III SA/Wa 1053/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-17

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, posiadająca oszczędności w kwocie 8.700 zł, mieszkanie, miejsce postojowe i samochód, może zostać zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Posiadanie oszczędności, mieszkania i samochodu nie wyklucza automatycznie możliwości zwolnienia od kosztów, jeśli ogólna sytuacja majątkowa strony wskazuje na brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na bezrobocie i ograniczone możliwości zatrudnienia. Z oświadczenia majątkowego wynikało posiadanie mieszkania, miejsca postojowego, samochodu oraz oszczędności w kwocie 8.700 zł. Skarżący przedłożył decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych i zeznanie o braku dochodu w 2011 r. Referendarz sądowy, analizując sytuację majątkową, uznał, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia kosztów sądowych w całości.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sadowego od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący A. L. , wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą bezrobotną, a jego możliwości zatrudnienia są ograniczone z powodu odbytego leczenia [...]. Skarżący nie może podjąć pracy wymagającej [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 52,22 m², komórkę oraz miejsce postojowe. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący posiada oszczędności w kwocie 8.700 zł. i samochód marki [...] rok prod. 2007. Skarżący przedłożył także decyzję Prezydenta W. przyznającą prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 stycznia 2010 r. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że Skarżący w 2011 r. nie uzyskał dochodu. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z oszczędności i pomocy rodziny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w całości. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący jest osobą bezrobotną, posiada mieszkanie wraz miejscem parkingowym, samochód marki [...] rok prod. 2007. Ponadto Skarżący posiada oszczędności w wysokości 8.700 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło