sygn. akt SK 30/05). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w bardzo ograniczonym zakresie przedstawiło stan faktyczny sprawy (i dotychczasowy przebieg postępowania), w istocie zaniechało przywołania treści zawartych w obszernym odwołaniu Skarżącego zarzutów (ograniczając się zasadniczo do wskazania "strona kwestionuje przedstawione dane") i dowodów dołączonych do odwołania, praktycznie wcale nie odniosło się do tychże zarzutów. Dość wspomnieć, że decyzja organu pierwszej instancji liczy ponad 7 stron, odwołanie Skarżącego ponad 13 stron, do którego zostało załączone 11 dowodów, zaskarżona decyzja liczy raptem 3 strony. Organ odwoławczy, jak wskazano wyżej, praktycznie nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w skardze. Tytułem przykładu wystarczy wskazać, że Skarżący podniósł w odwołaniu kwestię mierzenia "wody bezpowrotnie zużytej", kwestię wskazań wodomierza nr [...], załączył kopię faktur z M. Organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do tychże kwestii, sprowadzając treść odwołania do tego, że "[c]o prawda strona kwestionuje przedstawione dane, nie przedstawia jednak żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia". Dostrzegając wadliwość postępowania Organu odwoławczego sam Skarżący podnosi, że doszło do "rozpatrzenia przedmiotowej sprawy bez rzetelności i wnikliwej analizy twierdzeń i dołączonych dowodów do odwołania z dniu 12 czerwca 2023 roku na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2023 Prezydenta W., o czym dowodzi kuriozalne jedyne zdanie w tej kwestii a mianowicie "Co prawda strona kwestionuje przedstawione dane, nie przedstawia jednak żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia", mając na uwadze treść 14 stronicowego merytorycznego uzasadnienia odwołania nadto udokumentowanego 11 merytorycznymi dowodami mającymi istotne znaczenie w sprawie;". Skarżący podnosi również, że doszło do "[c]ałkowite[ego] i bezpodstawne[ego] pominięcie[-a] merytorycznego rozpatrzenia stawianych zarzutów w odwołaniu na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2023 Prezydenta W. (...)". W efekcie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy art. 121 § 1 O.p. (zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie), art. 124 O.p. (zasada przekonywania strony w postępowaniu podatkowym), art. 127 O.p. (zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego), art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. (treść uzasadnienia decyzji) – rolą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w ramach poszanowania zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, było ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, w tym odniesienie się do zarzutów Skarżącego i załączonych przez niego dowodów, co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji i przez to zapewnić realizację zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie i zasadę przekonywania strony w postępowaniu podatkowym. Organ odwoławczy nie zrealizował ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę SKO zobowiązane będzie uwzględnić uwagi i zastrzeżenia Sądu, w szczególności biorąc pod uwagę wymagania wynikające z wyrażonej w art. 127 zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego, (drugi raz, po organie pierwszej instancji) merytorycznie rozpozna i rozstrzygnie niniejszą sprawę, co w szczególności oznaczać będzie konieczność odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu oraz dowodów załączonych przez niego do tegoż, co znajdzie swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji spełniającego przez to wymagania przewidziane w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów procesowych Sąd uznał za zasadne, natomiast za przedwczesne uznał zajmowanie stanowiska w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. Merytoryczne rozpatrzenie skargi przez Sąd oznaczałoby bowiem zastąpienie organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Sądy administracyjne, jak wskazano na wstępie, sprawują bowiem wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a nie zastępują organy administracji publicznej w wykonywanych przez nie funkcjach. Końcowo wskazać należy, że ze względu na ograniczenia co do środków dowodowych przewidzianych w art. 106 §3 p.p.s.a. (zgodnie z którym to przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie), nie było możliwości przeprowadzenia dowodów ze świadków oraz z opinii biegłego wezwanego w tym celu przez Sąd, o co wnioskował Skarżący w skardze. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło