III SA/Wa 1016/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-27

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Piotr Przybysz, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym jest zasadny, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i doręczenie upomnienia nastąpiło na zgłoszony adres korespondencyjny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia jest bezzasadny, ponieważ upomnienie zostało doręczone na zgłoszony przez zobowiązanego adres korespondencyjny, a organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem nie musi wydawać odrębnego stanowiska. Ponadto sąd potwierdził, że organy nie mają kompetencji do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał T. K. do zapłaty podatku VAT za IV kwartał 2014 r. wraz z odsetkami i kosztami upomnienia. Po braku zapłaty wszczęto postępowanie egzekucyjne, wystawiono tytuł wykonawczy i dokonano zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym. Skarżący zarzucił, że nie otrzymał upomnienia ani odpisu tytułu wykonawczego oraz wskazał błędny adres korespondencyjny. Organ egzekucyjny i organ nadzoru uznały zarzuty za niezasadne, potwierdzając doręczenie upomnienia na zgłoszony adres.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P. (dalej: "organ egzekucyjny") upomnieniem z dnia [...] lutego 2015r. wezwał T. K. (dalej: "Skarżący") do uregulowania należności z tytułu podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2014 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w dniu [...] sierpnia 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2014 r. w kwocie [...] zł należności głównej. Następnie zawiadomieniem z dnia 2 września 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Banku [...]. Zobowiązanemu doręczono przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu [...] września 2015 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie doręczono w dniu 7 września 2015 r. Skarżący pismem z dnia 10 września 2015 r. złożył na podstawie art. 33 pkt 7 w związku z art. 3a § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zarzut wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Skarżący podniósł, iż nie otrzymał odpisu tytułu wykonawczego oraz upomnienia. Ponadto stwierdził, że adresem korespondencyjnym jego firmy jest ul. B. [...], a nie adres na ulicy R.. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. uznał za nieuzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wskazał, iż upomnienie z dnia [...] lutego 2015 r. poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] zostało doręczone w dniu 16 marca 2015 r. na zgłoszony adres do korespondencyjny: W., ul. B. [...]. Na zwrotnym potwierdzeniu podpisał się M. B., jako osoba upoważniona. Skarżący w zażaleniu z dnia 29 października 2015 r. zakwestionował podstawę prawna wydanego postanowienia organu egzekucyjnego, formę rozstrzygnięcia "(postanowienie", a nie "decyzja"). Ponadto złożył wniosek formalny o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego, czy przepisy którymi posługuje się organ egzekucyjny są zgodne z Konstytucją RP. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia jest art. w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. Dalej organ nadzoru wyjaśnił, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia upomnienia z dnia [...] lutego 2015 r. nr UP [...]. Przedmiotowym upomnieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P., działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wezwał Skarżącego do uregulowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2014 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wskutek czego powstanie obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, które zaspokajane są w pierwszej kolejności. Upomnienie zostało przesłane Zobowiązanemu. W konsekwencji zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia organ nadzoru uznał za bezzasadny. Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W myśl natomiast art. 34 § 5 ww. ustawy na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Organ nadzoru potwierdził zasadność wydania przez organ egzekucyjny w sprawie zgłoszonych zarzutów postanowienia, na które zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym służy zażalenie. W przedmiotowej sprawie nie istniała podstawa do wydania decyzji. Ponadto wskazał na brak podstaw do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił organom posługiwanie się przepisami niezgodnymi z Konstytucją RP. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż powoływane przez organ egzekucyjny przepisy są dyskryminujące i uniemożliwiają mu obronę jego interesów. W piśmie skierowanym w dniu 11 października 2016 r. do Sądu, Skarżący zwrócił się z wnioskiem o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego odnośnie zgodności przepisów prawa które zostały zastosowane w jego sprawie z Konstytucją RP. W uzasadnieniu wniosku wskazał na treść art. 8 i 32 Konstytucji RP. Dyrektor Izby skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, określone w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – P. jest jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem, a dochodzoną zaległość stanowi podatek od towarów i usług za czwarty kwartał 2014 r. W takim przypadku zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych uznaje się, że w przypadku, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, wydawanie odrębnego stanowiska przez wierzyciela jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do podniesionego przez Zobowiązanego zarzutu zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia upomnienia z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Przedmiotowym upomnieniem organ egzekucyjny (wierzyciel), działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wezwał Skarżącego do uregulowania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2014 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, wskutek czego powstanie obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych, które zaspokajane są w pierwszej kolejności. Wyżej wskazane upomnienie zostało przesłane Zobowiązanemu za pośrednictwem poczty na adres: ul. B. [...],[...] W.. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka ta została doręczona pod ww. adresem w dniu 27 lutego 2015r. osobie upoważnionej. Biorąc powyższe pod uwagę, organ zasadnie odmówił uznania zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów strony, zdaniem Sądu, zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, wbrew opinii zobowiązanego, działali zgodnie z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, określonymi w art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., rozwiniętymi w art. 77 i 80 K.p.a. mającymi zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Tym samym, w sposób wyczerpujący zebrali i rozpatrzyli cały materiał dowodowy, a w wydanych rozstrzygnięciach wskazali fakty, które uznali za udowodnione oraz dowody, na których się oparli, a także wyjaśnili podstawę prawną tych rozstrzygnięć, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe oznacza, iż działali zgodnie z art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. Jednocześnie, Sąd zauważa, iż nie ulega wątpliwości, iż organy administracji publicznej, rozstrzygając w sprawach, winny działać zgodnie z ww. podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy te muszą być stosowane z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także konieczności szybkiego i skutecznego doprowadzenia do wykonania określonych prawem obowiązków. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego należy więc stosować tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Z tego też względu niektóre zasady postępowania administracyjnego znajdą bezpośrednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym (np. zasada praworządności), niektóre będą mogły być stosowane jedynie w ograniczonym zakresie (np. zasada pisemnego załatwiania spraw), a niektóre ze względu na to, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, a nie orzekającym, nie będą miały w tym postępowaniu w ogóle zastosowania (np. zasada ugodowego załatwiania spraw). Do tych ostatnich zasad, zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie, zalicza się również wynikającą z art. 10 i rozszerzoną w art. 81 K.p.a, zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (wyrok WSA w Opolu z dnia 5 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Op 175/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1234/2008, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1213/2009, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 października 2009 r, sygn. akt II SA/Sz 679/09). Sąd podzielił zapatrywania organów zgodnie z którym nie mają one kompetencji do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. Dokonują one jedynie wykładni przepisów prawa mających zastosowanie do ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.09.2003 r. sygn. I SA/Wr 3641/01, z dnia 29.10.2003 r. sygn. III SA 546/02 i sygn. III SA 547/02, z dnia 13.08.2003 r. sygn. III SA 2521/02.). Przywołać w tym miejscu również należy uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2002 r. (sprawa P 7/2000), w świetle którego organ podatkowy nie może odmówić stosowania przepisu, uznając go za niezgodny z Konstytucją RP. Również Skład orzekający nie stwierdził podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności zastosowanych przez organy egzekucyjne przepisów prawa z Konstytucja RP. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło