III SA/Wa 1047/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-15
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację majątkową, a jedynie oświadczenia, zwłaszcza po wcześniejszym odmówieniu mu prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego obecną sytuację majątkową, a jedynie oświadczenia, co uniemożliwia ocenę jego zdolności do pokrycia kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych oszczędności, które rzekomo zostały wydatkowane.Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Wcześniej, postanowieniem z 21 kwietnia 2017 r., referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy, co zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. Skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową, problemy z egzekucjami komorniczymi i zawieszoną działalność gospodarczą. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych, twierdząc, że nie posiada majątku, który mógłby przeznaczyć na ich zapłatę.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 21 kwietnia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2011r. postanawia odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 21 kwietnia 2017 r.
Skarżący P.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową spowodowaną m. in. trwającą kontrolą podatkową oraz zatrzymaniem należnego zwrotu podatku VAT w kwocie ponad 5.000.000 zł. Powołał się nadto na wszczęte wobec niego postępowanie egzekucyjne w toku którego zajęto rachunki bankowe, ruchomość oraz należności od kontrahentów. To wszystko sprawiło, że prowadzona przez Skarżącego działalność gospodarcza stopniowo zmniejszała swój zakres, a w rezultacie została zawieszona do stycznia 2016 r. Na działalność tę oraz zakupione nieruchomości posiadał kredyty, których aktualny stan podał. Nieruchomości te również zajęto, stąd ich sprzedaż jest niemożliwa. Skarżący podkreślił, iż nie posiada stałego źródła dochodu oraz środków pozwalających na utrzymanie siebie oraz rodziny, tj. niepracującej żony i dwóch córek. Skarżący ujawnił posiadane nieruchomości oraz wierzytelności. Do majątku zaliczył też samochód osobowy zajęty w postępowaniach egzekucyjnych oraz oszczędności pozwalające regulować alimenty na rzecz córek. Jako źródło utrzymania wskazał wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.192 zł brutto.
Skarżący wskazał, iż obecnie nie ma żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący ujawnił posiadane nieruchomości oraz wierzytelności. Do majątku zaliczył też samochód osobowy zajęty w dwóch postępowaniach egzekucyjnych. Wśród wydatków Skarżący wymienił alimenty (4000 zł), opłatę za wynajęty pokój (400 zł+100 zł za prąd, wodę), jedzenie (1 500 zł), leki i suplementy (100 zł), ubrania (300 zł), koszty podróży (400 zł), podatek od nieruchomości położonych w W. i w W. przy ul. [...] (50 zł miesięcznie). Łącznie wydatki wynoszą 6 850 zł i są finansowane z wynagrodzenia za pracę oraz działalności gospodarczej. Opisując stan posiadania Skarżący wyjaśnił, że w mieszkaniu przy ul. [...] w W. mieszkają jego córki wraz z matką i to ona ponosi koszty z nim związane. Mieszkanie przy ul. [...] w W. jest zajmowane przez nielegalnego posiadacza, z którym Skarżący prowadzi szereg spraw sądowych. Dom w T. był dotychczas wynajmowany w zamian za ponoszenie kosztów i opiekę nad matką Skarżącego, jednak w związku z jej śmiercią umowa najmu będzie renegocjowana. Do majątku Skarżący zaliczył także dwie działki, które nie są wynajmowane. Skarżący dodał, iż w odniesieniu do ww. nieruchomości toczą się egzekucje komornicze. Skarżący wskazał, że w grudniu 2016 r. uzyskał dochód w wysokości 75 729,71 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, co pozwoli mu na zapłatę alimentów na rzecz córek i bieżące utrzymanie do listopada 2017 r. Skarżący podniósł, że od lutego 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje 1 192,13 zł wynagrodzenia netto. Łącznie miesięczne dochody Skarżącego wynoszą 7 502,94 zł. Celem zobrazowania swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżący przedstawił m.in. dokumenty dotyczące egzekucji, umowy najmu, wyciągi bankowe, oświadczenie byłej żony, umowy o pracę, wyrok rozwodowy, zeznania podatkowe.
Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz sądowy uwzględnił to, że Skarżącemu odmówiono prawa pomocy w "bliźniaczej sprawie, zatem jego zdolność do ponoszenia kosztów sądowych zmniejszy się. Środki uzyskane z zadeklarowanych (lub niezadeklarowanych) w niniejszym postępowaniu źródeł, nie umożliwiają uzyskania przez Skarżącego samodzielnej zdolności do pokrycia zobowiązań wobec Sądu. Również proces gospodarowania posiadanymi, zwłaszcza po śmierci matki nieruchomościami jest procesem dłuższym, od siedmiu dni na uiszczenie wpisu od skargi.
Wskutek wniesionego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 czerwca 2017r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.
Następnie Skarżący, ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W formularzu PPF wyjaśnił, że miesięczne wydatki to: alimenty na dwie córki 4.000 zł, które nie są regulowane na bieżąco, opłata za wynajęty pokój 400 zł, prąd, woda – 100 zł, żywność 1.200 zł, leki i suplementy – 600 zł, ubrania – 200 zł, koszty podróży, 200 zł, podatki – 50 zł. Łączne wydatki Skarżący wyliczył na kwotę 6.850 zł. Natomiast przychody Skarżącego wynoszą 1.192,13 zł. Skarżący wskazał też, że zawiesił działalność gospodarczą, a obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim.
W piśmie z 15 października 2017r. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, który mógłby przeznaczyć na zapłatę kosztów sądowych. Posiadane ruchomości i nieruchomości obciążone są egzekucją. Sytuacja zdrowotna uniemożliwia Skarżącemu podjęcie pracy.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza sadowego.
Zmiana postanowienia referendarza sądowego, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że Skarżący argumentował, iż posiada oszczędności w kwocie około 75.000 zł. Obecnie Skarżący twierdzi, że oszczędności tych już nie posiada bowiem wydatkował je na zaspokojenie innych należności. Nie można zatem uznać, że Skarżący nie miał możliwości zabezpieczenia środków na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie powyżej 25.000 zł. Ponadto Skarżący, występując ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożył jedynie oświadczenie odnośnie sytuacji majątkowej, nie popierając złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami np. wyciągami z rachunków bankowych, czy też dokumentów świadczących o posiadaniu zaległości z tytułu alimentów. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej 25.000 zł.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 167a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło