III SA/Wa 1019/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2005 r. nr ... w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... sierpnia 2005 r. nr..., 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia ... grudnia 2005r., nr ... Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... sierpnia 2005r., nr ... Jak wynika z akt sprawy, Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z dnia ... sierpnia 2005r. wydanym w trybie art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., powoływanej dalej "ord. pod."), zaliczył z urzędu nadpłatę w kwocie 1558,70 zł. powstałą w sierpniu 2000r., wrześniu 2000r., sierpniu 2001r,. marcu 2004r., lipcu 2004r. i marcu 2005r. na skutek dokonania przez Skarżącego – [...] Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w C. wpłat wyższych od należnych na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON za sierpień 2000r., listopad 2000r. i październik 2001r. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] Publiczny Zakład opieki Zdrowotnej ( zwany dalej "[...] ZOZ" ) zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 212 ord. pod., poprzez wydanie postanowienia w sprawie, która została rozstrzygnięta przez organ I instancji decyzją, - art. 124 i 217 ord. pod. poprzez wydanie postanowienia, którego osnowa jest niezrozumiała, - naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu ( art. 123, art. 200 ord. pod. w zw. z art. 219 ord. pod. ). W uzasadnieniu Strona wskazała, iż sprawa jej rozliczeń z tytułu wpłat na PFRON obejmująca okresy wskazane w postanowieniu była przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z dnia ... maja 2005r. nr..., która została zaskarżona w dniu ... maja 2005r. Ponieważ organ związany jest powyższą decyzją od daty jej doręczenia, wydawanie jakichkolwiek innych aktów w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalne. [...] ZOZ podniósł nadto, iż w osnowie i uzasadnieniu postanowienia brakuje szczegółowych wyliczeń, jakie kwoty składają się na nadpłatę biorąc pod uwagę, iż powstawała ona w różnych okresach. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia ... grudnia 2005r., wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia, Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2005r. W uzasadnieniu organ wskazał, stosownie do 76 a ord. pod., w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie. Zgodnie z art. 76 § 1 ord. pod. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z ich odsetkami za zwłokę, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Za bezzasadne organ uznał zarzuty Strony zawarte w zażaleniu. Z materiału dowodowego wynika bowiem, iż Prezes Zarządu PFRON w decyzji z dnia ... maja 2005r. nr... podał szczegółowe wyliczenia jakie kwoty i za jaki okres składają się na przedmiotową nadpłatę. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, jednak jego rozstrzygnięcie nie ma wpływu na wynik przedmiotowej sprawy dotyczącej zaliczenia nadpłaty, bowiem nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości. W skardze na powyższe postanowienie [...] ZOZ wniósł o uchylenie tego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zarzucił naruszenie zasady czynnego udziału strony postępowaniu (art. 123 i art. 200 ord. pod. w związku z art. 235 i art. 239 ord. pod.), jak również naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122 ord. pod., poprzez przyjęcie, iż rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe. Strona skarżąca wskazała, iż w trakcie postępowania nie wyznaczono jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 122 ord. pod. wskazano, iż organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż istniały podstawy zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących i zaległych zobowiązań Strony. Organ nie ustosunkował się do podnoszonego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 212 ord. pod, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie rozstrzygniętej uprzednio decyzją administracyjną z dnia ... maja 2005r. Brak ustosunkowania się przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do powyższego zarzutu spowodował, iż organ ten nie rozpoznał istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację podnoszoną uprzednio w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Na gruncie ustawowym zasada powyższa została wyrażona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis § 2 przywołanego artykułu precyzuje, że kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi, o których mówi Konstytucja, są – stosownie do art. 2 wyżej powołanej ustawy – Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Te ostatnie, w myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozpoznają sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych w pierwszej instancji. W ramach swej właściwości wojewódzkie sądy administracyjne orzekają – na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. – w sprawach skarg na postanowienia. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uzasadniona, znajdującą się w W., siedzibą organu administracji publicznej, którego decyzja została zaskarżona (art. 13 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie w wypadku stwierdzenia takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane wyżej kryteria, Sąd doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2005r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), do wpłat na Fundusz PFRON, o których mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem art. 49 a i 49 b tej ustawy, przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu rację przyznać należy Stronie skarżącej w zakresie, w jakim wywodzi, iż postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2005r. wydane zostało z naruszeniem art. 212 ord. pod. Przepis ten stanowi, iż organ podatkowy wydający decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, z zastrzeżeniem art. 67 § 5 ord. pod., który nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Doręczenie decyzji powoduje zatem utrwalenie formy i treści załatwienia sprawy. Związanie organu decyzją doręczoną Stronie trwa przez cały czas pozostawania jej w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika - i jest to okoliczność bezsporna - iż w dacie wydania i doręczenia Stronie postanowienia z dnia ... sierpnia 2005r. w obrocie prawnym funkcjonowała wydana wobec Skarżącego decyzja Prezesa PFRON z dnia ... maja 2005r. Rzeczona decyzja dotyczyła między innymi kwestii zaliczenia Stronie nadpłaty za miesiące sierpień 2000r., wrzesień 2000r., sierpień 2001r., marzec 2004r oraz lipiec 2004r. Rozstrzygała więc materię, która następnie stała się przedmiotem wydanego w dniu ... sierpnia 2005r. postanowienia. Tym samym wydane w dniu ... sierpnia 2005r. postanowienie - jako, że dotyczące sprawy rozstrzygniętej wcześniej decyzją z dnia ... maja 2005r. - wydane zostało naruszeniem art. 212 ord. pod. Z kolei Minister Pracy i Polityki Społecznej, utrzymując w mocy wadliwe postanowienie dopuścił się także naruszenia przepisów prawa. Nadto w dacie wydania zaskarżonego do Sądu postanowienia (to jest w dniu ... grudnia 2005r.) w obrocie prawnym nadal funkcjonowała decyzja z dnia ... maja 2005r.. Z akt sprawy wynika bowiem, iż została ona uchylona decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2005r. Mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a., przewidującego możliwość zastosowania przez Sąd odpowiednich środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga, Sąd uznał za konieczne usunięcie z obrotu prawnego także postanowienia wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji. Sąd stwierdził nadto, że w zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu Prezesa Zarządu PFRON z dnia ... sierpnia 2005r. brak jest wskazania szczegółowych wyliczeń, jakie składają się na proces zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wobec PFRON. W sentencji rzeczonych postanowień wskazano jedynie miesiące, w których powstała nadpłata, łączną kwotę tej nadpłaty, jak również miesiące, w których powstały zaległości, na poczet których zaliczono nadpłatę. Na podstawie tak sformułowanych uzasadnień Sąd nie był w stanie ocenić, czy w efekcie w sposób prawidłowy dokonano Skarżącemu zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Wbrew twierdzeniom organu wadliwości tej nie sanuje okoliczność, iż w decyzji z dnia ... maja 2005r., w sposób bardziej szczegółowy wskazano jakie kwoty, za jakie miesiące składają się na przedmiotową nadpłatę. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie z dnia ... sierpnia 2005r. wydane zostały z naruszeniem ogólnych zasad postępowania – przede wszystkim zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ord. pod. Naruszony został także przepis art. 210 §1 pkt 6 § 4 ord. pod. w zw. z art. 219 ord. pod. w zakresie, w jakim określa on treść i formę uzasadnienia faktycznego postanowienia. Oceniając te naruszenia Sad stwierdził, iż mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd zwraca uwagę na konieczność uniknięcia podobnych uchybień przy ponownym rozstrzyganiu sprawy. Odnosząc się końcowo do zarzutu naruszenia art. 123 oraz 200 ord. pod., poprzez niewyznaczenie Stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, Sąd ocenił, iż uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie było prowadzone postępowanie dowodowe, a Strona formułując rzeczony zarzut nie wykazała, czy i w jaki sposób pozbawienie jej prawa do "ostatniego słowa" mogło zaważyć na wydanym w sprawie rozstrzygnięciu . W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145§1 pkt c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. .