III SA/Wa 1046/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-25
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku tego sądu?Ratio decidendi
Tak, adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku tego sądu, nawet jeśli nakład pracy był ograniczony. Wynagrodzenie to powinno być obliczone na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku, z uwzględnieniem stawek wynikających z wartości przedmiotu sprawy oraz podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata C. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu G. J. w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego. Po uchyleniu przez WSA decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, Dyrektor wniósł skargę kasacyjną, a pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą przed NSA i ponownie przed WSA po uchyleniu wyroku przez NSA. Sąd rozstrzygał o wysokości należnego wynagrodzenia dla pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata C. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 2761 zł powiększoną o kwotę 635,03 zł (podatek VAT).Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 25/5/2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata C. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/6/2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia - przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata C. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 2761 zł (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt jeden złotych) powiększone o kwotę 635 zł 3 grosze (sześćset trzydzieści pięć złotych i trzy grosze), w tym: a/ za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset złotych) oraz kwotę 621 złotych (sześćset dwadzieścia jeden złotych) tytułem podatku VAT; b/ za powtórne postępowanie przed Sądem pierwszej instancji (WSA w Warszawie) – 61 zł (sześćdziesiąt jeden złotych) oraz 14,03 zł (czternaście złotych i trzy grosze) tytułem podatku VAT.
Postanowieniem z 15/10/2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej – G> J. prawo pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Pismem z 4/12/2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata – C. M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej.
W dniach 29/12/2014 r. oraz 6/5/2015 r. pełnomocnik zapoznał się
z aktami sprawy.
Na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. pełnomocnik poparł skargę oraz wniósł
o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części.
Wyrokiem z 29/5/2015 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast referendarz sądowy przyznał, postanowieniem z 1/10/2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. ("DIS") wniósł skargę kasacyjną, zaś pełnomocnik z urzędu – odpowiedź na skargę kasacyjną, a nadto wziął udział w rozprawie przed NSA (k. 139 akt sądowych), składając oświadczenia procesowe.
Pełnomocnik z urzędu, w wyniku uchylenia przez NSA wyroku WSA, wziął również (ponownie) udział, w rozprawie przez Sądem pierwszej instancji, składając oświadczenie ponownie (consuetudo est altera natura) o nieopłaceniu przez Stronę kosztów pomocy prawnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek i oświadczenia takie złożył również – uprzednio - w postępowaniu przed NSA (k. 139 akt sądowych).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30/8/2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy m.in.: reprezentowania przed Sądem I instancji, wniesienie środków odwoławczych albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Do oceny wniosku pełnomocnika złożonego przed NSA referendarz sądowy uznał za właściwe przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 461, dalej - "rozporządzenie"), ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona 28/10/2015 r. (prezentata, k 110 akt sądowych). Zgodnie bowiem z § 21 rozporządzenia z dnia 22/10/2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz 1800), uchylającego to rozporządzenie i wchodzącego w życie 1 stycznia 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik reprezentował skarżącą zarówno przed NSA jak i – następnie, pod rządami innego aktu prawnego dotyczącego kosztów – po raz kolejny, przed Sądem I instancji.
Dlatego też, wynagrodzenie dla pełnomocnika za postępowanie przed NSA należało obliczyć na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit a w zw. z § 6 rozporządzenia, w którym ustawodawca uzależnił wysokość stawki od wartości przedmiotu sprawy.
W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu sprawy wynosi 172.387 zł, zatem, zgodnie z § 6 pkt 6, stawkę podstawowa należało określić na kwotę 3.600 zł, powiększoną stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (por wartość przyznania pełnomocnikowi w postanowieniu z 1 października 2015 r.). Z zestawienia wartości sprawy, do której ustawodawca nawiązuje w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit a rozporządzenia i współczynnika 75 % wynika, że za udział w postępowaniu przed NSA należało przyznać pełnomocnikowi kwotę 2700 zł powiększoną o należny VAT (621 zł). Pełnomocnik z urzędu, jak wskazano wyżej, sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną i stawił się osobiście na rozprawie przed NSA.
Natomiast wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, uwieczniony w protokole z 23.5.2018 r., (k. 173 akt sądowych), urzędnik sądowy zdecydował się miarkować na podstawie art. 250 § 2 u.p.p.s.a.: tak z uwagi na ograniczony nakład pracy będący następstwem związania wyrokiem NSA i ograniczający przewidziany w art. 133 i art. 134 u.p.p.s.a. zakres pracy Sądu pierwszej instancji, jak z uwagi na powtórne występowanie przed WSA i związany z tym (ograniczony) nakład pracy z zapoznawaniem się z aktami sprawy (tylko 6.05.2015 r. 29.12.2014 r.), co znajduje wyraz w adnotacjach urzędowych z zapoznania się z materiałami sprawy przed rozprawą w dniu 23/5/2018 r. (!) - na okładce akt. Dlatego wynagrodzenie za (powtórny) udział w postępowaniu przed sadem pierwszej instancji, poprzedzony zapewne czynnościami podjętymi w celu zgłębienia wiedzy o sporze i aktualizacji informacji w tym zakresie, urzędnik sądowy oznaczył na symboliczną złotówkę ponad kwotę minimalną wynagrodzenia (60 zł), powiększone o kwotę podatku VAT (14,03 zł), wychodząc z założenia o niezbywalnym i niematerialnym charakterze i funkcji pełnomocnika z urzędu, działającego również w interesie publicznym (salus rei publicae suprema lex (esto). Podstawą przyznania wynagrodzenia za powtórne postępowanie przed WSA był – niezależnie od rozmiaru finalnie ustalonego wynagrodzenia - obowiązujący w dacie złożenia wniosku przed Sądem pierwszej instancji § 8 pkt 6 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz 1714 ze zm), interpretowany zgodnie z duchem szacunku dla należycie wykonanej pracy i pracowitości w ogóle (benignius leges interpretandae sunt, quo voluntas earum conservetur).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło