III SA/Wa 1024/23
WyrokWSA w Warszawie2023-09-29
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Matylda Arnold-Rogiewicz, Marta Sarnowiec-Cisłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powołanie w tytule wykonawczym decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, stanowi naruszenie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że powołanie w tytule wykonawczym decyzji organu odwoławczego, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest prawidłowe i nie stanowi naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja organu odwoławczego, nawet jeśli zawiera sformułowanie "utrzymuje w mocy", jest decyzją merytorycznie rozstrzygającą sprawę i stanowi podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, zwłaszcza gdy jest decyzją ostateczną.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki G. s.k.a. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu podatku VAT. Spółka wniosła zarzuty w sprawie egzekucji, podnosząc, że podstawa prawna obowiązku wskazana w tytule wykonawczym (decyzja organu odwoławczego) była nieprawidłowa, ponieważ decyzją określającą obowiązek była decyzja organu pierwszej instancji. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej oddaliły zarzuty. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2023 r. sprawy ze skargi G. s.k.a. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi wobec G. Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w P. (dalej: spółka) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...], wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: Naczelnik) i obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Podstawę prawną tytułu wykonawczego stanowi decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], określającą prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu.
Pismem z dnia 13 września 2022 r. spółka wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), art. 6, art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a. W treści pisma zobowiązana wyjaśniła, że powołanie w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej obowiązku decyzji organu odwoławczego (tj. decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...]) było nieprawidłowe, bowiem decyzją określającą obowiązek podlegający egzekucji jest decyzja organu pierwszej instancji (tj. decyzja Naczelnika z dnia [...] marca 2022 r., nr [...]).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. Naczelnik, działając w charakterze wierzyciela, oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 sierpnia 2022 r. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2023 r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie, stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie doszło do rozbieżności między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. Decyzja organu odwoławczego, wydana w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jest ostateczną decyzją podatkową określającą obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej.
W skardze spółka, ponawiając dotychczasową argumentację, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, a ponadto zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego zgodnie z właściwymi przepisami i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z wydanej decyzji;
- art. 6 k.p.a. w związku z art 18 u.p.e.a., tj. zasad postępowania, a mianowicie zasady praworządności przejawiającej się działaniem zobowiązanego wbrew przepisom prawa;
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., tj. zasad postępowania, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej;
- art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: Ppsa). Zastosowaniu trybu uproszczonego nie stał na przeszkodzie wniosek spółki o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W myśl bowiem powołanego art. 119 pkt 3 Ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przechodząc do głównego przedmiotu sporu, stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Tytuł wykonawczy, w oparciu o który prowadzona jest egzekucja administracyjna jest dokumentem urzędowym, który powinien spełniać ściśle określone wymogi. Elementy składowe tytułu wykonawczego zostały sprecyzowane w art. 27 u.p.e.a., który - pośród szeregu innych warunków - nakazuje zamieszczenie w nim treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek (art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Podstawą zarzutu wniesionego w sprawie egzekucyjnej przez spółkę był art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. wskazujący na określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 tej ustawy. Skarżąca upatrywała ww. naruszenia we wskazaniu w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej obowiązku decyzji organu odwoławczego, zamiast decyzji organu pierwszej instancji.
Sąd nie podzielił zapatrywania strony, w pełni zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora, zgodnie z którym powołanie w tytule wykonawczym decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2002 r. było prawidłowe.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało, że w tytule wykonawczym z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr [...] w części D. zatytułowanej "Dane dotyczące należności pieniężnych" w miejscu identyfikacji podstawy prawnej obowiązku podano "DECYZJA [...]" (pkt D.4), zaś przy określeniu daty wydania orzeczenia wskazano "2022-06-[...]" (pkt D.5). Przedmiotowa decyzja - wydana w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] marca 2022 r., którą określono kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Mimo iż ww. decyzja Dyrektora nie zawierała w formule rozstrzygnięcia zwrotu "określa", to nie dyskwalifikowało to jej jako aktu stanowiącego podstawę prawną obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej.
Trafnie w tym względzie argumentował Dyrektor, że decyzja organu drugiej instancji stanowi zwieńczenie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie bowiem z art. 127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, co oznacza, że organ odwoławczy jest zobowiązany powtórnie rozstrzygnąć i przeanalizować sprawę, a nie jedynie skontrolować kwestionowany w drodze odwołania akt. W konsekwencji posłużenie się przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, sformułowaniem "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" jest równoznaczne z wydaniem decyzji, której rozstrzygnięcie pokrywa się z treścią rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Jeżeli zatem decyzja organu pierwszej instancji określa kwotę podatku, to decyzja odwoławcza "utrzymująca ją w mocy" jest w istocie decyzją określającą ten podatek w takiej samej wysokości.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że decyzja organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. była decyzją ostateczną podlegającą wykonaniu stosownie do art. 239e Ordynacji podatkowej. Brak było również podstaw do twierdzenia, że decyzja ta nie stanowiła orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a. W istotnym dla niniejszej sprawy zakresie ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do podatków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów (zob. art. 3 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w powołaniu w tytule wykonawczym decyzji organu odwoławczego jako podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, co czyniło wniesiony przez spółkę zarzut z art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. bezzasadnym. W konsekwencji nie zasługiwały również na uwzględnienie twierdzenia strony dotyczące naruszenia zasad określonych w art. 6, art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. (znajdujących odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w myśl art. 18 u.p.e.a.). Zaskarżone postanowienie odpowiadało bowiem prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło