III SA/Wa 1050/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. K. C. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca") złożył na dwóch urzędowych formularzach PPF z 10 kwietnia 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy: w jednym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz – w drugim – o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową rodziny i sytuacją zdrowotną. Wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Posiada mieszkanie o powierzchni 79 m.kw. Skarżący osiąga dochód z tytułu renty (944 zł), jego zona – z tytułu umowy o prace (1680 zł). Posiada udział w działce spadkowej. Ponosi, co miesiąc, koszty leczenia w wysokości ok. 200- 250 zł oraz koszty kredytu hipotecznego (90 zł). Wydatki na ogrzewanie, prąd, gaz, fundusz remontowy itp. to kwota 700 zł miesięcznie. Na życie pozostaje skarżącemu kwota 900 zł. Pismem z 19 kwietnia 2014 r strona, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, poinformowała nadto, ze nie może liczyć na pomoc rodziny, a z jej renty prowadzona jest egzekucja. Do pisma załączyła: wyciągi z rachunków bankowych, ror, faktury za leczenie, utrzymanie czystości , wodę itp., decyzje ZUS o waloryzacji renty, umowę o pracę żony strony z MOPS, decyzję o przyzniu zonie prawa do stypendium, decyzję o statusie osoby bezrobotnej, , wyniki badań lekarskich, kartę informacyjna leczenia [...], zawiadomienie o wysokości rat, PIT-37 i PIT-O za 2013 r zony strony Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący, na dwóch formularzach PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, tj. o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100,- zł (zarządzenie z 1 kwietnia 2014 r.). Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 1900 i składa się z wynagrodzenia za pracę żony Skarżącego i renty Skarżącego. Zwolnienie Skarżącego ogranicza się do opłaty za wpis od skargi, ponieważ opłata ta jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym obecnie w sprawie. Zdolność Skarżącego do pokrywania pozostałych kosztów sądowych będzie badana w razie ich wystąpienia z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej strony, która może zmieniać się. Za koniecznością przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi przemawia nienajlepszy jej stan zdrowia i związane z tym nakłady pieniężne, ograniczony rozmiar dochodów, którym dysponuje (z renty) oraz ograniczona możliwość podjęcia działań w celu uzyskania dodatkowych środków. Zarazem uiszczenie wpisu od skargi jest wydatkiem warunkującym rozpoznanie przez Sąd sprawy strony, czyli wyznacznikiem realizacji prawa (dostępu) do Sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.. O odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu należało zadecydować mając na uwadze tak zmniejszenie obciążeń strony w wyniku zwolnienia jej od wymagalnych kosztsądowych, jak też brak przymusu adwokackiego w postępowaniu przed Sądem I instancji. Nadto, odmawiając przyznania prawa pomocy w tym zakresie, referendarz sądowy wskazuje, że dostęp strony do Sądu i rozpoznanie sprawy zostało już stronie zapewnione wskutek zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Sąd przy tym będzie kontrolował legalność całej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi (art. 133 i art. 134 u.p.p.s.a.), a stronie działającej samodzielnie, jeżeli nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zostaną udzielone stosowne pouczenia (art. 6 u.p.p.s.a.), adekwatne do etapu sprawy. Zarazem na tym etapie postępowania nie występuje tzw. "przymus adwokacki" i Sąd bada legalność całej sprawy niezależnie od sposobu reprezentacji strony jej obecności na rozprawie czy zgłoszonych zarzutów. Mając powyższe na uwadze, art. 243 § 1, art. 245 § 1,§ 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji