III SA/Wa 1029/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę 1. W dniu 1 sierpnia 2008 roku Skarżący, P. R., złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W zarzutach zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do ich złożenia. Uzasadniając powyższy wniosek Skarżący wskazał, że nie podjęcie przez niego awizowanej przesyłki pocztowej nie było następstwem jego zawinienia czy też złej woli, a spowodowane było przebywaniem na urlopie wypoczynkowym. 2. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2008 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zawiadomił Skarżącego o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną na pokrycie należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych (nr tytułu [...]) oraz przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nr [...] i [...]. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zostało wysłane na adres Skarżącego. Z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki pozostawiono ją na okres 14 dni w urzędzie pocztowym. Przesyłka została dwukrotnie awizowana : w dniu 4 oraz 11 lipca 2008 roku a następnie odesłana do nadawcy w dniu 23 lipca 2008 roku a więc po 19 dniach od daty pierwszej awizacji. Organ pierwszej instancji uznał, że Skarżący wypełnił jedynie dwa z czterech warunków od których uzależnione jest przywrócenie terminu, to jest złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z zarzutami. Nie spełnił natomiast pozostałych warunków, to jest nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy wskazując lakonicznie, że nie podjął awiza z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania spowodowanej urlopem. Organ uznał, że wyjazd Skarżącego na urlop nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia, przy dołożeniu należytych starań Skarżący mógł ją przezwyciężyć. Organ podkreślił również, że Skarżący nie wskazał i nie uprawdopodobnił dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a zgodnie z art. 58 § 3 kpa przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. 4. Nie zgadzając się z treścią powyższego postanowienia, Skarżący złożył zażalenie zarzucając organowi działanie na swoją niekorzyść poprzez nie zastosowanie zasad ogólnych kpa w kwestii przywrócenia terminu, bezpodstawne przyjęcie, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu oraz nieuzasadnione wskazanie, że nie wykazał dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący podniósł, że w dacie awizacji przesyłki przebywał wraz z rodziną na urlopie nad morzem, co spowodowało, że w domu nie było osoby uprawnionej do odbioru przesyłki poleconej. Pobyt nad morzem potwierdza fakt, że w dniu 4 lipca był z żoną u lekarza w U. z powodu silnego stłuczenia przez żonę nogi oraz faktura VAT z dnia 8 lipca 2008 roku wystawiona przez stację paliw w S. w okolicach W., gdzie Skarżący zatrzymał się wraz z rodziną. Skarżący podnosił również, że w dniu 23 lipca 2008 uzyskał telefonicznie informację z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., na skutek której jego żona udała się do Urzędu Skarbowego w W. celem uzyskania informacji w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz wierzyciela RDLP w W.. O postępowaniu z wniosku ZUS Skarżący nie miał natomiast informacji. W Dziale Egzekucji żona Skarżącego dowiedziała się, że informacji na temat postępowania może udzielić jedynie pracownik znajdujący się do 28 lipca 2008 roku na urlopie. W ocenie Skarżącego dniem ustania przyczyny uchybienia terminu jest 28 lipca 2008 roku, czyli dzień, w którym pracownik Działu Egzekucji wrócił z urlopu. O wystawionych przez ZUS tytułach egzekucyjnych i zawiadomieniu o zajęciu Skarżący dowiedział się w dniu 31 lipca 2008 roku, kiedy to odebrał powyższe dokumenty w Urzędzie Skarbowym w W. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie złożenia wniosku o udostępnienie odpisu zajęcia oraz odpisów tytułów wykonawczych z ZUS wraz z potwierdzeniem odbioru powyższych dokumentów, datowane na dzień 31 lipca 2008 roku (karta 25 akt administracyjnych). 6. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z treści uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, że organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do nie spełnienia przez Skarżącego przesłanek z art. 58 §1 i 2kpa. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie uzasadnił wystarczająco swojego twierdzenia co do niemożności dokonania czynności z uwagi na przebywanie wraz z rodziną na urlopie. Przedłożona przez niego faktura potwierdzająca zakup paliwa na stacji w S. z dnia 8 lipca 2008 roku nie stanowi wystarczającego uzasadnienia wniosku. Organ podkreślił, że przesyłka była awizowana 4 i 11 lipca 2008 roku a Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o niemożności odebrania awizowanej przesyłki i dochowania terminu złożenia zarzutu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł również, że skoro żona Skarżącego była w dniu 23 lipca 2008 roku w Urzędzie Skarbowym w W. gdzie uzyskała informację o zajęciu nadpłaty, to Skarżący winien niezwłocznie podjąć działania zmierzające do ustalenia okoliczności będących podstawą dokonania przez organ powyższej czynności. Organ odwoławczy wskazał na fakt, że od 2007 roku prowadzone było postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego na pokrycie należności objętych tytułem wykonawczym wystawionym przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych Skarżący miał więc świadomość prowadzonego postępowania egzekucyjnego i winien liczyć się z koniecznością podejmowania przez organ czynności zmierzających do zaspokojenia należnych zobowiązań. 7. Skarżący 7 maja 2009 roku złożył do tutejszego Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu dotyczące braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Dodatkowo wskazał, że w jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wniesiony wraz z tym zażaleniem do organu wskutek uchybienia terminowi do jego złożenia z przyczyn i okoliczności tych samych, co wskazane wyżej został rozpatrzony pozytywnie, co skutkowało rozpatrzeniem zażalenia. 8. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : 9. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. z 2002 roku, nr 153 poz. 1270, ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. W sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu ustalić kwestią sporną były poczynione przez organ ustalenia faktyczne : w ocenie organu Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 i 2 kpa, w ocenie Skarżącego wykazany został zarówno termin w jakim ustała przyczyna uchybienia terminu jak również wykazane zostało, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie Skarżącego. 10. Przywrócenie terminu możliwe jest w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że nie dokonała ona czynności w terminie z przyczyn niezawinionych. Jak jednoznacznie podnosi się w doktrynie i orzecznictwie, kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem Warszawa 1989, t. I str. 274, cytat za Kodeks Postępowania Administracyjnego z komentarzem, B.Adamiak. J. Borkowski, Wydawnictwo CH Beck, 2008, str.343). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią, powódź, pożar. Osoba zainteresowana przywróceniem terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. 11. W sprawie poddanej pod rozstrzygnięcie Sądu Skarżący nie wykazał, by przeszkoda była od niego niezależna i by istniała cały czas do dnia wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zawiadomienie o zajęciu wraz z tytułami wykonawczymi zostało Skarżącemu doręczone w trybie art. 44 kpa, przy czym pierwsze zawiadomienie o przesyłce zostało dokonane w dniu 4 lipca 2008 roku, drugie w dniu 11 lipca 2008 roku. Oznacza to, że do dnia 18 lipca 2008 roku Skarżący miał możliwość odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym. Powołując się na przeszkodę w postaci niemożności odebrania przesyłki z powodu przebywania na urlopie Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by przebywał poza miejscem zamieszkania w okresie przechowywania przesyłki przez urząd pocztowy, to jest w dniach od 4-go do 18-go lipca 2008 roku. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący wskazał bardzo ogólnie, że przesyłki nie podjął z powodu przebywania na urlopie wypoczynkowym, nie precyzując terminu urlopu, jak również nie przedstawiając żadnych dowodów potwierdzających fakt przebywania na urlopie. Jedynym dowodem przedłożonym przez Skarżącego dopiero w toku postępowania wywołanego zażaleniem jest faktura wystawiona przez Stację paliw w S. dla firmy prowadzonej przez Panią M. R. Tak zgromadzony materiał dowodowy został przez organ drugiej instancji prawidłowo oceniony. Organ prawidłowo przyjął, że powyższa faktura, wobec dwukrotnego awizowania przesyłki przez urząd pocztowy w dniach 4 i 11 lipca 2008 roku nie może potwierdzać, że przez cały okres jej przechowywania przez urząd pocztowy Skarżący nie mógł jej odebrać. 12. Jednocześnie Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ drugiej instancji, zgodnie z którym sam fakt przebywania na urlopie nie oznacza jeszcze braku winy w niedopełnieniu czynności. Uwzględniając fakt, że urząd pocztowy przechowuje przez okres 14 dni przesyłki kierowane przez organy administracji jak również przez sądy, osoba, w stosunku do której od kilku lat prowadzone są postępowania egzekucyjne i która jest stroną postępowań sądowych, powinna planować swoje wyjazdy urlopowe tak, by móc odebrać ewentualną korespondencję z którą może się wiązać konieczność podjęcia czynności procesowych. W razie zaplanowania dłuższego wyjazdu możliwe jest natomiast udzielenie pełnomocnictwa do odbioru korespondencji osobie trzeciej. Udzielenie pełnomocnictwa do odbioru korespondencji w urzędzie pocztowym nie wiąże się z żadnym szczególnym obciążeniem dla strony należycie dbającej należycie o swoje interesy. Zaniechanie dokonania powyższej czynności ocenić należy w kategoriach niedbalstwa Skarżącego, co wyłącza możliwość przyjęcia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. 13. Zawarty w skardze argument, że wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, oparty na tych samych podstawach został uwzględniony przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych Sąd traktuje jako zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa. Sąd podziela jednak pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym "zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z obowiązującym z prawem i powielających poprzednie błędy (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2001 roku, I S.A./Gd 1145/99, niepubl., z dnia 8 grudnia 1999 roku, SA/Sz 1775/98, Serwis Podatkowy 2001, nr 4 poz. 14, z 30 września 2005 roku FSK 2528/04, Lex Polonica nr 401550). W konsekwencji, zarzut ten uznać należy za nieuzasadniony. 14. Wobec powyższego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.