III SA/Wa 1023/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności i rozłożenia na raty zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 1996 - 1998, 2000 i 2001 oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. rozpatrując wniosek T. K. z dnia [...] września 2006r., uzupełniony pismem z dnia [...] listopada 2006r. o odroczenie zapłaty należności podatkowych za lata 1996-1998 oraz 2000 i 2001 w łącznej kwocie 59.041,01 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wys. 132.742,00 zł oraz rozłożenie na raty przedmiotowych zaległości, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. odmówił udzielenia wnioskowanych przez Stronę ulg. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przedstawione przez Podatnika perspektywy rozwoju firmy według biznesplanu na lata 2006-2009 nie dają realnych gwarancji na terminową spłatę zaległości. Organ opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym ustalił, iż Strona z dniem 31 marca 2003r. wznowiła działalność gospodarczą w zakresie produkcji mebli kuchennych. Na podstawie rocznych zeznań ustalono, iż Podatnik osiągnął z działalności gospodarczej: za rok 2003 stratę w wys. 12.398,04zł; za rok 2004 stratę w wys. 2.976,49 zł; za rok 2005 dochód w wys. 1.204,96 zł; za okres od stycznia do sierpnia 2006r. stratę w kwocie 118,29 zł. Ponadto ustalono, iż Strona otrzymuje z tytułu świadczenia emerytalnego miesięcznie kwotę 1.064,19 zł (po uprzednim potrąceniu kwot należnych z tytułu prowadzonej egzekucji administracyjnej), natomiast żona M. K. otrzymuje miesięcznie emeryturę w wys. 487,11 zł. (także po uprzednim potrąceniu kwot należnych w związku z prowadzoną egzekucją). Wskazano także, iż Podatnik korzystał z restrukturyzacji należności, jednak nie spełnił warunków i postępowanie w tej sprawie zostało umorzone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. W odwołaniu od powyższej decyzji Podatnik podkreślił, jak bardzo ważna jest szansa czasowa dla uaktywnienia planów związanych z rozwojem firmy, która pod nazwą ZPU K. funkcjonuje od 1991 r. Zdaniem Strony znaczący element stanowią zasoby niematerialne w postaci osoby Podatnika oraz firmy ZPU K., które się nigdy nie zdeprecjonują. Podkreślił, iż Urząd Skarbowy zupełnie tego nie zauważa, a jedynym kryterium wziętym przez organ pod uwagę jest dochód osiągnięty przez firmę w latach 2003-2005, która obecnie jest tylko sposobem na przetrwanie, ponadto pieniądze nie są kluczowym zasobem firmy. Podatnik ponadto przesłał dodatkowe wyjaśnienie z dnia 5 marca 2007r. dot. opracowania kolejnych wersji biznesplanu oraz przedstawił propozycję realizacji spłaty ciążącego zadłużenia. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2007r nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8. poz. 60 ze zm., dalej powoływanej "ord. pod.") organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem strony może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwlokę. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., iż samo opracowanie w 2005r i przedstawienie przez Podatnika projektu biznesplanu dotyczącego uruchomienia produkcji i sprzedaży mebli kuchennych według nowej strategii gospodarczej nie gwarantuje zwiększenia dochodów, co umożliwiłoby spłatę zadłużenia podatkowego. Wniesione dodatkowo wyjaśnienie Strony z dnia 5 marca 2007r. dotyczące opracowania kolejnych wariantów projektu nie jest przekonywujące i nie zmienia stanowiska w tej sprawie. W ocenie organu nie leży interesie publicznym zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia na raty, czy odroczenia terminu płatności zaległości w przypadku, gdy brak jest gwarancji zrealizowania tej ulgi. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, iż nie mogą stanowić podstawy do udzielenia ulgi podnoszone przez Stronę argumenty, że zaległości podatkowe są efektem obciążeń kredytowych. W skardze na powyższą decyzję T. K. zarzucił, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. mija się z prawdą, jest krzywdząca i nie uwzględnia istoty sprawy. Cytując poszczególne fragmenty skarżonej decyzji Podatnik wyjaśnił, że nie jest prawdą, że jego firma przynosi straty, ponieważ straty, które były wykazywane od kwietnia 2003r. do ubiegłego roku "zostały skasowane", a firma wykazuje zdecydowany przychód i od 4 lat jest bez długów. Od kilku miesięcy odprowadzany jest podatek VAT i na bieżąco opłacany ZUS. Odnosząc się do kwestii niedotrzymania warunków restrukturyzacji obejmującej przedmiotowe zaległości Skarżący wskazał na pisma skierowane do Urzędu Skarbowego W.z dnia 6 grudnia 2004r. oraz z dnia 26 kwietnia 2004r. W pismach tych zawarte zostały przesłanki, które zadecydowały o niepowodzeniu w restrukturyzacji. Zdaniem Skarżącego w decyzji błędnie skojarzono osiągane wyniki z opracowaną III wersją biznesplanu, projekt planowany jest do wdrożenia dopiero za kilka miesięcy. Strona wskazała, iż nie wzięto pod uwagę podstawowego kryterium tj. niewypłacalności, ponieważ nie posiada żadnego majątku natomiast chciałby wywiązać się chociaż z części zobowiązań i zorganizować małą, ale nowoczesną firmę. Podatnik podniósł także, iż nie wzięto pod uwagę nadzwyczajnych przesłanek, na skutek których utracił majątek tj. tzw. "terapia szokowa Balcerowica", wpadka z nieuczciwym wspólnikiem nie wspominając już o kredytach bankowych. Podatnik podkreślił, iż od marca czerwca 2002 do marca 2007 nie posiada żadnych zaległości. Nadmienił również, iż objęte restrukturyzacją zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych również zakończyły się niepowodzeniem, a toczące się sprawy sądowe zakończyły się pomyślnie umorzeniem postępowania o zapłatę 107.000 zł. Ponieważ wszystkie fakty były jednakowo argumentowane zarówno w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jak i Urzędzie Skarbowym, dlatego uważa, że do ugody z Izbą Skarbową również dojdzie, w przeciwnym wypadku prosi Sąd o kilkumiesięczną karencję, aż zakończone zostaną prace przy nowym projekcie (biznesplanie), w którym to zawarta będzie nowa jakość , która zostanie następnie wdrożona do nowej firmy . Końcowo Skarżący nadmienił, iż opracowywaniem biznesplanów zajmuje się sam, w czerwcu 2006r. ukończył roczny korespondencyjny kurs marketingu i zarządzania w ESKK w Poznaniu, ponadto ma ukończone studia na Politechnice Warszawskiej. Do skargi dołączył 5 kserokopii załączników, w tym m. in kserokopię wniosku z dnia 6 grudnia 2004r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie pomocy de minimis, a także pisma z dnia 5 marca 2007r stanowiącego wypowiedź w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należało przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem i może zaskarżoną decyzje uchylić, jeżeli stwierdzi, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zasad słuszności, celowości, czy też przestrzegania zasad współżycia społecznego. Wyjaśnić także należy, iż Sąd orzeka wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Decyzje będące przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 ord. pod. Zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie rozłożenia na raty oraz odroczenia terminu płatności z uwagi na wymienione wyżej przesłanki nie budzi wątpliwości. Oznacza to, iż do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Nadto użyte w tym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" mają charakter niedookreślony, a ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej, która może uzasadniać wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Mając na względzie powyższe uwagi, wynikające z konstrukcji prawnej analizowanego przepisu, sądowa kontrola tego typu decyzji - decyzji uznaniowych, sprowadza się przede wszystkim do badania prawidłowości samego postępowania poprzedzającego jej wydanie. Badany jest więc sam proces dochodzenia przez organ podatkowy do rozstrzygnięcia sprawy oraz znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu opis tego procesu. Badając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organ wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez Stronę okoliczności i zgromadzone dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły, iż samo opracowanie w 2005r. znajdującego się w aktach sprawy projektu biznesplanu dotyczącego produkcji i sprzedaży mebli kuchennych według nowej strategii gospodarczej nie gwarantuje zwiększenia dochodów w sposób umożliwiający spłatę zaległości podatkowych, których wysokość na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wynosiła 59.041,01 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wys. 132.742,00 zł. Wniosku tego nie mogły zmienić powoływane przez Skarżącego w piśmie z dnia 5 marca 2007r. okoliczności opracowywania kolejnych wersji biznesplanu. Pamiętać należy, iż ulgi mają charakter wyjątkowy. Zasadą pozostawać musi płacenie podatków w sposób i terminach przewidzianych przez prawo. Poprzez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków przejawia się bowiem zasada równości podatników i sprawiedliwości społecznej. Słusznie organy podatkowe wskazywały na wyjątkowy charakter ulg w postaci odroczenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Trafnie oceniły, iż wskazywane przez Stronę okoliczności powstania zaległości, to jest tzw."terapia szokowa Balcerowicza", obciążenia kredytowe, wybór nieuczciwego kontrahenta, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania ulg w spłacie zaległości. Niepowodzenia finansowe w prowadzeniu działalności gospodarczej nie mogą same przez się stanowić podstawy do udzielenia ulg w spłacie zaległości. owić podstawy. Tym samym nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku okoliczności będące następstwem określonych decyzji Podatnika, czy też przyjętej strategii gospodarczej, a do takich niewątpliwie należy zaciągniecie kredytu, czy wybór nieuczciwego kontrahenta. Ulgi, o których udzielenie wystąpił Podatnik mogą stanowić pomoc incydentalną w stabilizowaniu sytuacji finansowej, wówczas, gdy istnieje pozytywna i realna prognoza co do dalszych wyników finansowych osiąganych z działalności gospodarczej. W przeciwnym wypadku udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty czy odroczenia płatności zaległości podatkowych będzie miało charakter pozorny i iluzoryczny. Udzielenie wskazanych ulg nie zwalnia bowiem Podatnika z obowiązku zapłaty podatku, a ich skutkiem jest jedynie przesunięcie tej zapłaty w czasie. W rozpoznawanej sprawie organy wskazały, iż fakt niepłacenia podatków przez Wnioskodawcę nie był zdarzeniem pojedyńczym, ale procesem, który trwał kilka lat. Przedmiotowe zaległości podatkowe były objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, lecz Podatnik nie dotrzymał warunków restrukturyzacji określonych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organy uwzględniając uzyskiwane przez Skarżącego wyniki z prowadzonej działalności gospodarczej, bez przekroczenia granic swobodnego uznania oceniły, iż nie dają one gwarancji skutecznego realizowania ulgi. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bowiem, iż w latach 2203 i 2004 firma Skarżącego generowała straty, za 2005r. osiągnęła dochód w kwocie 1.204,96 zł, a za pierwsze półrocze 2006r. stratę w wys. 118,29 zł. Sąd miał także na względzie, iż Podatnik wypowiadając się w postępowaniu odwoławczym w sprawie zebranego materiału dowodowego w piśmie z dnia 5 marca 2007r. oświadczył, iż aktualnie "na bieżąco płacimy podatek VAT (...) w podatku dochodowym jeszcze nie zaistnieliśmy, ale w rozliczeniu rocznym taki podatek na pewno się pojawi". Za uprawnione należy zatem uznać stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, który oceniając na dzień wydania decyzji ( podkreślenie Sądu) możliwości finansowe Skarżącego stwierdził, iż aktualne możliwości finansowe nie dają pozytywnej prognozy realizacji wnioskowanych ulg. Trafnie zatem organ skontastował, iż nie leży w interesie publicznym zastosowanie ulgi w postaci rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności w przypadku, gdy brak jest realnych szans zrealizowania przyznanych ulg. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o udzielenie Stronie kilkumiesięcznej karencji do czasu zakończenia definitywnie prac przy kolejnej wersji biznesplanu, wyjaśnić należy, iż Sąd takich uprawnień nie posiada. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez WSA ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Końcowo stwierdzić należy, iż odmowa udzielenia ulg w spłacie zaległości nie stwarza stanu res iudicata. Oznacza to, iż Wnioskodawca może ponownie wystąpić do organu podatkowego o ich odroczenie lub rozłożenie na raty. Musi jednak wykazać, iż nastąpiła chociaż jedna nowa, istotna dla sprawy okoliczność nieznana w poprzednim postępowaniu. W tych warunkach Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.