III SA/Wa 1054/23

WyrokWSA w Warszawie2023-07-25

Skład orzekający: Konrad Aromiński, Ewa Izabela Fiedorowicz, Piotr Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wygaśnięciu decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty, wydane z powodu niedotrzymania terminów płatności trzech kolejnych rat, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mimo twierdzeń strony o terminowym regulowaniu płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty następuje z mocy prawa w przypadku niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat, zgodnie z art. 259 § 1a O.p. W związku z tym, organ egzekucyjny był uprawniony do wszczęcia egzekucji, a zarzuty strony dotyczące braku wymagalności obowiązku były niezasadne. Sąd podkreślił, że terminy płatności rat były ściśle określone i nie można ich utożsamiać z ostatnim dniem miesiąca, a przedłożone przez stronę dowody wpłat nie kwestionowały prawidłowości ustaleń organu.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Spór dotyczył wymagalności obowiązku egzekwowanego na podstawie tytułu wykonawczego, który został wystawiony po wygaśnięciu decyzji o rozłożeniu zaległości podatkowych na raty. Skarżący twierdził, że wygaszenie decyzji nastąpiło niesłusznie, ponieważ terminowo regulował raty, podczas gdy organ egzekucyjny wskazywał na niedotrzymanie terminów płatności trzech kolejnych rat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Konrad Aromiński, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, asesor WSA Piotr Wróbel (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2020 r. określającą T.N. (dalej: Skarżący) zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2014 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres styczeń-wrzesień 2013 r. oraz luty, czerwiec, lipiec oraz wrzesień 2014 r. 1.2. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej: NUS), po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z 6 sierpnia 2020 r., orzekł o rozłożeniu zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2014 na 17 rat. 1.3. Decyzją z [...] czerwca 2022 r. NUS – działając na wniosek Skarżącego z 23 marca 2022 r. – zmienił powyższą decyzję z [...] grudnia 2020 r. i orzekł o dalszym rozłożeniu zaległości na 12 rat. Z powodu niedotrzymania przez Skarżącego terminów płatności trzech kolejnych rat decyzja NUS z [...] czerwca 2022 r. została wygaszona 11 października 2022 r. 1.4. W dniu 21 listopada 2022 r. NUS wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości z tytułu ustalonego, nienależnego podatku VAT z tytułu czynności, które nie zostały dokonane za okres czerwiec-wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawę prawną tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z [...] sierpnia 2020 r. 1.5. Pismem z 2 grudnia 2022 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, podnosząc brak wymagalności egzekwowanego obowiązku. W ocenie pełnomocnika Skarżącego zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym było niewymagalne w związku z decyzją NUS z [...] grudnia 2020 r. (zmienioną decyzją NUS z [...] czerwca 2022 r.). Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący wywiązuje się z płatności ustalonych rat, a ewentualne opóźnienia w płatności wynikają z czasu księgowania zleconego przelewu. 1.6. Postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] NUS oddalił zarzuty wniesione przez Skarżącego. Organ wskazał, że Skarżący nie dotrzymał terminu płatności trzech kolejnych rat (płatnych odpowiednio: do 1 sierpnia 2022 r., do 30 sierpnia 2022 r. oraz do 30 września 2022 r.), co spowodowało wygaszenie decyzji o rozłożeniu zaległości na raty. 1.7. Pismem z 18 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na ww. postanowienie NUS z [...] grudnia 2022 r. W zażaleniu pełnomocnik Skarżącego powtórzył zarzuty oraz argumentację je wspierającą podniesione w piśmie z 2 grudnia 2022 r. Dodatkowo pełnomocnik Skarżącego podniósł naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.; dalej: u.p.e.a.) poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. 2. Postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...] grudnia 2022 r. 3. W skardze na powyższe postanowienie DIAS z 2 marca 2023 r. Skarżący zarzucił jego wydanie z naruszeniem art. 33 § 1 pkt 6b u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy, co przejawia się w pominięciu przez organ egzekucyjny decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r., zmienionej decyzją NUS z [...] czerwca 2022 r. oraz nieuwzględnieniu okoliczności terminowego uiszczania ustalonych rat przez Skarżącego. 3.1. W oparciu o podniesione zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS z [...] marca 2023 r. i poprzedzającego go postanowienia NUS z [...] grudnia 2022 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 4. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 4.1. Sąd na wstępie wskazuje, że złożoną w sprawie skargę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 4.2. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zarzutu podniesionego przez Skarżącego w prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 21 listopada 2022 r. postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie Skarżącego o zasadności podniesionego zarzutu przesądza fakt terminowego regulowania przez Skarżącego płatności rat wynikających z decyzji NUS z [...] grudnia 2020 r. o rozłożeniu zaległości Skarżącego w podatku od towarów i usług na raty (zmienionej decyzją NUS z [...] czerwca 2022 r.), co w konsekwencji oznacza, że tytuł wykonawczy z 21 listopada 2022 r. na podstawie którego prowadzona jest egzekucja został wydany z naruszeniem art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) u.p.e.a. Organ prezentuje w sprawie stanowisko przeciwne podnosząc, że wskutek braku terminowego regulowania płatności trzech kolejnych rat zgodnie z decyzją NUS z [...] grudnia 2020 r. (zmienioną decyzją NUS z [...] czerwca 2022 r.) decyzja ta uległa wygaszeniu, a więc nie w sprawie nie zachodzi przypadek określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) u.p.e.a. 4.3. W tak zarysowanym sporze rację należało przyznać organowi. 4.4. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 33 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei art. 33 § 2 u.p.e.a., wśród podstaw zarzutu wymienia m.in. brak wymagalności obowiązku w przypadku rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. b) u.p.e.a.). 4.5. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że decyzją z [...] grudnia 2020 r. organ przychylając się do wniosku Skarżącego orzekł o rozłożeniu na raty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Bezsporne jest również, że rozstrzygniecie to zostało zmienione – również na wniosek Skarżącego – decyzją z [...] czerwca 2022 r., którą organ orzekł o dalszym rozłożeniu zaległości Skarżącego na 12 rat. 4.6. Spór koncentruje się natomiast na tym, czy zasadnie organ stwierdził, że decyzja ta podlegała wygaszeniu, bowiem Skarżący nie uiścił w terminie trzech kolejnych rat, a w konsekwencji organ uprawniony był do wystawienia tytułu egzekucyjnego i wszczęcia egzekucji z majątku Skarżącego w zakresie ww. zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. 4.7. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 259 § 1a O.p. decyzja o rozłożeniu na raty wygasa - z mocy prawa - w razie niedotrzymania terminu płatności trzech kolejnych rat na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa w zakresie wszystkich niezapłaconych rat. 4.8. Natomiast stosownie do art. 60 § 1 O.p.: za termin dokonania zapłaty podatku uważa się: 1) przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub w kasie podmiotu obsługującego organ podatkowy, lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, w biurze usług płatniczych, w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub w instytucji pieniądza elektronicznego albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta; 2) w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika, rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej, w małej instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu, a w przypadku zapłaty za pomocą instrumentu płatniczego innego niż polecenie przelewu, zwanego dalej "innym instrumentem płatniczym" - dzień uzyskania potwierdzenia autoryzacji transakcji płatniczej, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2360). 4.9. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z ustalonym harmonogramem Skarżącemu rozłożono sporną zaległość na 12 rat, z terminem spłaty ostatniej raty w dniu 30 maja 2023 r. Terminy płatności kolejno II, III i IV raty przypadały na odpowiednio – 1 sierpnia 2022 r., 30 sierpnia 2022 r. oraz 30 września 2022 r. (k. 165 akt administracyjnych). Płatności II i III raty Skarżący dokonał w dniu 31 sierpnia 2022 r., natomiast kwotę IV raty wpłacił 16 października 2022 r., co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy potwierdzenia wpłat (k. 124-126 akt administracyjnych). W konsekwencji w ocenie Sądu prawidłowo organ uznał, że w sytuacji braku terminowego uiszczeniu trzech kolejnych rat (w niniejszej sprawie raty II, II oraz IV) spełniła się dyspozycja art. 259 § 1a O.p., a tym samym decyzja o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty wygasała z mocy prawa. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że z ww. harmonogramu spłaty wyraźnie wynika, że ustalone terminy spłat rat nr III, VII, VIII i XII przypadały na 30ty dzień danego miesiąca – a nie jak twierdzi Skarżący – na ostatni dzień danego miesiąca. 4.10. Natomiast odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, iż o terminowym regulowaniu ustalonych rat świadczyć ma załączone przez Skarżącego potwierdzenie przelewu 1) z 29 czerwca 2022 r. na a kwotę 1500 zł, oraz 2) z 30 listopada 2022 r. na kwotę 1500 zł (k.92-93 akt administracyjnych), Sąd stwierdza, że przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie prawidłowości powyższych ustaleń organów. W ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował kwoty wpłacone przez Skarżącego odpowiednio 1) na poczet spłaty I raty (termin płatności 30 czerwca 2022 r.) oraz 2) na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2013 r. (postanowienie z 7 grudnia 2012 r.). 4.11. Za niezasadny Sąd uznał także podniesiony w sprawie zarzut naruszenia art. 154 u.p.e.a. Po pierwsze, art. 154 u.p.e.a. określa podstawowe ramy prawne oraz przesłanki zastosowania zabezpieczenia należności pieniężnej lub wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skarżący błędnie utożsamia zastosowany wobec majątku Skarżącego środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (art. 1a pkt 12 tiret 4 w zw. z art. 80 § 1 u.p.e.a.) z instytucją prawną zabezpieczenia należności pieniężnej w ramach postępowania zabezpieczającego (art. 154 i nast. u.p.e.a.). Sąd pragnie zaznaczyć, że jeśli intencją Skarżącego jest wykazanie, że zastosowany wobec niego środek egzekucyjny, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej jest zbyt uciążliwy lub też czynność egzekucyjna została dokonana z naruszeniem ustawy, to właściwym środkiem prawnych do podniesienia takiego zarzutu jest przysługująca zobowiązanemu skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.), która jest odrębnym środkiem prawnym od rozpatrywanych w niniejszej sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 u.p.e.a.). 4.12. Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy zgodnie z art. 134 p.p.s.a. nie stwierdził istnienia innych niż podniesione w skardze naruszeń prawa materialnego lub procesowego, uzasadniających uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. 4.13. W konsekwencji powyższych ustaleń uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu – Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło