III SA/Wa 1016/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-05
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności poprzez udokumentowanie wszystkich dochodów i posiadanych zasobów majątkowych?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji majątkowej. Brak pełnej dokumentacji dochodów, źródeł utrzymania oraz posiadanych zasobów majątkowych uniemożliwił rzetelną analizę zdolności płatniczych, a posiadany majątek, w tym nieruchomości, wskazywał na możliwość poniesienia kosztów sądowych bez negatywnych skutków dla sytuacji bytowej.Stan faktyczny
Skarżący P.B. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie, który odmówił mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący uzasadniał wniosek brakiem znacznych dochodów, utrzymywaniem się ze stosunku pracy i renty inwalidzkiej, a także posiadaniem majątku w postaci nieruchomości. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez skarżącego pełnej sytuacji majątkowej, w tym wszystkich dochodów rodziny i szczegółów dotyczących posiadanych gruntów rolnych. Sąd rozpoznał sprzeciw skarżącego.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 1016/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B. i M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 1016/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu – P.B. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącego i M.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy wskazał na następujące okoliczności: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy przy uprzednim funkcjonowaniu w układzie jako pracodawca – właściciel dobrze działającej firmy, niemożność funkcjonowania w systemie przed wydaniem decyzji starosty kościańskiego zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługa zobowiązań powstałych przed wprowadzeniem zakazu prowadzenia stacji diagnostycznej, które w przeszłości były pokrywane z dochodu stacji. Skarżący oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim, razem z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha, a także nieruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz przedmioty o wartości powyżej [...] zł według załączonej ewidencji środków trwałych. Dochód żony w 2015 r. wyniósł 4.773,32 zł. Skarżący podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza opiera się obecnie na wynajmie części pomieszczeń, w których w przeszłości wykonywał działalność gospodarczą. Przychody z najmu są jednocześnie przychodami z działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył ponadto, że obecnie przebywa na zasiłku chorobowym, z tytułu renty inwalidzkiej dochód jego wynosi 663,20 zł, tj. do wypłaty po potrąceniach komorniczych w wysokości 415,71 zł, z działalności gospodarczej w styczniu 2016 r. poniósł stratę w wysokości 9.489,45 zł. Koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą ok. 2.230 zł, przy czym gaz, prąd 460 zł, woda, kanalizacja 60 zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania 350 zł, telefon 100 zł, ubezpieczenie na życie 60 zł, zaś pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego 1.200 zł. Do wniosku Skarżący załączył ewidencję środków trwałych oraz oświadczenie o wysokości kredytów oraz wysokości obciążeń. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący nadesłał ponadto potwierdzenie salda w [...] , zeznania podatkowe swoje oraz żony za 2014 r., roczne obliczeni podatku przez organ rentowy (PIT 40-A) za 2015 r. dotyczące żony Skarżącego.
Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie wykazał, że powyższa przesłanka została spełniona. Referendarz sądowy powziął bowiem wątpliwości co do dokładnego wyjaśnienia przez Skarżącego jego sytuacji majątkowej. Powodem takiego stanu rzeczy było nienależyte wykonanie wezwania z 2 marca 2016 r.
Według referendarza sądowego wśród - nadesłanych w odpowiedzi na wezwanie - dokumentów zabrakło przede wszystkim wskazania i udokumentowania wszystkich dochodów rodziny. Skarżący nie udokumentował ani wysokości uzyskiwanego zasiłku chorobowego ani renty inwalidzkiej ani wysokości przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nie przedstawił żadnej informacji o wysokości przychodów za 2015 r. Z nadesłanych materiałów nie wynikało także, czy na posiadanych gruntach rolnych o powierzchni ponad 57 ha Skarżący prowadzi działalność rolniczą. Nie wiadomo czy do gruntów tych otrzymuje dopłaty, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Brak było ponadto dokumentów dotyczących źródeł dochodu żony Skarżącego. Skarżący nie nadesłał także wyciągów z rachunków bankowych. Z powyższych względów referendarz uznał, że brak było pełnej i wyczerpującej informacji na temat sytuacji majątkowej Skarżącego.
W ocenie referendarza sądowego nawet te informacje, które Skarżący ujawnił nie dawały podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przez Skarżącego wpisu od zażalenia spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do jego sytuacji bytowej. Skarżący i jego żona dysponują bowiem znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, co obrazuje ewidencja środków trwałych. Są ponadto w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym. Zdaniem referendarza nie sposób zatem uznać, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
W sprzeciwie Skarżący podniósł, iż sąd swoim postanowieniem dał dowód na to, że pokrzywdzony nie ma szans walczyć "o swoje" na legalnej drodze prawnej. Skarżący podkreślił, że dochody jego i żony drastycznie spadły i nie są oni w stanie uiścić wymaganej opłaty. W opinii Skarżącego, wszelkie ustalenia w sprawie nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Skarżący podkreśli przy tym, że uległ wypadkowi i obecnie przebywa na rencie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie także zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego sytuacja majątkowa. W sprawie nie była zatem możliwa rzetelna i pełna analiza zdolności płatniczych Skarżącego. Podkreślenia wymaga przy tym, iż także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2016 r.
W szczególności wskazać należy, iż w dalszym ciągu niewyjaśniona pozostaje zarówno kwestia wskazania i udokumentowania wszystkich dochodów Skarżącego i jego rodziny, jak i kwestia posiadanych przez Skarżącego gruntów rolnych o powierzchni ponad 57 ha i słusznych wątpliwości referendarza sądowego co do okoliczności prowadzenia na tych gruntach ewentualnej działalności rolniczej lub otrzymywanych dopłat. Referendarz sądowy zasadnie zauważył, że Skarżący, nie przesłał szeregu dokumentów o które był wzywany, w tym tak istotnych jak dotyczących informacji o wysokości przychodów Skarżącego za 2015 r., źródeł dochodu żony Skarżącego, czy wyciągów z rachunków bankowych.
W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo stwierdził także, iż dostępne mu informacje o sytuacji majątkowej Skarżącego nie dawały podstaw do stwierdzenia, że opłacenie przez Skarżącego wpisu od zażalenia spowoduje negatywne skutki w odniesieniu do jego sytuacji bytowej. Zasadnie zważono, że Skarżący i jego żona dysponują znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, są ponadto w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, dlatego poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie będzie dla nich nadmiernym obciążeniem.
Z powyższych względów skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło